ORIGINAL_ARTICLE سنگ قبرها از تکه‌های سنگ با آرایه‌ها و تزئینات مختلف تشکیل شده و نقش آن در اسلام و فرهنگ ایرانی با توجه به زندگی پس از مرگ و نقش تربیتی آن در تنبّه زندگان به مفهوم مرگ و دیار باقی از دیرباز از آثار فرهنگی به شمار می‌رود. در جوامع گذشته، سنگ‌ها به‌عنوان جایگاه ارواح شناخته می‌شدند. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با روش کتابخانه‌ای می‌کوشد ضمن مطالعه انواع سنگ قبرها و آرایه‌های مختلف مزارها در دوره‌های مختلف اسلامی و روش‌های حفاظت و مرمت سنگ قبور، دیدگاه اسلام دراین‌باره را مورد واکاوی قرار دهد. اقدام مرمت در رابطه با قبور اسلامی و سنگ قبر اقدامی علمی- عملی است و بررسی منابع اسلامی نشان می‌دهد حفظ و مرمت قبور اولیاء الهی من جمله ائمه معصومین به‌عنوان مصداق روشنی از تعظیم شعائر، امری ممدوح و مورد تأکید در اسلام است. همچنین مرمت قبور درگذشتگان از مردم عادی نیز به دلیل نقش تربیتی بارز آن در یادآوری مفهوم مرگ و آمادگی برای هجرت به سرای باقی در میان بازماندگان، فی‌نفسه امری موجه است. http://kcr.richt.ir/article-1-1790-fa.pdf 2023-03-05 1 11 سنگ قبر مبانی دینی اسلام مرمت حفاظت. Tombstones are composed of various stones adorned with different patterns and decorations, and their role in Islam and Iranian culture is considered integral cultural artefacts, with respect to the concept of life after death and their educative function to living people in reminding the concept of death and the eternal abode. In past societies, stones were perceived as the abodes of souls. This research employs a descriptive-analytical approach and library research method by exploring the various types of tombstones and diverse decorations associated with them in different Islamic periods, as well as the methods of conservation and restoration of tombstones. The paper also investigates the Islamic perspective on this matter. Restoration of Islamic tombs and tombstones is seen as a scholarly and practical endeavor, as evidenced by Islamic sources emphasizing the conservation of the tombs of divine figures, including the Imams, as a clear example of venerating religious symbols, a commendable practice and an emphasized aspect of Islam. Additionally, the restoration of the tombs of ordinary deceased individuals is justified due to its prominent role in reminding survivors of the concept of death and readiness for the journey to the eternal abode. http://kcr.richt.ir/article-1-1790-en.pdf 2023-03-05 1 11 Tombstone Religion Foundation Islam Restoration Conservation. Mehdi Razani m.razani@tabriziau.ac.ir 1 Associate Professor, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, IRAN AUTHOR Parisa Zahedi 2 Graduate in Conservation and Restoration of Cultural Materials, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, IRAN AUTHOR Omid Omidian 3 Professor, Ph.D. in Teaching Islamic Studies, University of Qom, Qom, IRAN. AUTHOR

ORIGINAL_ARTICLE آثار باقی مانده از دوران حکومت کوتاه زندیه در شیراز بسیار متنوع بوده و با تزیینات مختلفی آراسته‌شده‌اند. استفاده از سنگ در بخش‌های مختلف این بناها قابل دیدن است به‌طوری که در ازاره‌های بیرونی و داخلی بنا، ستون‌ها، کف فرش حیاط و حوض‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. ازاره‌ها گاهی با نقاشی و گاهی با حجاری مزین شده‌اند و یکی از ازاره‌های منحصر به فرد حجاری نبرد رستم و اشکبوس در حیاط مجموعه دیوان‌خانه است. هدف از انجام این پژوهش آسیب نگاری علمی تغییرات و تخریب‌های ایجادشده در حجاری عمارت دیوان‌خانه است. سؤال اصلی مطرح شده این است که چگونه فناوری فتوگرامتری برد کوتاه می‌تواند به‌دقت در مستندسازی آسیب‌های واردشده به آثار تاریخی کمک کند؟ روش تحقیق به‌صورت کاربردی تجربی است؛ که با استفاده از تحقیقات پیمایشی و میدانی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل‌شده بیان می‌دارد که استفاده از روش فتوگرامتری یک روش بی‌خطر بوده که در آسیب نگاری بسیار مؤثر است و می‌تواند میزان تغییرات ایجادشده در ساختار اصلی سنگ را به نمایش بگذارد. در این روش میزان پوسیدگی و تخریب‌های مختلف اثر حجاری ارزیابی و آنالیز گردید که شامل جدایش، ترک و شکاف، از دست دادن مواد و فرسایش و تغییر رنگ و رسوب است. http://kcr.richt.ir/article-1-1792-fa.pdf 2023-03-03 12 19 حجاری آسیب نگاری فتوگرامتری ارتوفوتو دیوان‌خانه زندیه. The heritage remaining from the short era of Zandiyeh in Shiraz are very diverse and decorated with various decorations. The use of stone can be seen in different parts of these buildings, such that it is used in the external and internal plinths of the building, columns, paving yard and ponds. The plinth walls are sometimes decorated with paintings and sometimes with sculptures, and one of the unique plinths is the battle of Rostam and Ashkboos in the courtyard of Divan Khaneh complex. The purpose of this paper is the scientific pathology of the changes and destructions created in the carvings of Divan Khaneh building. The main question raised is how short-range photogrammetry technology can help accurately document damage to historical relief monuments. The research method is applied and experimental. which has been evaluated using survey and field research. The obtained results state that the use of photogrammetric method is a safe method that is very effective in damage imaging and can show the amount of changes made in the main structure of the stone. In this method, the amount of decay and various destructions of the sculptural effect was evaluated and analyzed, which includes separation, cracks and fissures, material loss, erosion, discoloration, and sedimentation. http://kcr.richt.ir/article-1-1792-en.pdf 2023-03-03 12 19 Historical Relief Orthography Photogrammetry Orthophoto Divan Khaneh Zandiyeh. Maryam Shirvani m_shirvani@shirazartu.ac.ir 1 Assistant Professor, Shiraz University of Arts, Shiraz, Iran AUTHOR Sara Zareiyan Jahromi 2 M.A Restoration of Historical Buildings, Shiraz University of Arts, Shiraz, Iran AUTHOR

REVIEW_ARTICLE گزارش پژوهشی حاضر در خصوص عملکرد نجات‌بخشی، حفاظت و مرمت نقش برجسته بلوک شماره 4 جرز شرقی، درگاه شمال غربی کاخ صد ستون تخت جمشید است. این درگاه مشتمل بر دو جرز شرقی و غربی است، که در طول سال‌های 1359 و 1360 تنها بر روی جرز غربی این اثر برنامه مرمت، آناستیلوز، بازسازی و استحکام‌بخشی توسط دفتر فنی (حفاظت و مرمت) به سرپرستی استاد حسن راه‌ساز و اجرای استادکاران قدیمی صورت گرفته است. این در صورتی است که تا سال 1397 هیچ‌گونه اقدامی بر روی جرز شرقی انجام نشده است تا اینکه با توجه به پایش‌های صورت گرفته و بررسی تحلیل آسیب‌های روی داده بر روی تزئینات نقش برجسته این جرز، کارشناسان حفاظت و مرمت پایگاه تصمیم بر راه‌اندازی کارگاه حفاظتی- مرمتی و انجام عملیات نجات‌بخشی این نقوش با هدف بنیان‌گذاری و توسعه روش‌های نوین مرمتی بر اساس مواد، مصالح جدید و نوین مرمتی آموزش دیده توسط متخصصان داخلی و ایتالیایی اقدام شود. در این گزارش با اشاره به یک بلوک از آن پرداخته خواهد شد. امید است که نگارندگان در مقاله حاضر بخشی از تلاش‌های صورت گرفته با هدف گسترش اقدامات نوین در پایگاه میراث جهانی تخت جمشید را توصیف، تحلیل و معرفی نماید. http://kcr.richt.ir/article-1-1793-fa.pdf 2023-03-05 20 37 تخت جمشید کاخ صد ستون درگاه (دروازه) نقش برجسته روش‌های نوین مرمتی. The present research report describes the rescue operation conservation and restoration of the relief on block No. 4 of the eastern part of the Northwest Gate of the Sad Sotūn (Hundred Pillars) Palace of Persepolis complex that consists of east and west parts. During the years 1980 and 1981, only on western part of this structure, some restoration, anastylosis, reconstruction and consolidation measures were carried out by the conservation specialist office of Persepolis under the supervision of Master Hassan Rahsaz by some traditional masters. Therefore, no actions had been taken regarding the eastern part until 2017. following the monitoring and analysis of the destruction process on the motifs on this part of the gate, conservation and restoration experts decided to run a conservation and restoration workshop and carry-out rescue operations for these motifs. Undertook to act on the basis of modern methods based on new materials and trained by Iranian and Italian expert’s restoration methods. This report will specifically address one of the blocks. The authors hope to describe, analyze, and present a portion of the efforts undertaken to expand modern conservation initiatives at the UNESCO World Heritage site of Persepolis. http://kcr.richt.ir/article-1-1793-en.pdf 2023-03-05 20 37 Takht-Jamshid Sad-Sotūn (Hundred Pillars) Gateway Relief Modern Restoration Methods. Maryam Rahsaz persepolis.rahsaz@gmail.com 1 M.A, Architectural Conservation and Textures, Persepolis World Heritage Site. AUTHOR Mohsen Ghaseminezhad Rayeni 2 B.A. Conservation -Restoration of Historical Objects, World Heritage Site of Persepolis. AUTHOR

REVIEW_ARTICLE کتیبه سنگ بسم الله یکی از آثار شاخص دوره قاجار در موزه آذربایجان تبریز است که از سال 1372 تاکنون در این موزه نگهداری می‌شود. این اثر در شهر قاهره مصر توسط یک هنرمند ایرانی با نام محمد علی قوچانی معروف به میرزا سنگلاخ ساخته شده است. اثر مذکور از پنج قطعه تشکیل شده که در مجموع وزنی بالغ بر 3 تن دارد. عمده آسیب‌های به وجود آمده در این اثر با در نظر گرفتن تزئینات ظریف و از طرفی وزن بالای آن، مربوط به جابجایی‌های متعدد این اثر بوده است. علاوه بر تزئینات بسیار ظریف حجاری، سطح اثر با رنگ‌های آبی، طلایی، سبز، سیاه، سفید و قرمز، مزین شده است. به نظر می‌سد در کنار تاریخ پر فراز و نشیب این اثر و اهمیت فرهنگی آن در میان جامعه امروزی بخصوص مردم تبریز تنها مروری بر سرگذشت آن برای بیان جایگاه، ارزش و ویژگی‌های منحصر به فردش کافی نخواهد بود، لذا مطالعه‌ای دقیق‌تر و علمی به بهتر شناساندن آن می‌تواند کمک شایانی در معرفی این اثر داشته باشد. از طرفی برای حفاظت بهتر و در صورت لزوم مرمت اثر نیاز به تهیه مستندات و مطالعات علمی برای این اثر فاخر، احساس می‌شود. برای تشخیص مواد و منشأ رنگ‌های موجود، استفاده از روش‌های علمی و آزمایشگاهی در دستور کار قرار گرفت. برای تحقق این امر از دو روش آزمایش شیمی کلاسیک و آنالیز EDX برای شناسایی رنگ‌های موجود بهره گرفته شد. پس از انجام آزمایشات و تحلیل و بررسی رنگ‌ها نتیجه بدست آمده وجود رنگ‌های نیل، زنگار مس، پودر طلا، شنگرف، دوده استخوان و سفیداب شیخ را تایید کرد.   http://kcr.richt.ir/article-1-1794-fa.pdf 2023-03-03 38 51 سنگ بسم الله رنگدانه آنالیز EDX موزه آذربایجان تبریز The “Bismillah stone” inscription is one of the significant works of the Qajar era in the Azarbaijan Museum of Tabriz since 1993. This work was crafted in Cairo, Egypt by an Iranian artist named Mohammad Ali Quchani known as Mirza Sangalakh. The artifact comprises five segments, collectively weighing approximately more than three tons. Most of damages caused in this work, considering its delicate decorations and substantial weight, has been attributed to its multiple relocations. In addition to very delicate carvings, the surface of the work is decorated with blue, gold, green, black, white and red colors. It seems that in addition to the ups and downs history of this work and its cultural significance within contemporary society, particularly among the people of Tabriz, only a review of its history will not be enough to express its status, value and unique characteristics. Therefore, a more detailed and scientific study could significantly enhance the understanding and appreciation of this work. Furthermore, for improved preservation and potential restoration of the work, documentation and scientific studies are needed for this magnificent work. To identify the materials and origins of existing colors, the application of scientific and laboratory methods was put on the agenda. To achieve this, two methods of classical chemistry testing and EDX analysis were employed to identify the present colors. the results confirmed the presence of indigo, copper rust (cuprous oxide), gold powder, Shangraf (cinnabar), bone soot and sheikh white (white lead) in the coloration of the artifact. http://kcr.richt.ir/article-1-1794-en.pdf 2023-03-03 38 51 Bismillah Stone Pigment EDX Analysis Azarbaijan Museum Tabriz Hamidreza Irani h.irani1990@gmail.com 1 M.S Archaeometry, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, IRAN AUTHOR Mehdi Razani 2 M.A Conservation and Restoration of Historical-Cultural Objects, Restorer at the Azerbaijan Museum. Tabriz, Iran. AUTHOR

ORIGINAL_ARTICLE مجموعه فرهنگی ـ تاریخی نیاوران در باغ بزرگی به مساحت حدود 11 هکتار در شمال تهران قرار دارد که از زیبایی و جذابیت طبیعی و تاریخی فراوانی برخوردار می‌باشد. بناهای این مجموعه متعلق به دوره‌های قاجار و پهلوی است. این مجموعه بناهایی چون کاخ صاحبقرانیه، کوشک احمدشاهی، کتابخانۀ اختصاصی و موزۀ جهان‌نما را در خود جای داده است. کوشک احمدشاهی، از جمله کاخ‌های قاجاری این مجموعه، فاقد کتیبه یا نشان تاریخ‌دار می‌باشد و طبق شواهد این بنا در زمان احمدشاه قاجار بنا شده است. در این بنای دو طبقه اشیاء و لوازم شخصی مربوط به رضا پهلوی قرار دارد. در طبقه همکف آن در ضلع غربی ساختمان دو اتاق که با ویترین شیشه‌ای از هم تفکیک شده‌اند قرار دارد. چهار ویترین شیشه‌ای و بزرگ که این دو اتاق را از هم تفکیک می‌کند، حاوی 106 قطعه سنگ قیمتی و نیمه قیمتی راف و تراش خورده همراه با تعدادی فسیل است. مطالعه و شناسایی نمونه‌های سنگ و فسیل موجود در این ویترین‌ها هدف اصلی این مقاله است. سنگ‌های مورد مطالعه به صورت راف و از خانواده کوارتز با رنگ‌های مختلف، کانی‌های معدنی مانند پیریت، کالکوپیریت، استیبنیت، گوگرد، سنگ‌های قیمتی مانند بریل و انواع مختلف فسیل ماهی، آمونیت، تریلوبیت و فسیل‌های عهد حاضر مانند مرجان و ماهی است. سه نمونه شاخص در این ویترین‌ها، نمونه الماس طبیعی همراه با سنگ میزبان کیمبرلیتی بوده که احتمالا مربوط به معادن آفریقای جنوبی است. نمونه شهاب سنگ تکتیت که از ماه آورده شده و توسط نیکسون رئیس جمهور وقت آمریکا هدیه داده شده است و چندین نمونه زیبا و راف کانی فیروزه همراه با سنگ میزبان متعلق به معدن فیروزه نیشابور است. نکته منفی این طرح نبود اطلاعات تاریخی در مورد نحوه جمع‌آوری، خرید و یا هدیه دادن این نمونه‌های کلکسیونی است که از طرف چه شخص و یا اشخاصی انجام شده است.   http://kcr.richt.ir/article-1-1795-fa.pdf 2023-03-03 52 59 مجموعه تاریخی فرهنگی نیاوران کوشک احمد شاهی سنگ‌های نیمه‌قیمتی طبیعی فسیل. The Niavaran Cultural-Historical Complex is situated within a vast garden of approximately 11 hectares garden in northern Tehran, characterized by its rich natural beauty and historical significance. The buildings in this complex date back to the Qajar and Pahlavi eras, including the Sahebqaranieh Palace, the Ahmad Shahi Pavilion, Niavaran Palace, a private library, and the Jahan Nama Museum. Among these, the Ahmad Shahi Pavilion, one of the Qajar palaces in the complex, lacks any dated inscriptions or historical markers.; however, evidence suggests that this building was constructed during the reign of Ahmad Shah Qajar. This two-story building houses personal belongings of Reza Pahlavi. On the ground floor, in the western section of the building, there are two rooms separated by glass display cases. Four large glass display cases segregate these two rooms, containing 106 pieces of rough and cut precious and semi-precious stones, along with several fossils. The primary objective of this article is to study and identify the stone and fossil specimens present in these display cases. The studied stones are primarily quartz in various colors, alongside mineral specimens such as pyrite, chalcopyrite, stibnite, sulfur, and precious stones like beryl, as well as various types of fish fossils, ammonites, trilobites, and contemporary fossils such as corals and fish. Three notable specimens in these display cases include a natural diamond associated with a kimberlite host rock, likely originating from South African mines; a tektite meteorite sample brought from the moon,  which was gifted by then-President t Nixon; and several beautiful rough turquoise mineral samples with a host rock originating from the Nishapur turquoise mine. A significant drawback of this collection is the lack of historical information regarding how these collectible specimens were gathered, purchased, or gifted, and by whom. http://kcr.richt.ir/article-1-1795-en.pdf 2023-03-03 52 59 Historical and Cultural Complex of Niavaran Koushk Ahmad Shahi Palace Natural Semi-Precious Stones Fossil. Seyed Iraj Beheshti irajbeheshti99@gmail.com 1 The head of the Gemology Laboratory of the Research Institute for Protection and Restoration of Historical-Cultural Artifacts. Tehran. Iran AUTHOR Nahid Wahabi Kashani 2 Cultural Gatherer of Ahmad Shahi Palace, Cultural-Historical Complex of Niavaran. Tehran. Iran. AUTHOR

ORIGINAL_ARTICLE استفاده از سنگ قبر برای نشان دادن محل دفن مردگان سنتی باستانی است و به مرور زمان گونه و اشکال و ابعاد اندازه‌های آن وابسته به اهمیت سنت‌ها و فرهنگ و مذهب و همچنین تأثیری که متوفی در طول زندگی بر خانواده و جامعه خود داشته ساخته شده و تغییر یافته است سنگ‌های قبر همچنین نقش مهمی در حفظ تاریخ دارند، زیرا اغلب دارای کتیبه‌هایی هستند که بینشی در مورد افراد مدفون در زیر آن‌ها و شیوه‌های فرهنگی آن دوره تاریخی را ارائه می‌دهند. سنگ قبرهای دوره اسلامی نقش مهمی در بازشناسی فرهنگ اسلامی در اعصار گذشته دارند. اوحدی مراغه‌ای شاعر اواخر قرن هفت و اوایل قرن هشت هجری قمری است و مزار آن در گورستانی در مراغه و سنگ قبرش صندوقی شکل و از نوع ماسه سنگ با تزئینات و کتیبه حجاری شده است. در این مقاله با استفاده از مطالعات میدانی، کتابخانه‌ای و آزمایشگاهی به گونه‌شناسی و ساختارشناسی و بازسازی حفاظتی- دیجیتال از سنگ قبر اوحدی مراغه‌ای پرداخته شده است. استفاده از این روش قبل از انجام فعالیت‌های حفاظتی و مرمتی فیزیکی می‌تواند راهگشایی در نمایش آنچه رخ خواهد داد باشد. مرمتگر می‌تواند با انجام بازسازی‌های دیجیتالی تصویر کلی از اثر مرمت شده را در اختیار پژوهشگران قرار دهد. http://kcr.richt.ir/article-1-1796-fa.pdf 2022-10-06 60 77 سنگ قبر اوحدی مراغه‌ای ساختارشناسی حفاظت بازسازی دیجیتال The use of tombstones to mark the burial place of the dead is an ancient tradition. Over time, its types, shapes, and sizes depending on the traditions, culture, and religion, as well as the impact that the deceased had on his family and society during his lifetime has been changed. Tombstones also play an important role in preserving history, as they often have inscriptions that provide insight into the people buried beneath them and the cultural practices of that historical period. The tombstones of the Islamic period play an important role in recognizing Islamic culture in the past ages. Ohadi Maragheh is a poet of the late 7th and early 8th century AH, and his tomb is in a cemetery in Maragheh and his tombstone is a sandstone box with decorations and inscriptions. In this article, using field, library, and laboratory studies, the typology, characterization and preservation-digital reconstruction of the tombstone of Ohadi Maraghei have been studied. Using this method before carrying out physical conservation and restoration activities can be helpful in showing what will happen. The restorer can give researchers a general picture of the restored work by performing digital reconstructions.   http://kcr.richt.ir/article-1-1796-en.pdf 2022-10-06 60 77 Tombstone Ohadi Maraghei Characterization Conservation Digital Reconstruction Parisa Zahedi parisa.zahedi.71@gmail.com 1 B.A. Conservation and Restoration of historical and cultural objects, Tabriz Islamic Art university, Tabriz, Iran. AUTHOR