fa jalali 1401 9 1 gregorian 2022 12 1 43 3 online 1 fulltext

fa وندالیسم افراط‌گرا و آرامگاه شیخ علی‌نقی اصطهباناتی آرامگاه شیخ علی‌نقی اصطهباناتی یکی از آثار ملی و هویت‌بخش کشور است که دستخوش دست‌اندازی و تخریب‌های عمدی بسیاری بوده است. با گذشت ده سال از تخریب دیوار محوطۀ آن، نه‌تنها اقدامی برای مرمت و بازسازی آن صورت نگرفته، بلکه برخی مدعی شده‌اند این بنا مسجدی قاجاری است و مدفن شیخ نیز در اصفهان است؛ ازاین‌رو این پرسش مطرح است که چگونه افراط‌گرایی بقای آرامگاه شیخ را با تهدید مواجه ساخته است؟ به‌ نظر می‌رسد تفاوت‌های عقیدتی و برداشت‌های افراطی دینی به انگیزه‌ای برای تخریب این آرامگاه و تحریف تاریخی پیشینه و مدفن شیخ تبدیل شده است. هدف این پژوهش آشنایی با «وندالیسم افراط‌گرا» و نقش آن در تخریب این آرامگاه و آگاهی‌بخشی پیرامون این مسئله است. برای پیشبرد این موضوع از نظریه‌های وندالیسم، روش توصیفی-تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای-اسنادی استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند افراط‌گرایی با استفاده از کارویژه‌های تحریف، تخریب و ممانعت از ترمیم، به تهدیدی برای بقای مجموعۀ شیخ علی‌نقی اصطهباناتی تبدیل شده و تحریف تاریخی، مکملی برای پروژه‌های تخریب و ممانعت از ترمیم در راستای کاهش حساسیت، فشار اجتماعی و بی‌تفاوتی دستگاه‌های متولی است؛ ازاین‌رو نیازمند مستندسازی و آگاهی‌بخشی از طریق تولید محتوای علمی و رسانه‌ای و پیگیری گروه‌ها و فعالان اجتماعی است. The tomb of Sheikh Ali-Naqi Estahbanati is one of the national heritage and identity of the country, which has been subjected to many deliberate encroachments and destructions. After ten years of destroying its enclosure walls, not only has no action been taken to conserve and restore it, rather, some have claimed that this building is a Qajar mosque, and also the Sheikh's tomb is in Esfahan. Hence, the question arises as to how extremism has threatened the survival of the Sheikh's tomb? It seems that ideological differences and religious extremism perceptions have become a motive for the destruction of this tomb and the historical distortion of the sheikh's background and burial. The aim of this research is to get acquainted with “Extremist vandalism”, and its role in the destruction of this tomb, and to raise awareness about this issue. To further this issue, theories of vandalism, descriptive-analytical method, and library-documentary sources have been used. The findings show that the extremism has become a threat to the survival of Sheikh Ali-Naqi Estabanati's complex by using the functions of distortion, destruction and obstruction of restoration, and historical distortion is a supplement to the projects of destruction and obstruction of restoration, in order to reduce the sensitivity and social pressure and the indifference of the responsible agencies. Therefore, it needs documentation and consciousness-raising through the production of scientific and media content and the follow-up of social groups and activists. Historic buildings, Religious extremism, Ideological vandalism, Historical distort, Sheikh Ali-Naqi Estahbanati ابنیه‌ی تاریخی, افراط‌گرایی دینی, وندالیسم ایدئولوژیک, تحریف تاریخی, شیخ علی‌نقی اصطهباناتی 428 447 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3098-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/2 1400/12/11 2022/07/29 1401/5/7 Seyed Mohamad Sadegh Tabei Master of Political Science, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran سید محمدصادق تابعی tabei.64@umz.ac.ir Yes کارشناسی ارشد علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

fa خوانش اسطوره‌شناختی کاخ‌دروازه در ارگ‌های هخامنشی مطالعۀ کالبد کاخ‌دروازۀ ارگ‌های هخامنشی با رویکرد اسطوره‌شناسی نو و با روش تحلیل تاریخی به کشف مضامین و مفاهیم در پس این کالبد انجامید و نشان داد کالبد و آرایه‌های این بناها به مضامین فرهنگی غالب در دورۀ مذکور ارجاع می‌دهد، مضامینی که مبتنی بر الگوهای فکری مردمان باستان یعنی اسطوره‌ها شکل گرفته‌اند. نتیجه آنکه این کاخ‌دروازه‌ها دارای ساختاری متفاوت با دروازۀ شهرهای دیگر فرهنگ‌ها بوده‌اند و به‌ترتیب زمانی از پاسارگاد تا شوش و پارسه به‌تدریج تحولاتی را نیز پذیرا شده‌اند. مقایسۀ این کاخ‌دروازه‌ها و تحولات آنها نشان می‌دهد که این بناها با هر چه بیشتر قدرت‌گرفتن پادشاهی هخامنشی به‌تدریج بیشتر و بر مضامین فرهنگی ایرانی تکیه کرده‌اند؛ چنانکه در کاخ‌دروازۀ پاسارگاد تأثیر فرهنگ مصری و بین‌النهرینی بیش از دیگر کاخ‌دروازه‌ها مشهود است و در مقابل کاخ‌دروازۀ پارسه که در اوج قدرت‌گیری هخامنشیان ساخته شده، بدون نیاز به ارجاع به دیگر فرهنگ‌ها بر مضامین ایرانی تکیه دارد. در این کاخ‌دروازه از سویی مبتنی بر کالبد سه درگاهی و آرایه‌های آن که ارجاعی است به نظریۀ کنش‌های سه‌گانه ژرژ دومزیل نزد اقوام هند و اروپایی و از سوی دیگر با نام‌گذاری ویژه، دروازۀ همۀ ملت‌ها، بر کارکرد آن تأکید شده است؛ کارکردی که به‌شکلی دوپهلو از سویی به دروازه‌ای اشاره دارد که روی به همۀ گروه‌ها و ملت‌های تحت حکومت ایرانی هخامنشی باز است و از سوی دیگر حاوی دلالتی نمادین به قدرت فراگیر حکومت هخامنشی است که همۀ گروه‌ها و ملت‌ها از هر نژادی را در زیر پرچم خود جای داده است. The study of the gates of the Achaemenid citadels with the new mythological approach and historical analysis method led to the discovery of concepts behind this body which refer to the cultural themes in this period which had been formed based on belief and mental patterns of the people of this period, that is, the myths. The result is that these palace-gates had a different structure from the gates of cities in other cultures and gradually underwent changes from Pasargadae to Susa and Parseh. A comparison of these gates and their developments shows that as the Achaemenid kingdom gained more power, the architecture of these buildings were formed more based on Iranian cultural themes; As in Pasargadae Gate-Palace, the influence of Egyptian and Mesopotamian culture is more evident than other gate-palaces, and in contrast the gate-palace of Parseh Citadel, which was built at the height of Achaemenid domination, without the need to refer to other cultures relies on Iranian themes; In this Gate-Palace, on one hand with its three doorways and ornaments which are a reference to Dumezil's tripartite ideology of Indo-European societies, and on the other hand with its special naming, the gate of all nations, its function is emphasized, a function that in a double-sided way refers to a gate that is open to all nations under the rule of the Achaemenid dynasty, and also It contains a symbolic connotation of the all-encompassing power of the Achaemenid rule, which encompasses all nations of all races under its governance. Gate-palace, Achaemenid, Parseh, mythology, Pasargadae کاخ‌دروازه, هخامنشی, پارسه, اسطوره‌شناسی, پاسارگاد 448 464 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3235-2&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/14 1401/3/24 2022/07/292022/08/7 1401/5/16 Sahand Khabazan PhD student in urban planning, Faculty of architecture and urbanism, Tehran University of art, Iran سهند محمدی خبازان s.mkhabazan@student.art.ac.ir No دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران Mitra Habibi Associate professor of urban planning, Faculty of architecture and urban planning, Tehran University of art, Tehran, Iran میترا حبیبی mitrahabibi@art.ac.ir Yes دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران

fa درب چوبی ایلخانی مسجد علی قهرود: تحلیل کتیبه‌ها، ماهیت قدمگاهی مسجد، معرفی بانی و شناسایی هنرمند آبادی قهرود در منطقۀ کوهستانی شهرستان کاشان دارای دو مسجد تاریخی علی و کله از دوره ایلخانی است. از این میان، مسجد علی قهرود به‌سبب وجود چند صد کاشی ستاره‌ای کتیبه‌دار زرین‌فام و درب چوبی دولنگۀ نفیس به تاریخ ۷۰۰ ق اهمیت زیادی دارد. درب ایلخانی کم‌نظیر مسجد دارای سیزده کتیبه به زبان‌های فارسی و عربی است و پس‌زمینۀ نوشته‌ها و لنگه‌های درب با نقوش گیاهی و هندسی با کیفیت بسیار بالایی اجرا شده‌اند. پرسش اصلی پژوهش این است که کتیبه‌های درب مسجد علی چه محتوایی دارد و چه تصویری از اوضاع دینی، فرهنگی و تاریخی کاشان در آن دوران به دست می‌دهد. در این مقاله، برای اولین بار ضمن بازخوانی و تحلیل محتوای تمام کتیبه‌های درب چوبی، بانی مسجد، عبدالواحد بن محمد و هنرمند سازنده درب، محمد نقار اصفهانی و چند اثر دیگر او معرفی شده‌اند. در یکی از کتیبه‌های در، واقف به رؤیایی می‌پردازد که در آن امام علی (ع) دستور ساخت مسجد را داده است. این درون‌مایۀ شیعی شباهت چشمگیری با کتیبۀ لوح زرین‌فام ایلخانی قدمگاه علی صالح‌آباد کاشان دارد. برخلاف کتیبۀ اخیر که به تشیع اعتقادی گرایش دارد، متن درب قهرود بیشتر نشان‌دهندۀ ارادت به امام علی و خاندان پیامبر است؛ اگرچه همین نوع گرایش‌ها درنهایت به اعتقادی در دوره‌های بعد انجامیده است. در عین حال، این درب سندی بی‌بدیل از احساسات، انگیزه‌ها و گرایش‌های اعتقادی و اخلاقی بانی است. The village of Quhrud in the mountainous area of Kashan has two historical mosques, ‘Ali and Kallah, both from the Ilkhanid period. Among these, Masjid-i ‘Ali is of considerable significance due to the presence of hundreds of lustre star tiles and an exquisite wooden door dated 700AH. The unique Ilkhanid door of the mosque has thirteen inscriptions in Persian and Arabic languages, and the background of the writings and the leaves of the door are decorated with vegetal and geometric motifs. This paper tries to answer the questions of what is the content of the inscriptions on the door and what image does it give of the religious, cultural and historical situation of Kashan region at that time? Thus, while analyzing the content of all the inscriptions of the door, the patron of the mosque, ‘Abd al-Wahid, and the artist, Muhammad Naqqar Isfahani and some of his other works have been introduced. In one of the inscriptions, the patron talks about a dream in which Imam ‘Ali ordered the construction of the mosque. This Shiite theme has a remarkable resemblance with the inscription of the Ilkhanid lustre tile of Qadamgah-i ‘Ali in Kashan. Unlike the latter inscription, which tends towards the religious Shiism, the text of the Quhrud door shows devotion to Imam ‘Ali and the Prophet’s family. However, these tendencies have finally led to a belief in later periods. Finally, this door can be interprated as an important document of the founder’s feelings, motivations and religious and moral tendencies. Ilkhanid Period, Shiite Art, Quhrud, Masjid-i ‘Ali, Wooden Door دوره ایلخانی, هنر شیعی, قهرود, مسجد علی, درب چوبی 466 482 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3274-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/26 1401/5/4 2022/07/292022/08/72022/08/24 1401/6/2 Mohammad Mashhadi Nooshabadi Associate Professor, Religions and Philosophy, Faculty of Literature, University of Kashan, Kashan, Iran محمد مشهدی نوش‌ آبادی mmn5135@kashanu.ac.ir No دانشیار گروه ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Mohamad Reza Ghiasian Assistant Professor, Department of Islamic Art, Faculty of Architecture and Art, University of Kashan, Kashan, Iran محمدرضا غیاثیان mrgh73@yahoo.com Yes استادیار گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

fa معرفی و شناسایی دو نسخه خطی شاهنامه مصور کاخ‌موزه سعدآباد از نظر ساختار بصری نگاره‌ها نسخه‌های خطی از جمله آثار بسیار ارزشمندی هستند. مطالعه آنها کمک شایانی در کشف زوایای پنهان فرهنگ و هنر دارد. در این میان، موزه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مکان‌هایی است که در حفظ آثار نفیس همچون نسخه‌های خطی و سایر آثار تاریخی که از گذر ایام به یادگار مانده‌اند، نقش بسزایی دارد؛ آثاری همچون نسخ خطی و مصور که در حوزه نگارگری ایرانی، جایگاه ویژه‌ای از نظر مطالعه هویت و هنر ایرانی-اسلامی دارد. در این مقاله که بخش عمده آن براساس پژوهش کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفته است، ساختار تصویری ۱۰ نگاره از دو نسخه خطی بررسی می‌شود. از نگاره‌های دو شاهنامه فردوسی، از نسخ خطی ارزشمند ادبی و هنری محفوظ در کاخ‌موزه سعدآباد بررسی می‌شود. هدف از بررسی نگاره‌های این دو شاهنامه مصور، در واقع بررسی و شناساندن این دو نسخه کمیاب و ناشناخته است و از طرف دیگر معرفی گنجینه‌هایی از هنر فاخر ایران‌زمین که تاکنون شرایط معرفی آنها نبوده و این مقاله مجالی برای آشنایی مختصری با آنهاست. دو نسخه شاهنامه مورد نظر یکی مربوط به اواخر دوره تیموری و اوایل صفوی و دیگری مربوط به دوره قاجار بوده که به‌وضوح دارای ویژگی‌هایی هستند که از نظر جلوه‌های ویژه بصری کاملاً قابل مطالعه هستند. بررسی ساختار ظاهری و ویژگی‌های منحصر به‌ فرد این دو شاهکار هنری، که نتیجه نهایی آن آشنایی بیشتر با عناصر تشکیل‌دهنده نگاره‌ها، نوع رنگ و رنگ‌آمیزی، ترکیب‌بندی و... به‌کاررفته در هر دو اثر برای مطالعات بیشتر در آینده است، حائز اهمیت است. علی‌رغم موضوع‌های مشابه در هر دو شاهنامه، هریک دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی است که نشان از هویت مستقل هریک در جایگاه خود دارند. Manuscripts are among the most valuable works which being studied can help discover the hidden figures of culture and art. Meanwhile, as one of the most important places, the museum plays an essential role in preserving exquisite works such as manuscripts and other historical works through time. Works such as manuscripts and illustrations have a special place in the field of Iranian painting in terms of studying Iranian-Islamic identity and art. In this article, the main part of which is based on library and documentary research, the visual structure of some illustrations of Ferdowsi's two Shahnamehs, which are valuable literary and artistic manuscripts preserved in Saadabad Palace-Museum, is examined. The purpose of examining the illustrations of these two illustrated Shahnamehs is actually to examine and introduce these two rare and unknown versions and, on the other hand, to introduce treasures of the noble art of Iran. The two versions of Shahnameh in question were illustrated in two different periods, but they clearly have features that are completely worth studying in terms of special visual effects. Examining the structure and unique features of these two artistic masterpieces results in more familiarity with the elements that make up the paintings, the type of color and coloring, composition, etc., used in both works, which are important for more studies in the future. In each of the studied Shahnamehs, despite the similar themes, unique characteristics were observed that show the independent identity of each. Shahnameh, Shahnameh writing, Ferdowsi's Shahnameh, Illustrated Shahnameh, Saadabad Palace Museum Shahnamehs شاهنامه, شاهنامه‌نگاری, شاهنامه فردوسی, شاهنامه مصور, شاهنامه‌های کاخ‌موزه سعدآباد 484 499 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3222-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/1 1401/4/10 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/28 1401/9/7 Abolghasem Dadvar Professor, Department of Art Research, Faculty of Arts, Al-Zahra University, Tehran, Iran ابوالقاسم دادور a.dadvar@alzahra.ac.ir Yes دکترا، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Elham Nosrat Nezami Ph.D. Student, Department of Comparative and Analytical History of Islamic Art, Islamic Azad University, Kish, Iran الهام نصرت نظامی nezami_el@yahoo.com No کارشناسی ارشد، دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، واحد کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران

fa نقدی بر کارکرد فضاهای دستکند شمال‌ غرب ایران به‌عنوان معابد مهری منطقۀ شمال غرب ایران، به دلیل موقعیت جغرافیایی، بستری مناسب برای ایجاد فضاهای دستکند است. در این منطقه، تاکنون فضاهای دستکند متنوع با کاربری‌های مختلف کشف و شناسایی شده است. در میان آنها، فضاهای دستکند نیایشگاهی، یکی از سالم‌ ترین و در عین ‌حال شاخص‌ترین فضاهای دستکند محسوب می‌شود. تاکنون پژوهش‌هایی درباره این فضاها انجام شده و کاربری و گاه‌نگاری آنها بیشتر با تأکید بر معابد مهری متعلق به دوران اشکانی در نظر گرفته شده است؛ با این ‌حال فرضیه‌های مطرح‌شده بدون پشتوانه علمی مناسب بوده و دلایل کافی برای انتساب آن به آیین مهرپرستی در دست نیست. بر همین اساس لزوم مطالعه و بازنگری در نظریات پیشین وجود دارد؛ بنابراین در پژوهش حاضر به‌ صورت موردی سه فضای دستکند امامزاده معصوم، آباذَر و قدمگاه با روش مطالعات توصیفی- تطبیقی و تاریخی- تحلیلی مورد مطالعه و ارزیابی مجدد قرار گرفته است. این پژوهش به‌ دنبال پاسخ به پرسش‌های اساسی زیر است: ۱. فضاهای دستکند مذکور از نظر گاه‌نگاری متعلق به چه دورانی هستند؟ ۲. نیایشگاه‌های دستکند مورد مطالعه از نظر ماهیت کاربری به کدام گروه‌های دینی- مذهبی تعلق دارند؟ در پاسخ به پرسش‌های بالا نگارندگان، براساس بررسی باستان‌شناختی، سبک‌شناختی عناصر معماری به‌خصوص پوشش فضاها، چشم‌انداز محوطه، مطالعات تاریخی و مواد فرهنگی باقی‌مانده در سطح محوطه‌ها، ضمن رد فرضیه مهرابه‌بودن این فضاها، گاه‌نگاری غالب فضاها را متعلق به دوران اسلامی با کاربری‌های آیینی- یادمانی و معیشتی در نظر گرفته‌اند. Northwest of Iran, due to its geographical location and political-religious and social situation throughout history, has been a suitable platform for the formation of handicrafts. In this area, various handicraft spaces with different uses have been discovered and identified so far. Among them, the handicraft spaces of the shrine are one of the healthiest and at the same time the most characteristic handicraft spaces. So far, research has been done in relation to these spaces and their use and chronology have been considered with more emphasis on the Mehri temples belonging to the Parthian period. However, the hypotheses put forward without scientific support are appropriate and there are not enough reasons to attribute them to the seal of worship. Accordingly, there is a need to study and review previous theories; Therefore, in the present study, three handicrafts of Imamzadeh Masoom, Abazar and Ghadmagah have been studied and re-evaluated on a case-by-case basis by the method of comparative studies and historical-interpretive analysis. This research seeks to answer the following basic questions; 1. What period do the mentioned handicraft spaces belong to in terms of chronology? 2. Which religious groups belonged to the studied Troglodytic Architecture shrines in terms of nature of use? In response to the above questions, the authors, based on archaeological research, stylistics of architectural elements, especially the coverage of spaces, landscape, historical studies, while rejecting the hypothesis of the altitude of these spaces, their chronology belongs to the Islamic era using Buddhist temples and monasterie. Azerbaijan, Iran, Troglodytic Architecture architecture, shrines, Islamic era آذربایجان ایران, معماری دستکند, کاربری, گاه‌نگاری, دوران اسلامی 500 513 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-59-9&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/11 1401/4/20 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/10 1401/6/19 Saeid Sattarnezhad PhD Student in Archeology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran سعید ستارنژاد saeidsattarnejad@yahoo.com No دانشجوی دکتری، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Karim Hajizadeh Bastani Associate Professor, Department of Archeology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabi, Iran کریم حاجی زاده باستانی K_hajizadeh@uma.ac.ir Yes دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Behrooz Afkhami Associate Professor, Department of Archeology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabi, Iran بهروز افخمی bafkhami@uma.ac.ir No دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Habib Shahbazi Shiran Associate Professor, Department of Archeology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabi, Iran حبیب شهبازی شیران saeeidsattar1398@gmail.com No دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

fa بوم‌آشکارگی؛ پاسخی به انطباق پذیری میراث صنعتی با رویکرد منظر پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوب مفهومی انطباق‌پذیر در استفاده مجدد میراث صنعت نفت آبادان با رویکرد منظر انجام گرفته است. این پژوهش مبتنی بر روش آمیخته و در دو فاز کیفی و کمی بوده است. داده‌های بخش کیفی از طریق تحلیل محتوای کیفی منابع مکتوب، مطالعه نمونه‌های موردی و مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته با ۲۱ نفر از خبرگان حوزه میراث صنعتی و منظر جمع‌آوری شد. سپس تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش نظریه داده‌ بنیاد طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و ۳۴۷ کد باز، ۲۸ مفهوم و ۹ مقوله استخراج گردید. در نهایت با توجه به کدهای احصا شده از تحلیل محتوای منابع مکتوب، مطالعه نمونه‌های موردی و مصاحبه‌ها، چارچوب مفهومی انطباق‌پذیری میراث صنعتی با رویکرد منظر ارائه شد. برای اعتبارسنجی مدل منتج از فاز کیفی، از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی در فاز تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. یافته‌های کمی نشان داد، ۹ مقوله اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، تاریخی، زیست‌محیطی، کالبدی، تکنولوژی، زیرساختی، عامل قوانین و سیاست‌گذاری با انطباق‌پذیری میراث صنعتی با رویکرد منظر در استفاده مجدد میراث صنعت نفت آبادان رابطه مثبت و معناداری دارند. این پژوهش استفاده از رویکرد منظر در استفاده مجدد تطبیقی میراث صنعتی را راهکاری برای ارتقای کیفیت بوم‌ آشکارگی می‌داند که از طریق ایجاد تعادل محیط انسان‌ساخت با طبیعت و کارکردهای اکولوژیک منجر به برانگیزش حس ارزش‌گذاری به محیط طبیعی، عیان‌سازی زیرساخت‌های طبیعی شهر و قرارگرفتن نظام‌های طبیعی در معرض ادراک و تجربه انسانی می‌شود. The present study aimed to provide a conceptual framework of adaptability to the landscape approach in reusing the heritage of Abadan oil industry. This research is based on a mixed method in two phases, qualitative and quantitative. Qualitative data were collected through qualitative content analysis of written sources, case study and semi-structured interviews with 21 experts in the field of industrial heritage and landscape. Then, the data were analyzed by the grounded theory method during three stages of open, axial and selective coding and 347 open codes, 28 concepts and 9 categories were extracted. Finally, according to the codes obtained from the written sources, case study and interviews, the theory of industrial heritage adaptability to the landscape approach was presented. To validate the model resulting from this theory, the structural equation modeling approach was used using the partial least squares method in the confirmatory factor analysis phase. Quantitative findings showed that economic, cultural, social, historical, environmental, physical, technological, infrastructure, laws and policy categories have a positive and significant relationship with the adaptability to the landscape approach in reusing the heritage of Abadan oil industry. This study considers the use of landscape approach in the adaptive reuse of industrial heritage as a way to improve the quality of the eco-revelatory that by balancing the man-made environment with nature and ecological functions, it leads to stimulating a sense of appreciation for the natural environment and revealing the natural infrastructure of the city and exposing natural systems to human perception and experience. Adaptability, Reuse, Industrial Heritage, Landscape, Eco-Revelatory انطباق‌پذیری, استفاده مجدد, میراث صنعتی, منظر, بوم‌ آشکارگی 514 532 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3279-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/112022/08/2 1401/5/11 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/102022/09/10 1401/6/19 Hadis Faramarzi PhD in Architecture, Department of Architecture, Faculty of Basic Sciences, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran حدیث فرامرزی hadis.far.a@gmail.com No دانش‌ آموخته دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده علوم پایه، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Mohammad Hassan Talebian Associate Professor, School of Architecture, Faculty of fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran محمد حسن طالبیان mh.talebian@ut.ac.ir 0000000295681819 Yes دانشیار گروه معماری، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mehdi Khakzand Associate Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran مهدی خاک زند mkhakzand@iust.ac.ir No دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

fa شناسایی و تحلیل بصری نسخه خطی گرشاسب نامه موزه بریتانیا گرشاسب‌نامه داستانی منظوم و پهلوانی است در باب ماجراهای گرشاسب جد رستم که اسدی طوسی، شاعر سده پنجم به نظم درآورده است. از گرشاسب‌نامه ۳۹ نسخه کامل و ناقص موجود است که تعداد کمی از آنها مصور شده‌اند. هدف از این جستار، معرفی نسخه موزه بریتانیا به شماره or.۱۲۹۸۵ و تاریخ کتابت ۹۸۱ ق/۱۵۷۳ م و کنکاش در ساختار بصری و مشخصات صوری نگاره‌های آن است تا شناخت بیشتری از اسناد تاریخی و مهجور ایرانی و آگاهی از فرهنگ بصری گذشتگان حاصل شود. این نمونه مصور، دارای ۸ نگاره است که ویژگی‌های تصویری و سبکی مکتب قزوین را در خود دارند.­­ نوشتار حاضر درصدد پاسخ‌گویی به این پرسش است که خصوصیات صوری شاخص و وجوه اشتراک نگاره‌ها چیست. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و تاریخی، به شیوه کیفی و استقرایی انجام‌ شده است. نتایج مطالعه نشان داد؛ نگاره‌های نسخه در دو موضوع رزم و بزم به تصویر درآمده‌اند که مجالس رزمی به‌واسطه درون‌مایه حماسی اثر در پرورش موضوع و بیان هنری برجسته‌ترند، اگرچه در تقابل با ویژگی شاخص اشعار اسدی در توصیف صحنه‌های خرق عادت، با رویکرد محتاطانه و طبیعت‌گرایانه نگارگران آن مواجهیم. محوریت شخصیت قهرمان در تصویر و بی‌چهرگی او، توجه به غنا و تأثیرات رنگی و همچنین ترکیب‌بندی متناسب از اهم ویژگی‌های مشترک بصری نگاره‌های گرشاسب‌نامه است. Garshasp-nama is a poetic and agonistic story about the adventures of Garshasp ancestor of Rostam, which was written by Asadi Tusi, a poet of the 5th century. There are 39 complete and incomplete copies of Garshasp-nama, few of which are illustrated. The purpose of this essay is to introduce the British Museum version with the number or.12985 and the date of writing 981 AH/1573 AD and explore the visual structure and formal characteristics of its paintings to gain more knowledge of historical and abandoned Iranian documents and knowledge of the visual culture of the past. This illustrated sample has 8 illustrations that have the pictorial and stylistic characteristics of the Qazvin school. The present article tries to answer the question, what are the formal features of the index and the common aspects of the paintings? The descriptive-analytical and historical research method was conducted in a qualitative and inductive way. The results of the study showed; the illustrations of the edition are depicted in two themes of war and banquet, which are more prominent in the development of the theme and artistic expression due to the epic theme of the work. Although in contrast to the characteristic feature of Asadi's poems in describing the scenes of marvel, we are faced with the cautious and naturalistic approach of its writers. The centrality of the hero's character in the image and his facelessness, attention to the richness and color effects as well as the proportional composition are the most important common visual features of Garshasp-nama's paintings. Manuscript, Garshasp-nama, British Museum, Miniature, Qazvin School نسخه خطی, گرشاسب نامه, موزه بریتانیا, نگارگری, مکتب قزوین 534 548 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3270-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/112022/08/22022/07/13 1401/4/22 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/102022/09/102022/09/17 1401/6/26 Neda Shafighi Phd In Art, Art Faculty, Alzahra University, Tehran, Iran ندا شفیقی neda.shafighy@gmail.com Yes دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

fa معرفی و مطالعه تحلیلی آرایه‌های معماری بقعه شیخ‌ خلیفه خفر (با تأکید بر محراب کاشی آن موجود در موزه پارس شیراز) بقعه شیخ‌ خلیفه خفر به‌ سبب داشتن معماری و آرایه‌های متعددی نظیر آرایه‌های سنگی، دیوارنگاره، آرایه‌های گچی و آرایه‌های کاشی به‌ ویژه محراب کاشی آن، حائز اهمیت بسیار است؛ بنابراین پژوهش پیش‌رو به معرفی آرایه‌های معماری بقعه با تأکید بر محراب کاشی منحصر به‌ فرد آن، محفوظ در موزه پارس شیراز می‌پردازد؛ از این‌ رو یکی از اهداف این مقاله، شناسایی انواع آرایه‌های موجود در بقعه است. شناخت ویژگی‌های تزئینی محراب کاشی بقعه شیخ‌ خلیفه خفر و همچنین مطالعه تطبیقی ساختار، نقوش و کتیبه‌های محراب با آرایه‌های کاشی مشابه خود، هدف دیگر پژوهش حاضر است. این پژوهش در پی پاسخگویی به پرسش‌های ذیل است: ویژگی‌های تزئینی بقعه شیخ‌ خلیفه خفر و محراب کاشی آن کدام است. چه وجوه اشتراکی از لحاظ ساختار (شکل‌ کلی)، نقوش و کتیبه‌های محراب کاشی بقعه، با آرایه‌های کاشی ابنیه دوره تیموری وجود دارد. روش یافته‌اندوزی بر پایه مطالعات میدانی و با استناد به منابع مکتوب صورت‌ گرفته که به روش تاریخی‌-‌تفسیری، به تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از نمونه مطالعاتی می‌پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی ‌از آن است که ساختار و صورت ظاهری بنا، کاربرد سنگ‌های تراش، کاربرد گره «شش‌ضلعی ‌منتظم» در ازاره، عناصر ختایی مشترک در آرایه‌های کاشی و دیوارنگاره، از موارد قابل مقایسه در معماری و آرایه‌های این بقعه با بسیاری از بناهای دوره تیموری است. ساختار یک طاق‌نمایی و فاقد ستون‌نما، وجود فرم/ تزئینی دالبُری یا کنگره‌ای در قسمت فوقانی محراب، کتیبه ثلث با کشیده‌های عمودی بلند و کشیده، ترکیب‌بندی و فرم سر اسلیمی و اسلیمی‌های تشکیل‌ دهنده لچکی و... از جمله ویژگی‌های محراب کاشی بقعه است که با بسیاری از محراب‌ها و دیگر آرایه‌های کاشی عصر تیموری تشابه دارد. The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr has a very important Status due to the existence of archirecture and various decoration such as carving, Wall paintings, stucco Decoration, Tile Decoration especially its tiled mihrab.Therefore, the leading research introduces Architectural ornaments of the tomb with emphasis on its unique tile mihrab,preserved in the Pars Museum in Shiraz. Therefore,one of the purposes of this article is to identify the types of decorations in The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr. This study sought to answer the following questions; What are the decorative characteristics of The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr and its tiled mihrab? What are the commonalities in factors of structure (general shape), Motifs and inscriptions,on the Tile mihrab of the Tomb of SheikhKhalifeh whit the tiling decoration of Timurid buildings? The collected data were then analyzed through the historical interpretive method.The results of this research indicate that the structure and appearance of the building,the use of Truncated Stone, the use of "regular hexagonal" knots in the dado, common Khataei elements in tiles and Wall paintings,are comparable in the architecture and decorations of this tomb with many buildings of Timurid period. The structure of an arch without a Stylar,the presence of a form/decoration by Scalloped or crenelation in the upper part of the mihrab,the Thuluth inscription with long and elongated vertical elongations,the composition and form of the arabesque vault and the arabesque ones forming a flexible one, etc. are among the features.The tile mihrab of the tomb is similar to many other mihrabs and tile decorations of this period. Timurid Era, Tomb of SheikhKhalifeh Khafr, Architectural ornaments, Tile mihrab, Motifs and inscriptions دوره تیموری, بقعه شیخ‌ خلیفه خفر, آرایه‌های معماری, محراب کاشی, نقوش و کتیبه‌ها 550 573 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-220-3&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/112022/08/22022/07/132022/06/23 1401/4/2 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/102022/09/102022/09/172022/09/26 1401/7/4 Zahra Rashednia Ph.D. Candidate of Archaeology (Islamic Era), Department of Archaeology, Faculty of Conservation & Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran زهرا راشدنیا z.rashednia@yahoo.com No دانشجوی دکتری باستان شناسی (دوران اسلامی)، گروه باستان شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Ahmad Salehi Kakhki Associate Professor, Department of Archaeology, Faculty of Conservation & Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran احمد صالحی کاخکی Salehi.k.a@aui.ac.ir Yes دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

fa اصالت‌سنجی ریتون سیمین منتهی به سر شیر ماده منسوب به دوره هخامنشی موجود در موزه هگمتانه بر مبنای مطالعه تطبیقی ریتون‌های هخامنشی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین داده‌های باستان‌شناسی زینت‌بخش بسیاری از موزه‌ها در سراسر جهان هستند؛ با این حال تعداد زیادی از این ریتون‌ها از کاوش‌های علمی باستان‌شناسی به‌ دست نیامده‌اند؛ از این‌ رو مطالعه آنها به‌لحاظ اصالت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این رابطه، مطالعات آزمایشگاهی به‌منظور تعیین قطعیت هنوز در ابتدای کار بوده و از طرفی روش‌های جعل نیز با گسترش فناوری، پیشرفته‌تر گردیده است؛ بنابراین فن‌شناسی و مطالعات تطبیقی هنوز یکی از مهم‌ترین و مناسب‌ترین شیوه‌های شناسایی اصالت آثار تاریخی از جمله ریتون‌های هخامنشی به‌ شمار می‌رود. در این راستا نوشتار حاضر سعی دارد با تمرکز بر ریتون سیمین توقیف‌شده منتهی به سر شیر ماده منسوب به دوره هخامنشی موجود در موزه هگمتانه، ضمن تحلیل و بررسی وجوه اشتراک و افتراق ریتون مورد بحث با سایر نمونه‌های مشابه در این دوره، راستی‌ آزمایی تاریخ‌گذاری (اصالت) این نمونه را با رویکرد توصیفی-تحلیلی (گونه‌شناسی، فنون ساخت و آرایه‌های تزئینی) مورد مطالعه قرار دهد. نتایج حاصل از گزینش و شیوه بازنمایی آرایه‌های تزئینی بیانگر آن است که نقش‌مایه‌های ریتون مورد بحث فاقد تناسبات و سبک هنر هخامنشی است. از طرفی جانمایی جزئیات نقوش واحد نیز عدم تناسب با سبک هخامنشی را نشان داد. یافته‌های به‌دست‌آمده می‌تواند عدم اصالت یا عدم تعلق ریتون منتهی به سر شیر ماده در موزه هگمتانه به دوره هخامنشی را تأیید کند. Achaemenid rhytons as one of the most important archaeological data adorn many museums around the world. However, many of these rhytons have not been obtained from scientific archaeological excavations, so their study is of particular importance in terms of originality. In this regard, laboratory studies to determine the certainty are still in their infancy, and on the other hand, forgery methods have become more advanced with the development of technology; Therefore, technology and comparative studies are still one of the most important and appropriate ways to identify the authenticity of historical monuments, including Achaemenid rhytons. In this regard, the present article tries to focus on the confiscated rhyton of Silver, which leads to the head of a female milk belonging to the Achaemenid period in the Hegmataneh Museum, while analyzing the commonalities and differences between the rhyton discussed and other similar examples in this period. Historical (originality) test of this sample with a descriptive-analytical approach (typology, construction techniques and decorative arrays). The results of the selection and representation of decorative arrays indicate that the role of rhyton motifs in question lacks proportions and style of Achaemenid art. On the other hand, the location of the details of the single motifs also showed the incompatibility with the Achaemenid style. The findings can confirm the non-authenticity or non-belonging of the rhyton leading to the female lion of the Hegmataneh Museum to the Achaemenid period. Rhyton, Achaemenid period, Comparative study, Authenticity, Hegmataneh Museum ریتون, دوره هخامنشی, مطالعه تطبیقی, اصالت‌سنجی, موزه هگمتانه 574 590 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3247-2&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/112022/08/22022/07/132022/06/232022/06/24 1401/4/3 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/102022/09/102022/09/172022/09/262022/10/3 1401/7/11 Zahra Sadat Hosseini Ph.D. Student in Department of Archeology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran زهرا السادات حسینی na_hosseini92@yahoo.com No دانشجوی دکتری گروه باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Reza Saeedi Associate Professor, Department of History, Research Institute for Research and Development of Humanities (Samt), Tehran, Iran محمدرضا سعیدی saeedi@smt.ac.ir Yes دانشیار مدعو گروه باستان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ahmad Chaichi Amir Khiz Assistant Professor, Department of Archaeology Prehistory Period, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran احمد چایچی امیرخیز chaychi1392@gmail.com No استادیار رشته باستان‌شناسی گروه پژوهشی اشیای فرهنگی -تاریخی پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران. ایران

fa بازخوانی باغ شهر اصفهان صفوی بر پایه اصول و ضوابط پایداری منظر افزایش مشکلات زیست‌محیطی، نیازمند ارائه راهکارهایی به‌منظور دستیابی به فضای زیستی مطلوب در راستای دستیابی به اهداف توسعه پایدار است. توجه به الگوهای بومی در فضاهای معماری و شهری گذشته از جمله این راهکارهاست. از میان الگوهای شهرهای سنتی می‌توان باغ‌ شهرهای تاریخی ایران را نام برد که در گذشته بسیاری از آنها با توجه به محیط طبیعی و بستر اکولوژیک طراحی می‌شدند. باغ‌ شهرها به‌ عنوان شهرهایی از پیش طراحی‌ شده در انطباق با معماری باغ ایرانی و تکرار آن در مقیاس کلان بوده‌اند. به‌رغم مطالعات صورت‌ گرفته در مورد باغ شهرها، این موضوع هیچ‌گاه با رویکرد پایداری مورد بررسی قرار نگرفته است؛ بنابراین هدف از پژوهش حاضر بازخوانی ضوابط پایداری منظر در باغ‌ شهر اصفهان در دوره صفوی به‌ عنوان نمونه‌ای ارزشمند و شاخص از باغ‌ شهرهای ایرانی بوده تا بتوان با بهره‌گیری از این ضوابط در طراحی منظر پایدار در شهرهای امروزی استفاده کرد. روش تحقیق این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بر پایه منابع کتابخانه‌ای بوده که به تدوین اصول و راهبردهای پایداری منظر پرداخته و با شیوه تطبیقی و تحلیلی، این معیارها را از باغ‌ شهر اصفهان استخراج می‌کند. شیوه‌های آبیاری، کاشت و عناصر مصنوع باغ‌ شهر اصفهان از جمله مؤلفه‌های مورد بررسی در این پژوهش بوده و نتیجه حاصل از بررسی الگوهای پایداری منظر و بازشناسی باغ‌ شهر اصفهان صفوی نشانگر انطباق مؤلفه‌های این باغ‌ شهر با اصول پایداری منظر است. Increasing environmental problems in modern cities need to find solutions to achieve the desirable living space and reduce pollutions to reach sustainable development goals. Consideration to indigenous design principles in architecture and urban spaces is one of these solutions. Among the design patterns of traditional cities, we can name the historical garden cities of Iran, many of which in the past designed according to the natural environments and ecological contexts. Garden cities as the pre-designed cities have been in accordance with the Persian garden architecture and its design repetition on the large scale. Despite the studies on the garden city garden, this issue has never been investigated with a sustainable view. Thus, the main aim of present study is to recognize the design principles and criteria of landscape sustainability in the garden city of Isfahan in the Safavid period as a valuable and well-known example of the historical garden cities of Iran to be able to use these criteria in sustainable landscape design in today's cities. The research method is qualitative with a descriptive-analytical approach based on library documents and resources that formulates the principles and strategies of landscape sustainability and derives these principles and criteria from the garden city of Isfahan with the comparative and analytical methods. The system of irrigation and planting methods, and the result of the study on the models of landscape sustainability and recognizing the city garden of Isfahan safavid shows the compliance of this garden city's elements with the principles of landscape sustainability. Persian garden, Garden city, Sustainable Landscape, Isfahan, Safavid era باغ ایرانی, باغ‌ شهر, منظر پایدار, اصفهان, دوره صفوی 592 608 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3276-1&slc_lang=fa&sid=2 2022/03/22022/06/142022/07/262022/07/12022/07/112022/08/22022/07/132022/06/232022/06/242022/07/30 1401/5/8 2022/07/292022/08/72022/08/242022/11/282022/09/102022/09/102022/09/172022/09/262022/10/32022/10/21 1401/7/29 Honey Fadaie Tamijani Assistant Professor, Department of Architecture, Rudehen Branch, Islamic Azad University, Rudehen, Iran هانیه فدایی تمیجانی honeyfadaie@yahoo.com Yes استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران