fa jalali 1401 7 1 gregorian 2022 10 1 5 3 online 1 fulltext

fa مطالعه فنی و ساختارشناسی سفال خاکستری عصر آهن؛ مطالعه موردی سفال‌های کاوش محوطه زواره‌ور در دشت ورامین عصر آهن در ایران ۱۴۵۰ ۵۵۰ ق.م) و فراتر از آن معرف دوره‌ای است که در مراحل تکاملی شاهد تحولات مهم اجتماعی فرهنگی اقتصادی و تکنولوژیکی بوده است. زوار مور محوطه استقراری از دوره آهن در دشت ورامین در منطقه مرکزی ایران است که در دهه‌های گذشته کاوش‌های متعددی در این منطقه توسط باستان‌شناسان مختلف انجام شده است. در کاوش سال ۱۳۹۷ انجام شده در منطقه زواره ور تعدادی سفال خاکستری مربوط به تدفین بدست آمده است. با توجه به پراکندگی گورستان‌های عصر آهنی و مطالعات فنی محدودی که در خصوص این آثار انجام شده است. آگاهی ما از نحوه تولید این آثار همچون بافت عناصر تشکیل دهنده و فرایند تولید از اهمیت بسیاری در شناخت تولید و فناوری سفالگری این دوره خاص برخوردار است. بنابراین نتایج حاصل از مطالعات آزمایشگاهی با استفاده از تکنیک‌های مکمل می‌تواند راه‌گشای دستیابی به فرایند تولید این آثار باشد. در این پژوهش تلاش شد تا با اطلاعاتی که از مطالعه ۹ نمونه سفال عصر آهنی این منطقه با استفاده از روش‌های آنالیز طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت شده القایی (ICP-MS) و مطالعه کانی نگاری مقطع نازک (Petrography) شناخت دقیق‌تری برای انجام مطالعات تطبیقی و منشاء تولید محلی این آثار فراهم کرد. نتایج نشان داد که فازهای اصلی سفال‌های مورد مطالعه با رنگ خمیره خاکستری بر اساس کانی نگاری کوارتز Quartz سیلیس SiO2 ، کلسیت Calcite هستند. نتایج ICP-MS نیز تا حدود زیادی توانست بخشی از مشاهدات حاصل از تحلیل سنگ‌نگاری را تأیید کند. البته بخش بزرگی از خوشه بندی شیمیایی سرامیک ناشی از ناهمگونی در ترکیبات عنصری از تفاوت در منابع رسی مورد استفاده ناشی نمی‌شود همچنین خاک‌های مورد مطالعه از نظر عناصر کم مقدار شباهت زیادی با نمونه سفال‌ها دارد و می توان گفت که محلی بودن آنها را تأیید می‌کند.   The Iron Age in Iran (550-1450 BC) and beyond, represents a period characterized by significant social, cultural, economic and technological transformations during its evolutionary stages. Zavarehvar is an Iron Age settlement site located in the Varamin plain in central region of Iran, where numerous excavations have been carried out by various archeologists in recent decades. During the 2017 excavation at the Zavarehvar site, a number of gray pottery pieces related to burials were discovered. Given the distribution of the Iron Age cemeteries and the limited technical studies conducted on these potteries, our understanding of the production methods such as texture, components, and manufacturing processes is crucial for comprehending the pottery production technology of this specific period. Therefore, the results from laboratory studies can be beneficial in finding the production process of these artifacts. This research aimed to provide more precise knowledge for conducting comparative studies and determining the local origin of these artifacts by examining nine Iron Age pottery samples from this region using inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS) and petrographic analysis of thin sections. The results indicated that the main phases of the potteries, based on petrography, include quartz (SiO2), and calcite. The ICP-MS results also largely confirmed some of the petrographic observations. However, a significant part of the chemical clustering of ceramics was not due to heterogeneity in elemental composition, nor to differences in the clay sources used. Additionally, we can say that the potteries are local origin, since the soils studied showed significant similarities in trace elements with the pottery samples, confirming their local origin. Iron Age, Pottery, Varamin Plain, Petrography, ICP-MS. واژگان کلیدی عصر آهن سفال دشت ورامین کانی نگاری, ICP_MS 1 14 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3861-2&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/26 1403/8/5 2022/10/2 1401/7/10 Fateme Alimirzaei Ph.D., Research Institute for Conservation and Restoration of Historical and Cultural Relics. Tehran, Iran فاطمه علیمیرزایی ealimirzaei@yahoo.com Yes دکترای حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی، و کارشناس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی. Gholamreza Rahmani Assistant Professor, Research Institute for Conservation and Restoration of Historical and Cultural Relics, Tehran, Iran. غلامرضا رحمانی No استادیار گروه حفاظت و مرمت، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی. پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.

fa بررسی ساختار میکروسکوپی سفال‌های قلی‌درویش از دوره مفرغ قدیم تا عصر آهن I مطالعات سنگ‌نگاری (پتروگرافی) با کمک به شناخت ویژگی‌های ساختاری و ترکیبات آثار سفالین، نقش مهمی در شناخت تحولات و مبادلات فرهنگی، مبتنی بر تغییرات فنی این آثار دارد؛ از این‌رو به‌عنوان یکی از روش‌های مطالعه اصلی برای نمونه‌‌های با قابلیت نمونه‌برداری از این آثار، همواره در دستور کار قرار‌می‌گیرد. محوطه باستانی قلی‌درویش در 3 کیلومتری حاشیه جنوبی شهر قم، در محدوده‌ای بالغ بر 30 هکتار عرصه بقایای باستانی ارزشمندی در‌بردارنده گونه‌های شاخص سفال‌های مربوط به عصر برنز قدیم تا عصر آهن I است. در این مطالعه که با هدف یررسی بافت، اجزا سازنده و دسته‌بندی سفال‌های مورد‌نظر انجام‌شد، تعداد 37 قطعه از یافته‌های سفالی منطقه قلی‌درویش بدست‌آمده از کاوش‌های سال 1394 مورد بررسی قرار‌گرفتند. به این منظور، از روش مطالعه مقطع نازک یا سنگ نگاری با تکیه بر شناسایی ساختار میکروسکوپی و کانی‌های موجود استفاده شد. نتایج نشان‌داد که در نمونه سفال‌های مورد‌نظر سه نوع بافت متفاوت شامل بافت درشت‌دانه ناهمگن یا پورفیری، بافت ریز‌دانه یا سیلتی، و بافت آواری وجود دارد. خمیره این سفا‌ل‌ها دارای کمترین جورشدگی در اجزا سازنده، دربردارنده شاموت و پرکننده‌های درشت است؛.. به‌طوری‌که قطعات مختلف سنگ آذرین و چرت (بقایای سیلت، رس و یا سفال‌های خرد‌شده)، کلسیت و کوارتز در آن‌ها قابل‌مشاهده است.  براساس یافته‌‌ها می‌توان گفت که عموماً مواد به‌کار‌رفته در ساخت این سفال‌ها محلی و مربوط به خود منطقه است. Petrographic studies play a significant role in understanding the structural characteristics and compositions of ceramic artifacts, contributing to the identification of cultural transformations and exchanges based on technical changes in these objects. As such, it is consistently a central component of studies on analyzable artifacts. The archaeological site of Qoli Darvish, located 3 km south of the city of Qom, spans over an area of approximately 30 hectares and contains valuable archaeological remains, including distinctive types of pottery ranging from the Early Bronze Age to Iron Age I. In this study, aimed at investigating the texture, components, and classification of the pottery, 37 pieces of ceramic artifacts discovered during the 2015 excavations were analyzed. Thin-section petrographic analysis, focusing on identifying microscopic structures and existing minerals, was used for this purpose. The results revealed three distinct textures in the pottery samples: coarse-grained heterogeneous or porphyritic texture, fine-grained or silty texture, and clastic texture. The clay matrix of these ceramics shows minimal sorting of its components and contains grog and coarse fillers. Various igneous rock fragments, grog (remnants of silt, clay, or crushed ceramics), calcite, and quartz are visible in the samples. Based on the findings, it can be concluded that the materials used in the production of these ceramics were generally local and sourced from the surrounding region. Qoli Darvish, Pottery, Bronze Age, Iron Age I, Mineralogy, Petrography. قلی‌درویش, سفال, عصر برنز, عصر آهن I,کانی‌شناسی, سنگ‌نگاری. 15 28 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2045-8&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/14 1403/7/23 2022/10/22022/10/2 1401/7/10 Seyed Iraj Beheshti Technician for the Petrography Laboratory, Research Center for Conservation of Cultural Relics (RCCCR), Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. سیدایرج بهشتی irajbeheshti99@gmail.com Yes کارشناس و مسئول آزمایشگاه پتروگرافی، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، تهران. ایران. Sheyda Ashrafi Ph.D. student of prehistoric archeology of Mohaghegh Ardabili University. شیدا اشرفی No دانشجوی دکترای باستان‌شناسی پیش از تاریخ - دانشگاه محقق اردبیلی Siamak Sarlak Research Institute of Archaeology, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. سیامک سرلک No کارشناس پژوهشکده باستان‌شناسی؛ پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران. ایران.

fa گونه‌شناسی کاشی‌های محوطه میراث جهانی تخت‌سلیمان حفاظت از آثار تاریخی دو وجه دارد، وجهی که بعد مادی اثر را مدنظر قرار‌می‌دهد و وجهی که ارزش‌های معنوی، هنری، تاریخی و زیبایی‌شناسی آن‌ها را لحاظ‌ می‌کند. بنابراین، معرفی، مستندسازی و ثبت آثار مختلف تاریخی به‌عنوان بخشی از فرایند حفاظت و مرمت، علاوه بر اینکه با نقش ترویجی که در فراهم‌کردن درک و شناخت از ارزش‌های هنر و فرهنگ برعهده دارد و موجب حفاظت و کمک به احیاء آن‌ها نیز می‌شود. در این پژوهش تلاش شده‌است که با معرفی مجموعه کاشی‌های پایگاه میراث جهانی تخت‌سلیمان به‌عنوان یکی از مجموعه‌های ارزشمند هنر ایرانی که از قدمت و تنوع بالایی برخوردار است، این نیاز حفاظتی را پوشش‌ داده‌شود. برای دنبال‌کردن این هدف از روش توصیفی و تحلیلی، و بررسی و گردآوری مستندات میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای بهره گرفته‌شد. در نتیجه این مطالعه بیش از 5400 کاشی شامل انواع کاشی‌های نفیس زرین‌فام در اشکال و نقوش متنوع، کاشی لاجوردی، فیروزه‌ای، طلا‌چسبان با نقوش برجسته، کاشی‌های هندسی، نمونه‌های کاشی‌های تک‌رنگ و برخی آجر کاشی‌ها شناسایی‌شد. The protection of historical monuments has two aspects: one that considers the material features, and the other that considers its spiritual, artistic, historical, and aesthetic values. Therefore, the introduction, documentation and recording various historical works, as a part of the conservation and restoration process, not only promote the understanding and recognition of the values of art and culture, but also aid in their protection and revive. This research aims to address this protective need by introducing the collection of tiles of from the UNESCO World Heritage site of Takht-e Soleiman, as one of the valuable collections of Iranian art, known for its antiquity and diversity. To achieve this goal, a descriptive and analytical method was employed along with the examination and collection of field documentation and library studies. As a result of this study, over 5400 tiles were identified, including all kinds of exquisite luster tiles in diverse shapes and patterns, azure, turquoise, gilded tiles with embossed patterns, geometric tiles, samples of monochromatic tiles, and some brick tiles. Ilkhanid, Takht-e Suleiman, World Heritage, Conservation, Typology, Tile. ایلخانی, میراث جهانی, تخت‌سلیمان, حفاظت, گونه‌شناسی, کاشی. 29 46 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3669-1&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/142024/10/14 1403/7/23 2022/10/22022/10/22022/10/2 1401/7/10 Negar Kafilli Assistant Professor, Department of Islamic Art, Iran University of Art, Tehran نگار کفیلی negar.kafili@art.ac.ir Yes استادیار گروه هنر اسلامی، دانشگاه هنر ایران، تهران Fatemeh Alimirzaei PhD Technician for the Pottery and Ceramic Workshop, Research Center for Conservation of Cultural Relics (RCCCR), Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. فاطمه علیمیرزایی No دکترای حفاظت و مرمت آثار و کارشناس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی. Samia Garakhani M.A in the field of archaeology. سمیه قراخانی No دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد رشته باستان‌شناسی.

fa گونه‌شناسی انواع سرامیک بر اساس ساختار بدنه، دما و روش ساخت سرامیک و صنعت سرامیک‌سازی از ابتدای حضور انسان ابزارساز بر روی زمین تا به امروز دستخوش تغییرات متعددی شده است. این تغییرات سبب پیدایش گونه‌های مختلفی از سرامیک‌ها متفاوت در شکل، طرح، نام‌گذاری، اندازه، روش‌های تهیه و تولید، گردیده که عمدتا در حفاری‌های باستان‌شناسی به دست می‌آیند و حفاظت و مرمت آن‌ها با درک و شناسایی انواع و گونه‌های آن بسیار می‌تواند دقیقتر انجام پذیرد. سرامیک‌ها بسته به فن ساخت، دمای پخت، خاک مورد استفاده و افزودنی‌های مورد استفاده در خمیره به انواع مختلفی دسته‌بندی می‌شوند. این دسته‌بندی‌ها در برخی مواقع بسیار پراکنده هستند، به طوری که بر اساس دمای پخت به چهار دسته استون‌ور و ارتن‌ور، چینی و پورسلان و بر اساس روش ساخت به انواع دستی، ورقه‌ای، چرخی، قالبی و فشاری تقسیم می‌شوند. هدف از انجام این پژوهش معرفی مهم‌ترین گونه‌های سرامیک و ویژگی‌های آن‌ها از جمله دمایی پخت، فن ساخت و سایر ویژگی‌های ساختاری و مواد مورد استفاده در بدنه است. در این راستا و برای رسیدن به این هدف، به تشریح برخی از اصطلاحات سرامیک‌سازی، و دسته‌بندی سرامیک‌ها بر مبنای دمای پخت، روش ساخت و نوع خاک، تشکیل دهنده خمیره آن‌ها می‌پردازیم.   Ceramics and the ceramics industry have undergone numerous changes since the emergence of tool-making humans on Earth. These changes have led to the development of various types of ceramics, differing in shape, design, nomenclature, size, preparation and Making methods. These are primarily found in archaeological excavations, and their conservation and restoration can be more accurately performed by understanding and identifying their types and varieties. Ceramics are classified into different types based on their manufacturing technique, firing temperature, the clay used, and the additives used in the clay body. These classifications can sometimes be quite scattered. For instance, based on firing temperature, they can be divided into four categories: stoneware, earthenware, bone China, and porcelain. Based on manufacturing methods, they can be classified into hand-built, slab-built, wheel-thrown, molded, and pressed. The aim of this research is to introduce the most important types of ceramics and their characteristics, including firing temperature, manufacturing technique, and other structural properties and materials used in the body. To achieve this goal, this study will explain some of the terminology used in ceramics and classify ceramics based on firing temperature, manufacturing method, and the type of clay that constitutes their clay body. Typology, Ceramics, Pottery, Manufacturing Techniques. گونه‌شناسی, سرامیک, سفال, فن ساخت. 47 62 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2045-7&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/142024/10/142024/09/28 1403/7/7 2022/10/22022/10/22022/10/22023/11/1 1402/8/10 Mohammad Yaghizaei M.A in Conservation of Cultural and Historical Objects, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Iran. محمد یاغی‌زایی mohamdyagizai@gmail.com Yes دانش آموخته، کارشناسی ارشد مرمت اشیا فرهنگی و تاریخی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران Atefeh Fazel Najafabadi Assistant Professor, Faculty of Islamic Crafts, Tabriz Islamic Art University, Iran عاطفه فاضل نجف‌آبادی No استادیار. دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران

fa گزارش یک تجربه: مرمت کاسه سفالی منقوش تپه سیلوه متعلق به عصر مفرغ قدیم (۲۵۰۰- ۳۰۰۰ ق.م) با استفاده از پاپیه‌ماشه بازسازی آثار تاریخی- فرهنگی آسیب‌دیده در تسهیل ارتباط با مخاطب و در مواردی حفاظت از آن‌ها حائز اهمیت است. روش‌های بازسازی آثار سفالین بسته به ویژگی‌های تخریبی، قطعات مفقودی و نیازهای بستر فرهنگی- اجتماعی متفاوت بوده و در دوره‌های مختلف با استفاده از مواد و روش‌های مختلفی انجام شده است. بالطبع با پیشرفت علوم در حوزه حفاظت و مرمت، این روش‌ها و مواد نیز به روز خواهند شد. این مقاله ضمن معرفی برخی روش‌های بازسازی آثار سفالی، به بررسی بازسازی انواع ظریف از این آثار با روش پاپیه‌ماشه می‌پردازد. بازسازی اشیاء ظریف با توجه به موضوع استحکام و تعادل ایستایی به سبب وزن بخش افزوده، امری چالش‌برانگیز است؛ زیرا وزن بسیاری از مواد پرکننده در بازسازی بخش‌های مفقود می‌تواند در تعادل و ایستایی اثر مشکل ایجاد کند. ازاین‌رو به‌منظور ارزیابی روش پاپیه‌ماشه در بازسازی مصنوعات ظریف و سبک سفالی، یک ظرف سفالی ظریف و سبک حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسی تپه سیلوه واقع در استان آذربایجان غربی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. هدف اصلی این مقاله اجرا و ارائه روش جدیدی برای بازسازی آثار ظریف سفالی با استفاده از پاپیه‌ماشه است که با توجه به سبکی و استحکام، اصلاح راحت و حفظ تعادل و ایستایی آثار می‌تواند روشی قابل تأمل باشد. The Reconstruction of damaged cultural-historical artifacts is essential for facilitating communication with the audience and, in some cases, in their conservation. The methods used for reconstructing pottery artifacts vary based on their destructive characteristics, missing parts, and the requirements of the cultural-social context. These methods have been carried out using different materials and techniques throughout different periods. Naturally, as science advances in the field of conservation and restoration, these methods and materials continue to evolve. This article not only introduces some restoration methods for pottery objects but also delves into the restoration of delicate pieces using the papier-mâché technique. Reconstructing delicate objects presents challenges concerning stability and balance due to the added weight the use of numerous filling materials during the reconstruction of missing parts can create problems in maintaining the balance and stability of the artifact. Therefore, in order to assess the papier-mâché method in restoring delicate and lightweight pottery artifacts, a fine and lightweight vessel acquired from the archaeological excavations at the Silveh tepe, situated in West Azarbaijan province, was restored. The main objective of this article is to introduce and implement a fresh approach for reconstructing fragile pottery objects with papier-mâché, which is deemed a thoughtful method due to its lightness, strength, ease of modification, and ability to preserve the balance and stability of the artifacts. Pottery, Tepe Silveh, Conservation, Restoration, Reconstruction, papier-mâché . سفال, تپه سیلوه, حفاظت, مرمت, بازسازی, پاپیه‌ماشه. 63 70 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2045-9&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/142024/10/142024/09/282024/10/14 1403/7/23 2022/10/22022/10/22022/10/22023/11/12022/10/2 1401/7/10 Mehdi Razani مهدی رازانی m.razani@tabriziau.ac.ir Yes دانشیار، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Arina Rashid Zadeh B.A in Restoration of Historical and Cultural Objects. Faculty of Conservation of Cultural Materials, Tabriz Islamic Art University. Iran. آرینا رشیدزاده No دانش‌آموخته کارشناسی مرمت آثار تاریخی و فرهنگی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران. Ramin Mohammadi Sefidkhani M.A in Archaeometry. Faculty of Conservation of Cultural Materials, Tabriz Islamic Art University. Iran. رامین محمدی سفیدخانی No کارشناس مرمت آثار فرهنگی- تاریخی و کارشناس ارشد باستان‌سنجی. ایران

fa گزارش حفظ و مرمت سفالی منقوش از تپه سیلوه پیرانشهر: یادبودی از اشیا غرق شده در سد سیلوه سفالگری هنری- فناوری است که از پیش از تاریخ تا‌کنون در طول چندین هزار سال تداوم یافته‌است. این نوع آثار به‌خصوص در ایران از تنوع سبکی و فن‌آورانه بالایی برخوردار‌هستند. در اغلب کاوش‌های باستان‌شناسی همواره شاهد کشف انواع مختلفی از این آثار مربوط به دوره‌های تاریخی مختلف هستیم، که مطالعه فنی و بازیابی فرم آن‌ها در بسیاری موارد می‌تواند اطلاعات خوبی را در اختیار پژوهشگران حوزه‌های مختلف قرار‌دهد‌. از جمله این کاوش‌ها، کاوش محوطه تپه سیلوه پیرانشهر ‌است که سفال‌های متنوعی مربوط به دوره‌ها‌ی مس و سنگ، مفرغ قدیم، عصر آهن، و آثاری از دوره‌ی اشکانی و پس ‌از آن دوره اسلامی از آن به‌دست آمده‌است. نمونه مورد مطالعه در این مقاله یک سفال نارنجی‌رنگ منقوش بارنگ‌های سیاه و قرمز و نقوش هندسی متعلق به عصر مفرغ از همین محوطه است. این اثر دارای رسوبات زیاد و آسیب‌هایی نظیر شکستگی و مفقودی است، که به شیوه نامناسب وصالی شده‌است. بنابراین نیازمند وصالی مجدد، پاک‌سازی و بازسازی بخش‌های مفقود، با در‌نظر‌گرفتن اصول مبانی نظری مرمت است. در همین راستا پس از انجام مطالعات و بررسی‌های ضروری آسیب‌شناسانه و فن‌شناسانه اثر با استفاده از روش‌های آزمایشگاهی، روش مناسب پاک‌سازی انتخاب و اقدامات لازم در راستای حفاظت و مرمت آن انجام‌‌شد. Pottery is one of the artistic-technical craft that has persisted for several millennia from prehistoric times to the present day. Such artifacts, particularly in Iran, exhibit high stylistic and technological diversity. In most archaeological excavations, consistently various types of these artifacts from different historical periods and styles have been discovered, whose technical study and form recovery can provide valuable information to researchers in various fields. Among these excavations is the Tappeh-Silveh in Piranshahr, where diverse pottery dating back to the Chalcolithic, Early Bronze Age, Iron Age, as well as remnants from the Parthian period and the subsequent Islamic period have been uncovered. The specimen studied in this article is a decorated orange pottery piece with black and red colors and geometric patterns, belonging to the Bronze Age from this site. This piece has sustained damages such as fractures, losses, and deposits, , which have been improperly repaired. It requires cleaning, reattachment, and reconstruction of the missing parts, while adhering to the theoretical principles of conservation. Accordingly, after necessary pathological and technical studies of the artifact using laboratory methods, an appropriate cleaning method was selected, and essential actions were taken towards its protection and restoration. Historical Pottery, Conservation-Restoration, Comparative Historical Studies, SEM-EDX. سفال, حفاظت, مرمت, تپه سیلوه, پیرانشهر. 71 82 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2045-10&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/142024/10/142024/09/282024/10/142024/10/14 1403/7/23 2022/10/22022/10/22022/10/22023/11/12022/10/22022/10/2 1401/7/10 Shiva Razavi Bachelor Student in Restoration of cultural heritages, Faculty cultural materials conservation, Tabriz Islamic Art University, Iran. شیوا رضوی Yes 1. دانشجوی کارشناسی مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.

fa یادداشتی بر استفاده از دانش تقارن در بازآرایی نقوش کاشی‌‌های تزئینی در بناهای تاریخی در گذشته هنر طراحی و نقاشی کاشی‌ها به صورت سینه به سینه و استادکار و شاگردی منتقل می‌شد، و هر بار خلاقیت هنرمندان مختلف، جلوه متفاوتی به این آثار می‌بخشید. از این رو شیوه‌های ترسیم این نقوش هیچ گاه مکتوب نشده است. همانطور که می‌دانیم، اغلب نقوش به کار رفته در تزیین کاشی‌های تاریخی، دارای منشأ هندسی هستند و تحلیل و یا ترسیم آن‌ها نیازمند آگاهی نسبت به دانش قرینه‌سازی است. لذا در این یادداشت تلاش شده است با طرح فرضیه تطابق عناصر متقارن در نقوش کاشی‌های تاریخی با عناصر متقارن بلورهای مواد، ضمن بررسی ساختار هندسی نقوش مختلف، قواعدی مبتنی بر داتش تقارن برای ترسیم این نقوش ارایه گردد. گمان می‌رود که با کمک این روش، بازارایی نقوش سنتی در صنعت تولید کاشی، و نیز بازیابی آن‌ها برای مرمت بخش‌های آسیب‌دیده با استفاده از فرمول ‌نویسی و علامت‌گذاری آسان‌تر شود. In the past, the art of designing and painting tiles was passed from master to apprentice, and each time the creativity of different artists gave a different effect to these works. Therefore, the methods of drawing these motifs have never been written down. As we know, most of the motifs used in the decoration of historical tiles have a geometric origin, and their analysis or drawing requires knowledge of projection. Therefore, in this note, an attempt has been made to propose the hypothesis of the matching of symmetrical elements in the patterns of historical tiles with the symmetrical elements of material crystals, while examining the geometric structure of different motifs, rules based on symmetry data are presented for drawing these motifs. It is believed that with the help of this method, the rearrangement of traditional motifs in the tile production industry, as well as their recovery for the restoration of damaged parts using formula writing and marking, will become easier. tile, geometric patterns, symmetry, alignment, atomic arrangement. کاشی, نقوش هندسی, تقارن, همترازی, آرایش اتمی. 83 83 http://kcr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2045-11&slc_lang=fa&sid=6 2024/10/262024/10/142024/10/142024/09/282024/10/142024/10/142024/10/14 1403/7/23 2022/10/22022/10/22022/10/22023/11/12022/10/22022/10/22022/10/2 1401/7/10 Mehdi Alavi Professor, Department of Chemistry, Faculty of Chemistry, Isfahan University, Isfahan, Iran. مهدی علوی m.alavi@sci.ui.ac.ir Yes استاد، گروه شیمی، دانشکده شیمی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.