Mendeley  

Zotero  

Introducing Samoun as a Part of the Pastoral Landscape in Iran Case Study: Samoun Tattersaq in Mazandaran Province. athar https://doi.org/10.22034/Athar.1838
URL: http://journal.richt.ir/article-1-1838-fa.html

 مراتع، نقشی بسیار حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم‌ها و تأمین خوراک دام ایفاء می‌کنند. به‌منظور حفاظت از دام، بهره‌برداری مناسب از مراتع و تأمین معیشت و زیست جوامع محلی، نظام‌های ساختاری و کارکردی متنوعی توسط انسان در طول زمان شکل‌گرفته و تبدیل به منظرِ شبانی شده ‌است. این منظر در مناطق روستایی ایران با چالش‌های متعددی مواجه است. تغییرات اقلیمی، مهاجرت و چرخش از نظام دامداری سنتی به صنعتی، آن‌ها را در معرض زوال و فراموشی قرار داده‌ است. هدف این پژوهش معرفی یکی از اجزای منظرِ شبانی در بلدۀ مازندران به‌نام «سامون» است. سامون، ظرفی است عرفی که برای تدقیق مرزهای شبانی، زیستی و معیشتی اهالی این‌روستاها از آن استفاده‌شده و دارای عرصه‌ها و پهنه‌های مختلف کالبدی و عناصر هویتی غیرکالبدی است. این پژوهش به‌دنبال پاسخ به دو پرسش دربارۀ  چیستی اندام‌ها، عناصر و ارزش‌های موجود در سامون بوده و در این مسیر از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده‌ است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که سامون تَتِرِساق دارای سه عرصۀ زیستی، مرتعی و زراعی بوده و هر یک از عرصه‌ها دارای دو پهنۀ جداگانه هستند. اهالی سامون به‌وجودآورنده و توسعه‌دهندۀ ارزش‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و کالبدی در طول قرن‌ها بوده‌اند و به‌نوعی از آن تاکنون پاسداری کرده‌اند. اما هم‌اکنون با توجه به رشد فزآیندۀ زوال منظر شبانی می‌بایست با پژوهش گسترده بر وضعیت عرصه و حریم سامون‌ها به مقولاتی چون: ایجاد و تقویت صنایع تبدیلی متوازن جاذب جمعیت و استفاده از ظرفیت‌های گردشگری منظرِ شبانی ازجمله اَگری‌توریسم و فارم‌توریسم نیز توجه نمود.