Parseh Journal of Archaeological Studies

fa پژوهشی در هویت واقعی سلسله تپه‌های بی‌بی دوست سیستان بر اساس خوانش منابع کهن و مطالعه یافته‌های باستان‌شناختی با تاکید برسفالینه‌ها Research on the real identity of Bibi doost hills of Sistan, based on of reading ancient sources and study of archaeological findings with emphasis on pottery تخصصی باستان‌شناسی Special Archeology پژوهشي Research سلسله تپه های بی بی دوست در اطراف شهر بنجار از توابع بخش مرکزی شهرستان زابل در شمال استان سیستان و بلوچستان در امتداد کانال نیاتک در جهت شمال به جنوب واقع شده است. این سلسله تپه ها به دلیل برخورداری از حجم انبوه مواد فرهنگی، به خصوص نمونه های سفالین و مجاورت با محوطه زاهدان کهنه دومین دارالحکومه سیستان در دوران اسلامی در مطالعات باستانشناسی و تاریخ سیستان، از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده بر همین اساس نیز با صدور مجوز از پژوهشکده باستانشناسی در سال 1395 مورد بررسی و گمانه زنی جهت تعیین عرصه و حریم قرار گرفت. در این بررسی تعداد 877 قطعه سفالینه مربوط به دوران اسلامی شناسایی، ثبت و مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه های مذکور در چهار گروه: سفالینه های بدون لعاب ساده، بدون لعاب منقوش، لعابدار ساده و لعابدار منقوش قرار گرفتند. در این پژوهش تلاش شد تا ابتدا با مطالعه منابع کهن و پژوهشهای باستانشناسی هویت واقعی سلسله تپههای بیبی دوست در شمال شهر زاهدان کهنه مشخص و سپس نمونه های سفالینه های گردآوری شده از سطح سلسله تپه های بیبی دوست نسبت به: گونه شناسی و تاریخگذاری نسبی آنها اقدام گردد. نتایج حاصل از مطالعات انجام شده بیانگر این مهم است که سلسله تپههای بیبی دوست با توجه به قرارگیری در محدودهی محوطه زاهدانکهنه، بخشی از ربض دومین دارالحکومه سیستان باشد و نتایج مطالعه انجام شده بر روی سفالینههای آن نیز از تکنیک ساخت ظروف سفالی با کیفیت بالا در دوران اسلامی، در شمال دشت سیستان خبر میدهد. همچنین نتایج مطالعات به وضوح ارتباط فرهنگی این منطقه را با حوزه های بلوچستان ایران و افغانستان، خراسان بزرگ، کرمان، فلات مرکزی و مناطقی از آسیای میانه نشان میدهد. تحقیق حاضر بر آن است تا با انجام مطالعه علمی و روشمند، زمینه را جهت روشن نمودن بخشی از دوران اسلامی سرزمین سیستان فراهم آورد Bibi Doost hills series around Bonjar city of the central part of Zabol city in the north of Sistan and Baluchestan province along the Niatak Duct in a north-south direction. These series of hills due to its Massive volume of cultural materials, especially pottery samples and the proximity to the Zahedan Kohne site the second government of Sistan in the Islamic era it is of special importance in the Studies of Archaeology and History of Sistan, Accordingly with the issuance of a license from the Archaeological Research Institute in 2016, speculation to determine the area and privacy done. In this study 877 pieces of pottery related to the Islamic era were identified, recorded and studied. Examples mentioned in four groups: Simple unglazed pottery, no engraved glaze, Simple glazed and Glazed engraved were located. in this research an attempt was made to start Study ancient sources And Archaeological Researches The Real Identity of Bibi Doost Hills in the North of Zahedan Kohne Then, the samples of pottery collected from the level of Bibi Doost hills should be applied to: their typology and relative dating. The results of the studies indicate that it is important that the Bibi Doost hills are part of the second capital of Sistan due to its location in the area of Zahedan Kohne. And the results of the study conducted on its pottery also informs about the technique of making high quality pottery in the Islamic era, in the north of Sistan plain. The results of the studies also clearly show the cultural connection of this region with the Baluchistan basins of Iran and Afghanistan, Greater Khorasan, Kerman, Central Plateau and parts of Central Asia. The present study intends to provide a ground for illuminating a part of the Islamic era of Sistan by conducting a scientific and methodical study.   سیستان, سلسله تپه‌های بی‌بی دوست, سفال دوره‌ی اسلامی, خوانش منابع کهن, مقایسه گونه‌شناختی Keywords: Sistan, Bibi Doost hills series, pottery of the Islamic period, reading ancient sources, typological comparison 0 0 http://journal.richt.ir/mbp/browse.php?a_code=A-10-354-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ebrahim Zareei محمدابراهیم زارعی Me-zarei@basu.ac.ir No Bu Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا همدان Mohammad Keikha محمد کیخا Mohammad.keikha1367@gmail.com Yes Bu Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا همدان