Mendeley  

Zotero  

An Archeological Research on the Boundaries of Rishehr Rustaq in Arjan Kureh and its Historical Castles. athar https://doi.org/10.22034/45.1.5
URL: http://journal.richt.ir/article-1-1832-fa.html

در جنوب­ غربی ایران دو جای­ نام ریواردشیر در اردشیرخوره و ریشهر در کوره اَرجان وجود داشته است که  به­ دلیل روایات نادرست از تغییر نام ریواردشیر به ریشهر در برخی متون دوران اسلامی، گاهی برخی از تحولات ریشهر اَرجان را به ریواردشیر نسبت داده ­اند. تعیین حدود و ثغور رستاق ریشهر در کوره اَرجان در جنوب غربی ایران و پی بردن به جایگاه ژئوپولیتیک تاریخی آن، با بررسی و مطالعه باستان­شناختی قلاع تاریخی گستره جغرافیایی رستاق یاد شده، هدف عمده این پژوهش است. بنابراین، پژوهش حاضر در صدد پاسخ به دو پرسش است: 1- گستره جغرافیایی رستاق ریشهر چه مناطقی از کوره اَرجان را در بر می­ گیرد؟ 2- با توجه به قلاع و استحکامات دفاعی، اهمیت سیاسی- نظامی و شکل­ گیری حوزه اداری رستاق ریشهر به چه دوره ­ای بر می­ گردد؟
 تحلیل تاریخی به کمک مدارک باستان­ شناسی حاصل از بررسی میدانی روشمند باستان­شناختی و مطالعات منابع مکتوب روشی است که پژوهش پیش­رو از آن سود جسته است. نتیجه آنکه تلفیق اطلاعات حاصل از متون جغرافیایی و تاریخی اسلامی و مطالعات باستان­ شناختی نشان داد، ریشهر کوره ارجان یک ناحیه­ ی سیاسی- اداری مشخص در دوران اسلامی به مرکزیت شهر دیرجان است که حدود آن در محدوده­ی شهر سردشت و زیدون تا حدود امیدیه و هندیجان کنونی بوده است. حدود و ثغور آن با توجه به شواهد باستان­ شناختی مرتبط با سازمان دفاعی و اداری این رستاق مانند قلاع تاریخی، وضع توپوگرافیک منطقه و عوارض طبیعی محدود کننده مرزهای سیاسی- اداری مانند رودها قابل تشخیص است. شواهد باستان­ شناختی موجود از جمله قطعات سفال و آثار معماری به جای مانده قلاع دیده ­بانی و دفاعی و نیز منابع تاریخی، گویای اهمیت و جایگاه ژئوپولتیک مهم این رستاق، طی دوره ساسانی تا قرن ششم هـ .ق است.