Mendeley  

Zotero  

Designing an Integrated Capacity-Building Model for Cultural Heritage Crisis Management in Iran: A Three-Level Analysis Approach. athar https://doi.org/10.61882/Athar.2625.2054
URL: http://journal.richt.ir/article-1-2054-fa.html

 میراث‌فرهنگی ایران به‌عنوان گنجینه‌ای بی‌بدیل از هویت و تمدن ملی، همواره در معرض تهدیدات ناشی از بحران‌های طبیعی و انسان‌ساخت قرار دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل یکپارچه ظرفیت‌سازی برای مدیریت بحران میراث‌فرهنگی در ایران انجام شده است. روش تحقیق از نوع آمیخته (کیفی-کمّی) بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه با متخصصان، پرسشنامه و تحلیل اسناد گردآوری شدند. یافته‌ها نشان‌داد که سیستم مدیریت بحران میراث‌فرهنگی ایران با چالش‌های ساختاری عمیقی در سه سطح فردی (کمبود نیروی متخصص، ضعف آموزش)، سازمانی (نبود ساختار یکپارچه، مشکلات مالی) و اجتماعی (فقدان مشارکت مردمی، آگاهی پایین) مواجه است. مدل پیشنهادی ICCHRM در سه لایۀ «پیشگیری هوشمند»، «پاسخ یکپارچه» و «بازیابی تاب‌آور» و در سه سطح کلان، میانی و خُرد طراحی شده و هستۀ مرکزی آن یک سامانۀ هوشمند پایش و تصمیم‌یاری (ICCHRM-SOS) است. ارزیابی مدل با روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو نشان‌داد که اجرای کامل مدل در بازۀ پنج ساله می‌تواند منجر به کاهش ۵۵% خسارات مالی، افزایش ۷۰% سرعت پاسخ‌گویی و بهبود ۸۰% رضایت ذی‌نفعان شود. تحلیل حساسیت نیز مؤثرترین مؤلفه‌های مدل را آموزش نیروی انسانی و راه‌اندازی سامانۀ پایش هوشمند شناسایی کرد. این مدل به‌عنوان نقشۀ راهی جامع و بومی می‌تواند تاب‌آوری سیستم مدیریت بحران میراث‌فرهنگی ایرآن‌را به‌طور معناداری ارتقاء بخشد. اجرای موفقیت‌آمیز این مدل نیازمند عزم ملی، برنامه‌ریزی دقیق و نظارت مستمر است.