Mendeley  

Zotero  

A Study of Lesser-Known Examples of Tilework during the Ilkhanid Period and Their Successors. athar https://doi.org/10.22034/Athar.1872
URL: http://journal.richt.ir/article-1-1872-fa.html

بسیاری از ابنیۀ دوران ایلخانی و مظفری تا به امروز باقی‌مانده‌اند؛ اما آثار کاشی‌کاری برخی از آن‌ها دیگر بر بدنۀ بناها قرار ندارد، به موزه‌ها منتقل شده‌اند یا برای همیشه از بین رفته‌اند. درمیان ابنیۀ دارای تزئینات کاشی‌کاری این دوران، مواردی وجود دارد که در منابع نامی از آن‌ها برده‌نشده، یا بررسی‌های صورت‌گرفته از آن‌ها مختصر و مربوط به سال‎های دور است و وضعیت کاشی‌کاری آن‌ها تا به امروز بسیار تغییر کرده است. مقالۀ حاضر، با طرح این پرسش که، تزئینات کاشی‌کاری ناشناخته و کمتر شناخته‌شدۀ دوران ایلخانی و مظفری شامل چه مواردی می‌شود و جایگاه آن‌ها در سیر و تحول کاشی‌کاری ایلخانی و مظفری چیست؟ با رویکردی تاریخی‌-‌تطبیقی، به معرفی، مستندنگاری و بررسی تزئینات کاشی‌کاری آن‌ها پرداخته است. داده‌های این پژوهش، براساس واکاوی منابع مکتوب و بررسی‌های میدانی در ایران کنونی، ازمیان ۶۴ بنا شناسایی و گردآوری شده‌اند. تأکید بر آثاری است که هم‌چنان در ابنیه باقی‌مانده‌اند و فاقد تاریخ دقیق هستند. در این‌راستا، ابتدا بناها به‌طور اجمالی معرفی شده‌اند، سپس تزئینات مورد نظر توصیف و شرایط کنونی آن‌ها ذکر شده و درنهایت، با مقایسه با موارد مشابه، تاریخی برای آن‌ها پیشنهاد شده است. در این بررسی‌ها مشخص شد انواع کاشی، مانند معرق، معقلی، تراش، تا انواع کاشی‌هایی ازجمله طلاچسبان و زرین‌فام، در ابنیۀ این دوران وجود دارند که هم‌چنان ناشناخته باقی‌مانده‌اند. مقایسۀ آن‌ها نشان می‌دهد درحالی‌که تأثیرات بین‌منطقه‌ای وجود داشته است؛ به‌طورمثال، -میان آذربایجان تا ورامین- سنت‌های منطقه‌ای نیز در جریان بوده‌اند.