دوره 43، شماره 1 - ( بهار 1401 )
جلد 43 شماره 1 صفحات 195-174 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mahmoudi Nasab A A, Mousavi Haji S R, Farjami M, Marufi Aqdam E. (2022). The Formation and Development of Birjand City According to Historical Documents and Archaeological Evidences. Athar. 43(1), 174-195.
URL: http://athar.richt.ir/article-2-938-fa.html
URL: http://athar.richt.ir/article-2-938-fa.html
محمودی نسب علی اصغر، موسوی حاجی سید رسول، فرجامی محمد، معروفی اقدم اسماعیل.(1401). شکلگیری و توسعه شهر بیرجند با استناد به قرائن تاریخی و شواهد باستانشناختی فصلنامه علمی اثر 43 (1) :195-174
1- دانش آموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ، aliasqarmahmoodi@yahoo.com
2- استاد گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانش آموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4- دانشآموخته دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2- استاد گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانش آموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4- دانشآموخته دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده: (4380 مشاهده)
شهر بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی با اینکه دارای بافت تاریخی با ارزشی است، تاکنون هیچگونه کاوش باستانشناسی در بافت قدیمی آن صورت نگرفته و به همین دلیل، روند شکلگیری و رشد آن در طول تاریخ بهطور دقیق مشخص نیست و تنها با بررسی منابع و متون تاریخی که آن هم اندک اشاره دارند و همینطور با توجه به شواهد و آثار تاریخی بافت قدیم بیرجند و محدوده شهر باید به روند شکلگیری و رشد شهر پی برد. کویری بودن بخش زیادی از خراسان جنوبی موجب شده است شرایط محیطی در همه جای این منطقه برای شکلگیری مجتمعهای زیستی فراهم نشود. شهر بیرجند از منظر جغرافیایی در محیطی شکل گرفته که آب و خاک حاصل خیز و همینطور هوای مطلوب در فصل گرما و سرما نسبت به مناطق همجوار داشته است. همچنین نقش ارتباطی آن و قرارگیری در مسیر ارتباطی خراسان و سیستان در طول تاریخ و انتقال مرکزیت از قاین به بیرجند در طی دوره صفوی تا قاجار همواره نقش بسزایی در رشد و توسعه شهر ایفا کرده است؛ بهطوریکه در اواسط دوره قاجاریه اهمیت شهر موجب میشود کشورهای انگلیس و روسیه در بیرجند کنسولگری تأسیس کنند. در این دوره شاهد شکلگیری محلات جدید و همینطور بازار در شهر هستیم. هدف این تحقیق، شکلگیری و توسعه شهر بیرجند براساس شرایط جغرافیایی، متون تاریخی و دادههای باستانشناسی مورد بررسی بوده که جمعآوری یافتههای آن از طریق مطالعات کتابخانهای و میدانی با رویکرد تاریخی - فرهنگی و به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است. در آخر، این مقاله در صدد پاسخ به این سؤالات است: ۱. چه عواملی در روند رشد و توسعه شهر بیرجند در طول زمان تأثیرگذار بوده است؟ ۲. با توجه به شواهد معماری در بافت قدیم بیرجند، محدوده شکلگیری شهر، کدام نقطه بوده و در چه دورهای بهعنوان مرکز قُهستان مورد توجه قرار میگیرد؟
متن کامل [PDF 2539 kb]
(2218 دریافت)
✅ شهر بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی با اینکه دارای بافت تاریخی با ارزشی است، تاکنون هیچگونه کاوش باستانشناسی در بافت قدیمی آن صورت نگرفته و به همین دلیل، روند شکلگیری و رشد آن در طول تاریخ بهطور دقیق مشخص نیست و تنها با بررسی منابع و متون تاریخی که آن هم اندک اشاره دارند و همینطور با توجه به شواهد و آثار تاریخی بافت قدیم بیرجند و محدوده شهر باید به روند شکلگیری و رشد شهر پی برد.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
تاریخ معماری و شهرسازی
دریافت: 1400/6/31 | پذیرش: 1400/12/25 | انتشار: 1401/2/22
دریافت: 1400/6/31 | پذیرش: 1400/12/25 | انتشار: 1401/2/22
فهرست منابع
1. Abulfeda, E. (1970). Taqvim Alboldan (A. M. Ayati, Trans.). Iran Culture Foundation Publications.
2. Afshar, I. (2001). Office of History Collection of Historical Documents and Sources (1 ed., Vol. 2). Tehran: Dr. Mahmoud Afshar Endowment Foundation.
3. Afshar Sistani, I. (1999). Understanding Khorasan Province: A Collection of History. Geography. Antiquities. Tourist Attractions (1 ed.). Tehran: Helmand Publications.
4. Ahmadi Birjandi, A. (1998). "Birjand. Our city," Diar Aftab (Khorasan Studies) (M. Azizi, Ed. 1 ed.). Roozgar Publications.
5. Ahmadian, M. A. (1995). Geography of Birjand city (1 ed.). Astan Quds Razavi Publications.
6. Alizadeh Birjandi, Z., & Nadi, Z. (2012). Establishment of the Royal Bank of Birjand Branch and its effects in the region. Quarterly Journal of Khorasan Socio-Cultural Studies, (24), 57-31.
7. Anonymous. (1973). History of Sistan (C. b. t. M. o. S. bahar, Ed. 2 ed.). Tehran: Khavar Publications.
8. Ayati, M. H. (1992). Baharestan in the history and translation of the men of Qayenat and Quhistan (2 ed.). Mashhad: Ferdowsi University Press.
9. Baibordi, C. (1991). Nizarid life and works (M. Rafiei, Ed. 1 ed.). Tehran: Scientific Publications.
10. Baladhuri, A. (1958). Fotoh Alboldan (M. Tavakoi, Trans.; 1 ed.). Silver Publishing.
11. Barzegaran, H. A. (1997). The role of Birjand city from the past until now. Geography Education Growth, (44), 33-36.
12. Bastani Parizi, M. I. (2008). From Garlic to Onion (Birjand Travelogue). (4 ed.). Tehran: Elm Publishing.
13. Behnia, M. R. (2002). Birjand Negin Kavir (2 ed.). Tehran: University of Tehran Press.
14. Curzon, G. N. (1983). Iran and the case of Iran (G. A. W. Mazandarani, Trans.; Vol. 1). Tehran: Scientific and cultural publications.
15. Dana, M. (2018). Report of the Third chapter of archaeological excavations in Takhcharabad Tepe.
16. Dana, M. (2019). Report of the fourth chapter of archaeological excavations in Takhcharabad Tepe.
17. Ehsani, M. T. (1989). Seven thousand years of metalworking art in Iran (1 ed.).
18. Eqbal, A. (2009). History of the Mongols from the invasion of Genghis to the formation of the Timurid state (9 ed.). Tehran: Amir Kabir Publications.
19. Farjami, M. (2011). Birjand city from the perspective of late travel writers The first national conference on Islamic art. Faculty of Art.
20. Fayzkhah, M. (2001). Baharestan Citadel Registration Report. Birjand: Archive of the Cultural Heritage Organization. Handicrafts and Tourism of South Khorasan.
21. Forqani, M. F. (2006). History of the Ismaili's of Quhistan (2 ed.). Tehran: Publications of the Association of Cultural Works and Honors.
22. Gabriel, A. (1969). Geographical research about Iran (F. A. K. Nouri, Ed. 1 ed.). Tehran: Ibn Sina Publications.
23. Gabriel, A. (1992). Crossing the Iranian desert (F. N. Samiei, Trans.; 1 ed.). Mashhad: Astan Quds Razavi Publications.
24. Ganji, M. H. (2003). Birjand in 1911 solar". Research on the history of modern culture and education in Birjand (M. R. Rashed, Ed. 1 ed.). Razqi Publications.
25. Hamawi, Y. (1995). Dictionary of Countries (2 ed., Vol. 1). Beirut: Publications: Dar Sader.
26. Heidari, A. (2012). Preliminary report on the study and identification of cultural monuments and places in the central part of Birjand.
27. Hill, F. (1989). Letters from Quhistan (M. H. Ganji, Trans.; 1 ed.). Mashhad: Astan Quds Razavi Publications.
28. Ibn Khaldun, A. (2004). Ibn Khaldon history Al Ebar (A. M. Ayati, Trans.; 3 ed., Vol. 3). Tehran: Samt Publications.
29. Junabadi, M. B. (1999). Rozata Alsafavieh (G. T. Majd, Ed. 1 ed.). Tehran: University of Tehran Press.
30. Juvayni, A. (2008). History of Jahangosha Jovini (M. Qazvini, Ed.). Tehran: Hermes Publications.
31. Juzjani, A. (1964). Nasiri classes (A. H. Habibi, Ed. 2 ed., Vol. 2).
32. Kazemi, M. A. (1996). Birjand Landscape (1 ed.). Jahan Ara Publishing.
33. Khafi, S. A. (1991). Historical geography of Khorasan in the history of Hafez Ebro (part of Khorasan Herat quarter) (G. Varahram, Ed.). Tehran: Information Publications.
34. Labbaf Khaniki, R. (1994). Reflection on the name of Birjand (Vol. 15). Publisher Mohammad Jafar Yahaghi.
35. Labbaf Khaniki, R. A., & Bashshash, R. (1994). A series of research articles on Lakh Mazar Birjand lithography (1 ed.). Tehran: Cultural Heritage Organization Publications.
36. Masoudi, Z. (2010). An Introduction to the Knowledge of Birjand Caravanserais. Quarterly Journal of Khorasan Social Cultural Studies, (15 and 16), 181-185.
37. McGregor, C. M. (1987). Description of a trip to the province of Khorasan and northwestern Afghanistan (M. Mehdizadeh, Trans.; Vol. 1). Mashhad: Astan Quds Razavi Publications.
38. Mehryar, M. (2003). Comprehensive Culture of Ancient Names and Settlements of Isfahan (1 ed.). Isfahan: Publisher of Farhang e Mardom.
39. Mekaniki, J. (2004). A look at the historical geography of Birjand with emphasis on the role of geopolitical factors. Literature and Humanities Birjand University, (4), 159-174.
40. Mirza Khanlar Khan. (1972). Travelogue of Etesam-ol-Molk Khanlar Khan (M. Mahmoudi, Ed.). Mashhad: Ferdowsi Publications.
41. Mollahzadeh, K., & Mohammadi, M. (2006 ). Military forts and fortifications - Encyclopedia of Iranian historical monuments in the Islamic period (1 ed., Vol. 6). Tehran: Surah Publications.
42. Monsef, M. A. (1975). Amir Shaukat al-Mulk Alam (Amir Qayen) (1 ed.). Tehran: Amir Kabir Publications.
43. Monshizadeh, M. B. (1992). Secretary's travelogue (1 ed.). Yazd Publishing Institute.
44. Mustawfi, H. (1957). Nozhat Alqloob, The third article of the book. In (1 ed.). Tehran: Tahoori Publications.
45. Nasrabadi, A. (2006). Birjand Castle Registration Report. Birjand: Archive of the General Directorate of Cultural Heritage. Handicrafts and tourism of South Khorasan province.
46. Papeli Yazdi, M. H. (1997). Geopolitics (Part II): The Geopolitical Importance of East and Northeast Iran. Geographical Research(44), 3-23.
47. Qarashir, M. (2008). The Necessity of Improving and Renovating the Old Neighborhoods of Birjand (Case Study of the Four Tree Neighborhood and the Four Tree Passage). Khorasan Social Cultural Studies Quarterly(7), 41-67.
48. Ravandi, M. (2003). Social history of Iran (2 ed., Vol. 4). Tehran: Negah Publications.
49. Rezaei, J. (2002). Birjand letter (M. Rafiei, Trans.). Tehran: Helmand Publications.
50. Ruhbakhshan, A. M. (2012). Birjand in encyclopedias
51. Essays about Birjand (A. M. T. a. M. Rafiei, Trans.). Tehran: Helmand Publications.
52. Sahab, Q. (2010). World Man from Birjand (1 ed.). Tehran: Gitashenasi Publications.
53. Saykes, P. (1957). Travelogue of General Sykes or ten thousand miles in Iran (H. S. Nouri, Trans.; 2 ed.). Tehran: Etihad Press.
54. Shirvani, Z. (Dateless). Bostan Alsyaheh. Or travelogue (1 ed.). Sanaei Library Publications.
55. Soroush, M. R. (2007). Brief report on the stages of archaeological identification and excavation in the historical cemetery of Bojd. Tehran: Helmand Publications.
56. Soroush, M. R., & Zafaranloo, R. (2012). An Introduction to Archaeological Studies in Birjand, Essays about Birjand (A. M. T. a. M. Rafiei, Trans.; 1 ed.). Tehran: Helmand Publications.
57. Tabari, M. (1996). History of Tabari (A. Payendeh, Trans.; 4 ed., Vol. 5 and 11). Myth Publications.
58. Tabrizi, M. (1963). Borhan Qateh (M. Moein, Trans.; 2 ed., Vol. 1). Tehran: Ibn Sina Publications.
59. Taheri, A. (1969). Historical geography of Khorasan from the point of view of tourists. Publications of the Central Council of the Imperial Celebration of Iran.
60. Vafaei, M. (2005). In search of Birjand urban identity (1 ed.). Tehran: Nazar Publications.
61. Yate, C. E. (1986). Travelogue of Khorasan and Sistan (G. R. Z. a. M. Rahbari, Trans.; 1 ed.). Tehran: Yazdan Publications.
62. Yazdani Shavakand, G. (1999). Birjand today (1 ed.). Birjand University Press.
63. Yosefi Far, S. (2006). Patterns of physical expansion of the city in the Middle Ages of Iranian history. Journal of Humanities(52), 319-350.
64. Yousefi Far, S., & Hassanzadeh, I. (2008). Rural Society of Iran Based on Middle History. Month and History of Geography, 32-53.
65. Zanguei, H. (2009). Poets of Quhistan (2 ed.). Tehran: Roozgar Publishing.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |