Mendeley  

Zotero  

The Architecture of Anxiety and People’s Lived Experience of Space in Wartime: An Ethnographic Study of the Twelve-Day War in Tehran. athar https://doi.org/10.61882/Athar.2865.2035
URL: http://journal.richt.ir/article-1-2035-fa.html

در پی رخدادهای نظامی اخیر و بالا گرفتن نگرانی‌های عمومی از حملات هوایی یا موشکی در ایران، شهروندان تهرانی تجربه‌ای جدید و اضطراب‌آمیز از فضاهای روزمرۀ خود یافتند. این پژوهش با رویکردی مردم‌نگارانه، به تحلیل تجربۀ زیستۀ مردم تهران از فضا در لحظات تهدید و بحران اخیر می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه احساس ترس و ناامنی ناشی از تهدید جنگی، معنا، کارکرد و ادراک فضایی مکان‌های روزمرۀ درون‌خانگی و برون‌خانگی را مانند خانه، خیابان، مترو، حیاط، پله‌ها، پشت‌بام‌ها یا مکان‌های عمومی تغییر می‌دهد. در این پژوهش از طریق انجام مصاحبه‌های کیفی، مشاهدۀ مشارکتی و تحلیل روایت‌های مردمی دربارۀ بازۀ زمانی جنگ 12 ‌روزه، داده‌هایی گردآوری شده است که نشان می‌دهند فضای شهری در تهران، نه‌تنها ساختاری فیزیکی، که مرتبط با ابعاد فضایی هویت بوده و بستری احساسی، روانی و اجتماعی برای ظهور تفسیر و تجربۀ جدید از درک فضای شهری است. در زمان هشدار حمله یا شایعۀ تهدید، برخی فضاها به «پناهگاه‌های نمادین» و برخی دیگر به «ناامن‌ترین نقاط» تبدیل می‌شوند. این پژوهش هم‌چنین نشان می‌دهد که حافظۀ جمعی ناشی از رخدادهای دیگر چون زلزلۀ بم، همه‌گیری ویروس کرونا و جنگ ایران-عراق در دهۀ ۱۳۶۰ه‍.ش.، چگونه در ادراک فضایی بازتاب یافته و این موارد با معماری اضطراب در فضاهای امروزی تهران مقایسه می‌شود. در نهایت، نویسندگان پیشنهاد می‌کنند که بازاندیشی در طراحی معماری شهری در شرایط بحران، نیازمند توجه به تجربه‌های زیستۀ مردم از فضا، ترس و امنیت است.