fa شش تدفین منتسب به دورۀ ایلام نو از تپه‌دژ (تل گسر)؛ بازنگری در جزئیات، موقعیت و گاهنگاری تخصصی باستان‌شناسی Special Archeology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">محوطۀ باستانی تل گسر در شمال‌غربی دشت رامهرمز، استقرارگاهی چنددوره‌ای و یکی از محوطه‌های کلیدی، به‌ویژه برای مطالعات باستان‌شناختی دورۀ ایلام به‌شمار می‌رود. این محوطه طی سال‌های ۱۹۴۸-۱۹۴۹م. کاوش شد؛ با این‌حال، انتشار نیافتنِ به‌موقع گزارش و پراکندگی اسناد میدانی سبب ایجاد ابهام در داده‌های باستان‌شناختی آن گردید. از مهم‌ترین این ابهامات، اطلاعات مربوط به شش تدفینِ کشف‌شده در &laquo;تپه‌دژ&raquo; و منسوب به دورۀ ایلام نو است که در گزارش‌های &laquo;کارتر&raquo; و &laquo;علیزاده&raquo; به‌صورت ناقص و ناهمخوان ارائه شده‌اند. گزارش علیزاده، به‌ویژه با جانمایی نادرست و انتساب پراکندۀ گورنهاده‌های یک تدفین به لایه‌های متعدد و دوره‌هایی میان سوکل‌مَخ تا اسلامی، بر پیچیدگی‌های موجود افزوده است. تلاش &laquo;یاسمینا ویکس&raquo; نیز به‌رغم هدف‌گذاری درست، نتوانسته این ناهمخوانی‌ها را برطرف کند و خود موجب طرح مسائل تازه‌ای شده است. با توجه به اهمیت تل گسر و ضرورت بازنگری داده‌های پیشین، این پژوهش با اتّکا بر روش‌های مرسوم در مطالعات تاریخی و تحلیل تطبیقی اسناد موجود، به واکاوی این تدفین‌ها پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، جانمایی دقیق و ارائۀ گاهنگاری منسجم برای هر تدفین است. نتایج نشان می‌دهد که در گزارش‌های پیشین، خطاهای اساسی در ثبت جزئیات، موقعیت کشف و گاهنگاری تدفین‌ها وجود داشته است. افزون‌بر جانمایی صحیح تدفین‌ها در گمانۀ کاوش، مهم‌ترین دستاورد این مطالعه تفکیک تدفین E به دو تدفین مستقل (E1 و E2) و بازسازی توالی زمانی منظمِ شش تدفین از اواخر دورۀ ایلام میانه تا اواخر ایلام نو II است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آشفتگی ظاهری داده‌ها نتیجۀ خطاهای گزارش‌دهی بوده و نَه بازتابی از ویژگی‌های واقعی لایه‌نگاری محوطه؛ و از این‌رو، برای درک توالی استقراری و تفسیرهای لایه‌نگارانۀ تپه‌دژ و مجموعۀ تل گسر اهمیت بنیادی دارد.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The archaeological site of Tell-e Geser has long suffered from the absence of a comprehensive final excavation report and the fragmented publication of its materials. This problem is particularly evident in the interpretation of five burials discovered in the Fort Mound, which have been inconsistently dated and stratigraphically positioned in successive publications. Previous studies have attributed these burials broadly to the Neo-Elamite period, often assigning a single burial assemblage to multiple and widely separated chronological phases. This paper presents a critical reassessment of the burial data from the Fort Mound through a systematic re-examination of published excavation plans, stratigraphic sections, elevation records, and associated grave goods. Using a historical-archaeological methodology that combines stratigraphic reasoning with comparative typological analysis, each burial is evaluated independently rather than as part of a presumed homogeneous group. The results demonstrate that several inconsistencies in earlier interpretations stem from errors in plan orientation, misreading of elevation data, and the cumulative misinterpretation of archival materials. When these issues are corrected, the burials can be placed within a coherent stratigraphic sequence, revealing that they do not belong to a single chronological horizon. Instead, the evidence indicates multiple phases of burial activity spanning from the Middle Elamite to the late Neo-Elamite period, allowing the identification of six separate burials in a relatively regular chronological sequence that were previously conflated and misidentified as five. This reassessment not only clarifies the burial sequence at Tell-e Geser but also highlights the broader methodological risks of relying uncritically on legacy excavation data.</div> رامهرمز, تَل گِسِر, تپه‌دِژ, ایلام نو, تدفین. Tell-e Geser, Neo-Elamite, Burial Practices, Stratigraphy, Legacy Excavations, Elam. 143 177 http://journal.richt.ir/mbp/browse.php?a_code=A-10-833-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghader Shirvani قادر شیروانی qadershirvani@gmail.com Yes PhD Candidate in Archaeology, Department of Archaeology, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. دانشجوی دکتری باستان‌‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.