کتیبه شاپور اول ساسانی بر دیواره بنای معروف به «کعبه زرتشت» واقع در محوطه تاریخی نقش رستم استان فارس بیتردید یکی از بزرگترین و مهمترین مستندات تاریخی اوایل سلسله ساسانی در ایران است. این سنگنوشته به سه خط و زبان اشکانی، فارسی میانه (پهلوی ساسانی) و یونانی، بر سه دیواره ساختمان کعبه زرتشت حک شده است. از زمان حفاری محوطه نقش رستم و خارجکردن این سنگنوشته از زمین، دانشمندان بارها به بررسی آن پرداخته و نکاتی گرانبها درباره وضعیت جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی و نظامی دوره سلطنت شاپور از آن استخراج کردهاند. با بررسی دقیقتر این کتیبه، به نظر میرسد میتوان یافتههای جدیدی از این سنگنوشته ارزشمند به دست آورد که محققان هنوز به آن توجهی نکردهاند. در پژوهش حاضر، با دلایل منطقی برای واژه nibušt در کتیبه شاپور بر کعبه زرتشت، که بسیاری از محققان را با خطا مواجه کرده است، معنای دقیقتری ارائه شده است؛ بدینترتیب که واژه اشکانی nibušt اسم خاص و منطبق با اصطلاح «دژنبشت/ دزنفشت» در متون فارسی، عربی و زرتشتی است و احتمالاً نامی به شمار میآید که در اوایل دوره ساسانی برای مجموعه تاریخی «نقش رستم» کاربرد داشته است.
بخشی از مولاژ تحریر اشکانی کتیبه شاپور، واژه nibušt (حرفنویسی: npwšt) در قاب سیاه
(حق کپی رایت این عکس صرفا در اختیار نویسندگان است)
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
مختلف دریافت: 1397/6/19 | پذیرش: 1397/11/10 | انتشار: 1398/1/10