سال 6، شماره 1 - ( بهار 1402 )                   جلد 6 شماره 1 صفحات 25-2 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rakhshandehkhoo M, Fadaei H, Ansari M, Razavi L. Study of Conservation and Restoration of Sassanid Reliefs of Bahram II in Naqsh-e Rostam. KCR 2023; 6 (1) :2-25
URL: http://kcr.richt.ir/article-6-1778-fa.html
رخشنده‌خو مصطفی، فدایی حمید، انصاری مسعود، رضوی لیلا. مستندنگاری، حفاظت و مرمت نقش برجسته ساسانی بهرام دوم در محوطه نقش رستم. دانش حفاظت و مرمت. 1402; 6 (1) :2-25

URL: http://kcr.richt.ir/article-6-1778-fa.html

مستندنگاری، حفاظت و مرمت نقش برجسته ساسانی بهرام دوم در محوطه نقش رستم
مصطفی رخشنده‌خو*1 ، حمید فدایی2 ، مسعود انصاری3 ، لیلا رضوی4
1- کارشناس ارشد حفاظت و مرمت ابنیه تاریخی، مجموعه تاریخی نقش رستم، شیراز. ایران ، mostafa_rakhshande@yahoo.com
2- استادیار، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی ـ فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
3- کارشناس ارشد حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی ـ فرهنگی، مجموعه تاریخی نقش رستم، شیراز. ایران
4- کارشناس حفاظت و مرمت ابنیه تاریخی، پایگاه میراث جهانی تخت جمشید، شیراز. ایران
چکیده:   (1129 مشاهده)
نقش برجسته‌های ساسانی از مهمترین آثار تاریخی ایران باستان هستند که محل اصلی نمایش این نوع نقش‌ها استان فارس است. در حدود 30 عدد نقش برجسته ساسانی در استان فارس وجود دارد که موضوع اصلی این نقش برجسته‌ها صحنه‌های القاء قدرت، دیهیم بخشی و یا صحنه‌های جنگ و شکار است. متأسفانه بسیاری از این نقش برجسته‌ها به دلیل این­که در فضای باز قرار داشته و عموماً تحت تأثیر شرایط اقلیمی می­باشند، بسته به نوع سنگ موردنظر و موقعیت مکانی، در طول سالیان، آسیب‌هایی را متحمل شده‌اند. برنامه مطالعه، مستندنگاری، تهیه طرح حفاظت و مرمت این مجموعه نقش برجسته‌ها از نظر تاریخی برای تاریخ و میراث فرهنگی کشور اهمیت بسیار دارد. بالغ بر 11 عدد از این نقش برجسته‌ها و همچنین کتیبه‌های خطی متعددی در مجموعه نقش رستم قرار دارد که همگی در فضای روباز و در معرض تهاجم عوامل محیطی (بارش باران، باد، دما و غیره) قرار دارند و همه این عوامل باعث فرسایش تدریجی این نگاره‌ها گردیده‌اند. پرسش اصلی در این مقاله در زمینه نحوه و روند مطالعات، آسیب‌شناسی، آسیب‌نگاری و اجرای مرمت یک اثر صخره‌ای بوده است. در جهت جوابگویی به مشکلات نقش برجسته بهرام دوم پس از انجام مستندنگاری و آسیب‌نگاری اثر مطالعات بصورت آزمایشگاهی و میدانی به انجام رسید. در همین‌باره مطالعات آزمایشگاهی با مطالعه مشخصات فیزیکی، بررسی‌های پتروگرافی و آزمایشات دستگاهی XRD، XRF همراه بوده است. بر اساس این مطالعات نمونه‌های سنگ به طورکامل از کلسیت با مقادیر کمی منگنوکلسیت تشکیل شده است. وقوع هوازدگی فیزیکی و شیمیایی در ساختار سنگ آهک به ایجاد اشکال مختلف آسیب‌ همانند تورق، ترک، شکستگی در سطح نقش برجسته بهرام دوم بوده است. همچنین به منظور حل بخشی از مشکلات فرسایشی بر روی نقش برجسته برخی اقدامات اضطراری حفاظت و مرمت با تمرکز بر استحکام بخشی و مقاوم نمودن سطح در برابر عوامل فرساینده برنامه‌ریزی و اجرا شد.
واژه‌های کلیدی: نقش‌برجسته بهرام دوم، مستندنگاری، آسیب‌نگاری، حفاظت و مرمت، نقش رستم.
متن کامل [PDF 9393 kb]   (713 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت آثار تاریخی_ فرهنگی
دریافت: 1403/6/17 | پذیرش: 1402/8/10 | انتشار: 1402/8/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.