جستجو در مقالات منتشر شده
اقبال پاهکیده، ادریس باباخانزاده، مصطفی شاهینی فر،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
امروزه با آغاز قرن بیست و یکم صنعت گردشگری بهعنوان یکی از پردرآمدترین صنایع در جهان تبدیل شده؛ به گونه ای که فرصتهای شغلی بسیار زیادی را فراهم آورده است. رشد و توسعه این صنعت در دهه های اخیر به حدی بوده که بسیاری از صاحب نظران آنرا صنعت مسلط سالهای آتی معرفی کردهاند. شهر باستانی کرمانشاه در غرب ایران با داشتن جاذبه های بی نظیر تاریخی، طبیعی، فرهنگی و غیره هر ساله میزبان تعداد زیادی گردشگر از اقصی نقاط کشور است. پژوهش حاضر به بررسی و شناخت پتانسیلهای گردشگری شهری کرمانشاه با استفاده از مدل SWOT پرداخته است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و نحوه جمعآوری داده ها اسنادی و میدانی بوده است. جامعه آماری پژوهش نیز شامل کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و فعالین مرتبط با کسب و کار گردشگری در شهر کرمانشاه هستند. نتایج حاصل بیانگر آن است که شهر در کنار نقاط قوت و فرصتهای مهمی چون داشتن آثار تاریخی، استعداد پذیرش سرمایه گذاری و موقعیت جغرافیایی مناسب با ضعفها و تهدیدهای اساسی همچون ضعف شدید تبلیغاتی، کمبود زیرساختها و تسهیلات گردشگری به همراه عدم شناسایی بازارهای هدف روبه رو میباشد. در پایان نیز با در نظر گرفتن عوامل تأثیرگذار در توسعه گردشگری شهر راهبردهایی همسو با توسعه پایدار گردشگری ارائه گردیده است.
داریوش یاراحمدی، سیامک شرفی،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
استان لرستان دارای قابلیتهای ژئوتوریستی فروانی میباشد که به واسطۀ همین قابلیتها، به عنوان پایتخت ژئوتوریسم کشور انتخاب شده است. وجود غارهای باستانی به عنوان اولین زیستگاههای بشر، آبشارها، دریاچه ها و ...، باعث شده تا مناطقی مانند کوهدشت و اشترانکوه به عنوان مناطق مناسب احداث ژئوپارک در استان لرستان معرفی شود. دره شیرز در غرب شهرستان کوهدشت از جمله مناطقی است که دارای عوارض ژئوتوریستی منحصر به فرد مانند دیگ جن، هودوی آهکی، طاق طبیعی و ... می باشد. هدف از این تحقیق، شناسایی و معرفی قابلیتهای ژئوتوریستی دره شیرز جهت معرفی به عنوان ژئوپارک می باشد. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی ـ تحلیلی و میدانی است و جهت رسیدن به اهداف مورد نظر از ابزارهای مختلفی مانند، GPS، پرسشنامه و مدل SWOT استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد دره شیرز علیرغم قابلیتهای ژئوتوریستی فراوان به دلیل وجود اشکال منحصر به فرد ژئومورفیک، نمیتواند به عنوان یک مکان مناسب جهت احداث ژئوپارک در نظر گرفته شود؛ زیرا عرض آن کم بوده و امکان احداث تاسیسات زیربنایی در ورودی و یا داخل آن وجود ندارد؛ امّا به دلیل وجود غار باستانی هومیان و نقوش صخرهای میرملاس، طبیعت بکر و اشکال خاص ژئومورفیک در محدودههای اطراف دره شیرز، این امکان وجود دارد که مطابق با معیارها و استانداردهای بینالمللی مکان مناسبی جهت احدث ژئوپارک در منطقه تعیین نمود.
مصطفی شاهینی فر، مظفر فرجی، اقبال پاهکیده،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
این مقاله با تمرکز بر ارزیابی اثرات گردشگری روستایی بر کارآفرینی در روستاهای منتخب دهستان شیان در شهرستان اسلامآباد در صدد ارائه پاسخ به این پرسش است که چه ارتباطی میان زمینههای فردی و زیرساختی گردشگری با میزان کارآفرینی وجود دارد؟ برای یافتن پاسخ، متعاقب مطالعه ادبیات موجود در حوزههای گردشگری و کارآفرینی پنج فرضیه با متغیرهای مستقل زمینههای فردی، زمینه های زیرساختی، میزان آشنایی با مهارتهای کارآفرینی، میزان آشنایی با مهارتهای تدوین طرح کسب و کار و میزان آشنایی با مهارتهای ایجاد کسب و کارهای کوچک که همگی مربوط به حوزه گردشگری میباشند، تدوین شد. این پژوهش با روش توصیفی از نوع پیمایشی انجام شد. جامعه آماری آن نیز کلیه سرپرستان خانوار روستاهای دهستان شیان اعم از مرد و زن در کلیه ردههای سنی و سطوح مختلف تحصیلی و حجم نمونه طبق فرمول کوکران 314 نفر تعیین گردید. نمونه یاد شده با روش نمونهگیری احتمالی ساده به جهت متجانس بودن جامعه انتخاب شدند. دادههای این پژوهش با پرسشنامه محقق ساخته متشکل از 28 گویه جمعآوری شد که پایایی بازآزمایی آنها با استفاده از آلفای کرونباخ 0.772 بود و روایی صوری آنها نیز اساتید جغرافیا و شهرسازی مورد تأیید قرار گرفت.برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش معادلات ساختاری استفاده شد. بر اساس یافته های پژوهش، معناداری همه فرضیه هاجزفرضیه رابطه بین آشنایی با مهارتهای تدوین طرح کسب وکار و توسعه کارآفرینی که دارای کمترین ضریب(21/0) است؛ بیشتراز 23/0 می باشد. زمینه های فردی با مقدار31/0بیشترین تأثیر را بر کارآفرینی داشته و سپس آشنایی با مهارتهای کارآفرینی به مقدار27/0درجایگاه بعدی قرارگرفته است. بنابراین در مجموع میتوان بیانداشت که رابطه معناداری بین متغیرهای مستقل در حوزه گردشگری با میزان کارآفرینی وجود دارد
رحیم سرور، علی عشقی چهاربرج، سعیده علوی،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
توسعه و رونق گردشگری در هر منطقهای، منتجّ از برنامهریزی و خط مشیهایی است که برای آن منطقه تدوین میشود. شهر اردبیل بهرغم دارا بودن جاذبههای طبیعی، فرهنگی و تاریخی بیشمار، به دلیل برنامهریزیهای غیراصولی، آنچنان که باید نتوانسته از مزایای این صنعت بهرهمند گردد. لذا توجه به توسعه گردشگری در این شهر و لزوم شناخت توانهای بالقوه و به فعلیت رساندن آنها منطبق با عملکردهای زندگی مدرن از اهمیت ویژهای برخوردار است که نیازمند برنامهریزی اصولی و تعیین راهبردهای مؤثر در زمینه توسعه گردشگری است. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل داخلی (قوتها و ضعفها)، عوامل خارجی (فرصتها و تهدیدها)، و تدوین استراتژیهای توسعه گردشگری شهر اردبیل انجام گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی با هدف کاربرد است و دادههای مورد استفاده اسنادی و میدانی میباشد. برای تجزیه و تحلیل دادهها و اولویتبندی راهبردهای مؤثر در توسعه گردشگری شهر اردبیل از تلفیق دو مدل SWOT وANP، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که در بین مجموعه استراتژیهای مورد تحلیل، استراتژیهای SO1، ST4، WT4 وSO5 با کسب بالاترین امتیاز از اولویت بسیار بالایی برخوردارند. همچنین در بین استراتژیهای چهارگانه SWOT استراتژیهای تهاجمی(SO) بهمنزله بهترین استراتژیهای برای توسعه گردشگری شهر اردبیل تعیین شده است. نتایج پژوهش همچنین حاکی است که با توجه به پتانسیلهای بالای طبیعی و فرصتهای زیاد سرمایهگذاری، بهکارگیری استراتژی تهاجمی(SO) جهت توسعه گردشگری شهر اردبیل الزامی است.
بهار بیشمی، ژاله نسل عزیز،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
راهنمایان تور به عنوان یکی از ارکان تاثیر گذار در زنجیره تامین گردشگری و پیش قراول ورود گردشگران به کشور تاثیر به سزایی در جذب و بازاریابی گردشگران در جریان سفر ایفا میکنند و نظارت بر عملکرد صحیح این رکن اساسی فرایند سفر از وظایف حاکمیتی سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری می باشد که در این تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد. هدف این پژوهش آسیبشناسی سیستم نظارتی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بر کیفیت خدمات ارائه شده از سوی بخش غیر دولتی(مطالعه موردی – راهنمایان تور) میباشد. این تحقیق به منظور بررسی مشکلات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در بعد نظارتی و همچنین مسائل و مشکلات راهنمایان تور و نیز آسیبشناسی آموزش راهنمایان تور انجام شده است. ابزار جمعآوری اطلاعات شامل کتابخانهای، اسنادی و میدانی با شیوه تحلیلی، توصیفی– پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده بوده است. روایی تحقیق از طریق متخصصان و پایایی تحقیق با استفاده از آلفای کرونباخ تایید گردیده. ابزار مورد استفاده جهت پردازش اطلاعات، استفاده از مدل AHP (مقایسه زوجی) و مصاحبه میباشد. جامعه آماری، این تحقیق کارمندان مجرب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و راهنمایان تور خبره می باشند . نمونه آماری این تحقیق، بهصورت نمونهگیری افراد شناخته شده و در نهایت با استفاده از تجزیه و تحلیل نظر کارشناسان(مقدار ضریب نا سازگاری0.098) پاسخ دهنده پرسشنامهها و افرادی که در مصاحبه شرکت کردهاند مهمترین بحث نظارت بر راهنمایان را، نظارت بیشتر بخش دولتی بر اثر بخشی بازرسیها و ارائه شیوه های تشویقی سازمان جهت کارشناسان مرتبط بیشترین وزن(0.188 ) تشخیص و انتخاب کردهاند. در این زمینه راهکارهای متعددی با توجه به موضوع ارائه گردید.
حسن الماسی، لیلا سادات حسینی،
دوره 1، شماره 1 - ( 1-1398 )
چکیده
سرمایه اجتماعی از مفاهیم نوینی است که امروزه در بررسی های اقتصادی و اجتماعی جوامع مدرن مطرح گردیده است. سرمایه اجتماعی را مجموعه ای از هنجارهای موجود در سیستم اجتماعی که از یک طرف موجب ارتقای تبادلات و سطح همکاری اعضای آن جامعه و از طرف دیگر موجب پایین آمدن سطح هزینه های تبادلات و ارتباطات می گردد تعریف کرده اند . کوهن و پروساک اعتقاد دارند که سرمایه اجتماعی می تواند به توسعه اقتصادی کمک نماید. برخی از مزایای مورد اشاره این افراد به شرح ذیل می باشد: اشترک گذاشتن بهتر دانش ، ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد ،ایجاد روح تعاون (درون سازمان ،بین سازمان و مشتریان و شرکا) کاهش نرخ جابه جایی ،کاهش هزینه های استخدام ،کمک به آموزش ،ابقای دانش سازمانی ،کاهش تغییرات نیروی کار ،افزایش فعالیت های مرتبط با ثبات سازمانی و درک مشترک(کوهن و پروساک ، ٢٠٠١ ).اهمیت سرمایه اجتماعی سازمانی در این است که سبب اجتماع افرادی می شود (گروه ها ،تیم ها ،سازمان هاو...)که با همدیگر به طور موفقیت آمیز کارها را به پایان می رسانند. سرمایه اجتماعی سازمانی احساس انسجام را از طریق اعتماد و همکاری ایجاد می نماید(رحمانی ،محود؛تهران
1387).
جامعه آماری این پژوهش را کارکنان معاونت گردشگری تشکیل می دهد. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با روش پیمایشی انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه بود. این ابزار بر اساس پرسشنامه ناهاپیت و گوشال( Nahapiet and Gosha) (1998)طراحی شده است که سرمایه اجتماعی را به سه بعد شناختی، رابطه ای و ساختاری تقسیم می کند.و پرسشنامه دوم رضایت شغلی بوده است.. یافته های پژوهش حاکی از آن است وضعیت سرمایه اجتماعی در معاونت گردشگری در سطح متوسط قرار دارد و از میان همه مولفه های آن مولفه علائم و ابزارهای مشترک کمترین میانگین (بعد ارتباطی )و مولفه آگاهی از توانمندی ها(بعد شناختی ) بیشترین میانگین را دارد. همچنین آزمون فرضیه های پژوهش نشان داد بین میزان سرمایه اجتماعی و سه بعد شناختی، رابطه ای و ساختاری آن با میزان رضایت شغلی همبستگی مثبت وجود دارد و در میان ابعاد سرمایه اجتماعی بعد ساختاری بیشترین ارتباط را با میزان رضایت شغلی دارد.
دکتر علی قمی اویلی، دکتر اکبر نجفی، ابوطالب قاسمی، کوروش احمدی،
دوره 1، شماره 2 - ( 4-1398 )
چکیده
شناخت توان طبیعی و انسانی هر ناحیه، امکانی فراهم میسازد تا برنامهریزی توسعه براساس وضع موجود و توان آن ناحیه صورت گیرد. مناطق نمونۀ گردشگری در کشور، یکی از محورهای مهم و اساسی در حوزۀ سیاستگذاری و توسعۀ گردشگری است تا با جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی، زمینههای توسعهیافتگی پایدار منطقهای فراهم آید. هدف از انجام این پژوهش، انتخاب یک منطقۀ نمونۀ گردشگری بین سه منطقۀ خرانق، سریزد و نارینقلعه با اولویت هرکدام از این مناطق در استان یزد است. روش بررسی در این تحقیق از نوع اسنادی و میدانی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات نیز پرسشنامه با روش نمونهگیری تصادفی ساده است. در این تحقیق برای انتخاب و اولویتبندی منطقۀ نمونۀ گردشگری از روش ANP) Analytic Network Process) استفاده شد که یکی از تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره است. نتایج تحلیل ANP نشان داد منطقۀ سریزد مهریز با در نظر گرفتن معیارهای شرایط محیطی، پتانسیلهای گردشگری، توانمندیهای بالقوۀ اقتصادی و نقش و تأثیر مدیریت، وزن بالاتری نسبت به دو منطقۀ دیگر دارد و با شرایط مناسبتر نسبت به دو منطقۀ دیگر، اولویت اول سرمایهگذاری در استان یزد است. نارینقلعه نیز با اختلاف کمی در ردۀ دوم قرار دارد. همچنین با توجه به شیوه بهکاررفته در اولویتبندی و نتایج بهدستآمده، مشخص شد این شیوه، الگوی مناسبی برای برنامهریزی در مناطق نمونۀ استانهای دیگر نیز هست.
دکتر ابوطالب قاسمی وسمهجانی، بهرام کریمی، علی قمی اویلی،
دوره 1، شماره 2 - ( 4-1398 )
چکیده
تأثیرگذاری گردشگری بر ساختارها و فضاهای شهری سبب شده است گردشگری از دید مدیریت شهری حائز اهمیتی خاص باشد و به مدیران شهری القا کند که ارتقای کیفی این فضاها و ایجاد تأسیسات مناسب برای گردشگران مانند مراکز اقامتی، اماکن تفریحی و نیز فراهم ساختن تجهیزات و مبلمان شهری نوین، باعث جلب رضایت بازدیدکنندگان به فضاهای عمومی شهری و درنهایت جذب گردشگر میشود. فضاهای همگانی شهری و کیفیت اینگونه فضاها یکی از شاخصهای مهم توسعۀ پایدار گردشگری شهری است که توسعۀ آن نیازمند توجه بیشتر است، بهویژه آنکه اثرگذاری خاصی بر اقتصاد شهری دارد و بهبود وضعیت اقتصادی شهروندان را هدف قرار میدهد. منطقۀ 4 تهران، که محدودۀ مطالعۀ این پژوهش است، با گسترۀ دید دامنههای رشتهکوه البرز و مناطق سرسبزی همچون درههای سد لار و لتیان و درههای سرسبز فشم، اوشان و میگون و مناطق ورزشی ـ تفریحی دربندسر، شمشک و آبعلی در شرق کلانشهر تهران واقع شده است. این منطقه یکی از پرجمعیتترین، وسیعترین، مهاجرپذیرترین و پرساختوسازترین مناطق است که با داشتن پارک جنگلی لویزان بزرگترین حریم را دارد و از دیگر مناطق تهران متمایز میشود. توسعۀ اقتصادی پایدار گردشگری شهری یکی از ابزارهای مناسب برای ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و بهبود فضایی محیطی این منطقۀ کاربردی است که به تأسیسات گردشگری مناسب برای گذران اوقات فراغت و توسعۀ گردشگری نیاز دارد. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی ـ تحلیلی است که برای جمعآوری داده از روش میدانی و کتابخانهای استفاده کرده است. دادهها با آزمون T تکنمونهای، آزمون ANOVA و توکی و با استفاده از نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان میدهد منطقۀ مدنظر مطالعه در زمینۀ گردشگری از پایداری اقتصادی نسبی برخوردار است. همچنین نتایج حاصل از تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA) و آزمون توکی نشان میدهد قیمت، مهمترین مؤلفۀ اثرگذار بر توسعۀ اقتصادی پایدار گردشگری است.
سعدی یوسفی، محمد رئوف حیدری فر، ادریس خدامرادی، بهروز سلمان زاده،
دوره 1، شماره 2 - ( 4-1398 )
چکیده
یکی از عوامل مؤثر بر زندگی، سلامتی و آسایش انسان، بهویژه عواملی که باید در بحث گردشگری مدنظر قرار گیرد، شرایط اقلیمی است. اقلیم و گردشگری وابستگی زیادی به یکدیگر دارند؛ بهگونهای که داشتن شرایط مطلوب اقلیمی، جزو مزیتها و توانهای بالقوه گردشگری به شمار میرود و اغلب مسافران در انتخاب مکان و زمان سفر به شرایط آبوهوایی توجه میکنند. بیان شرایط اقلیم آسایشی معمولا با شاخصهایی بیان میشود که در آن مجموعهای از عناصر هواشناختی، انسانی و محیطی دخالت داده میشود. این شاخصها دادههای اقلیمی را به شکلی ارائه میکنند که نشاندهندۀ واکنش افراد به شرایط آبوهوایی است و در طبقهبندی عددی، درجاتی را، از بسیار مناسب تا بسیار نامناسب، در بر میگیرند. این شاخصها، تفسیر تأثیرات پیچیدۀ عناصر جوی را از آسایش انسان سادهتر میکنند و امکان مقایسۀ مکانهای مختلف را از دیدگاه اقلیم آسایشی فراهم میآورند. در این مقاله با بهرهگیری از آمارهای ایستگاههای سینوپتیک استان آذربایجان غربی، شرایط آسایش انسانی براساس مدلها و شاخصهای زیستاقلیمی (فشار عصبی، دمای مؤثر، بیکر شاخص آسایش استیدمن- تام (THI)) تجزیهوتحلیل شده و نتایجی بدین شرح به دست آمده است: ماههای اردیبهشت، خرداد، مرداد و شهریور آسایش اقلیمی کاملا مطلوب دارند و وضعیت آسایش اقلیمی ماههای تیر و مهر، برای برنامهریزی و بهرهبرداری توریستی در استان نسبتا مطلوب است. درمجموع مناسبترین زمان برای سفر به استان، فصلهای بهار و تابستان و نیز نامناسبترین زمان، ماههای آذر، دی و بهمن است. بدیهی است توجه لازم به این موضوع بر کارآمدی و موقعیت برنامههای توریسم در این استان مؤثر خواهد بود.
