fa گونه‌شناسی و گاهنگاری سفال ساسانی تم خرگ، کرمان جنوبی، ایران تخصصی باستان‌شناسی Special Archeology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقالۀ حاضر به گونه‌شناسی و گاهنگاری مجموعۀ سفال ساسانی تُم خرگ در رودبار جنوبی می‌پردازد. مواد سطحی غنی این دوره در این محوطه با وجود اهمیت تم خرگ به‌عنوان بزرگترین محوطۀ باستانی منطقه هنوز منتشر نشده است. سفال یکی از حوزه‌های مغفول در مطالعات ساسانی شمرده می‌شود. این خلأ با توجه به نادیده گرفته شدن چشم‌اندازهای اواخر باستان حوزۀ فرهنگی هلیل‌رود حتی بیشتر به چشم می‌آید. بنابراین با نظر به آخرین پیشرفت‌ها در این حوزۀ مطالعاتی، بررسی این مجموعه از اهمیت بالایی برخوردار است. داده‌های پژوهش کنونی از طریق فنون میدانی و کتابخانه‌ای گردآوری و بر اساس روش تحلیلی-توصیفی (کیفی) مطالعه شده‌اند. پرسش مقاله این بوده که چگونه می‌توان ویژگی‌های بومی ـ محلی سفال ساسانی جنوب کرمان را بر اساس مواد در دسترس مشخص کرد؟ همینطور پرسش دیگر آن عبارت بوده از اینکه بازسازی تعاملات (فرا)منطقه‌ای جمعیت خرگ در این دوره چگونه ممکن است؟ پژوهش حاضر فرض داشته که مجموعۀ خرگ فهم بهتری از ویژگی‌های سنتهای سفالسازی فراهم کرده و مطالعۀ گونه‌شناختی-گاهشناختی آن بازتابی از ارتباطات اجتماعی-اقتصادی گروه‌های انسانی ساکن این مکان در دورۀ ساسانی را ارائه می‌نماید. در این راستا، مجموعۀ سفال مورد مطالعه برپایۀ اصول بررسی باستان‌شناختی روشمند مطالعه گردیده و از 162 مربع 10&times;10 متر مربعی در سراسر سطح محوطه نمونه‌برداری شد. سپس نمونه‌ها طبقه‌بندی، گونه‌شناسی و مقایسه شد. بنابراین ادعا شده که گونۀ نارنجی منقوش ظریف (نَمُرد) سنتی بومی و یکی از کلاس‌های اصلی سفال دورۀ ساسانی در تم خرگ است. سوای آن، سفال لعاب فیروزه‌ای قلیایی و بعضی انواع ساده نشاندهندۀ تعاملات بین‌منطقه‌ای جامعۀ خرگ در این دوره هستند. با وجود بعضی ویژگی‌های بومی سفال ساسانی خرگ، این مقاله مشخص نموده که منطقۀ پایین‌دست آبریز هلیل‌رود در این زمان بخشی از شبکۀ اقتصادی بوده که فراتر از منطقۀ کرمان دربرگیرندۀ کرانه و پس‌کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان می‌شده است.</div> <div style="text-align: justify;">Despite being the largest archaeological site in the Lower Halil-rud River Basin area, the rich surface materials of the Sasanian period of Tomm-e Kharg remain unpublished. The present article deals with the typo-chronology of the Sasanian ceramic assemblage of this site in the Roudbar-e Jonoub region. Pottery is of the less-developed areas of research in Sasanian Studies. This gap is especially noticeable when considering that the late antique archaeological landscapes of the region are chiefly overlooked. Therefore, the study of this collection is significant in the field. Data were collected through archival and field techniques and analysed via an analytic-descriptive (qualitative) method. Main questions of the article are: How is it possible to determine the regional characteristics of Sasanian pottery in Southern Kerman based on the available materials? And how can one reconstruct the (inter-)regional interactions of the Kharg population during this period? The study assumes that examining the Kharg assemblage improves our understanding of such features, and that its typology and comparison reveal the socio-economic links of the community. To accomplish this, the collection was studied according to the principles of systematic archaeological survey and sampled across the surface of the site in 162 squares, each measuring 100 m&sup2; in area, using a simple random sampling method. Next, the shards were classified, typologized, and compared. It is therefore claimed that FOPW represents a local tradition and is one of the main classes of Sasanian pottery at Tomm-e Kharg. Alongside this ware, TURQ and some types of plain ware signify the interregional interactions of the Kharg society during that era. Despite the local traits, the study revealed that the Lower Halil-rud River Basin area was part of an economic network that extended beyond the Kerman region encompassing the shorelands and hinterlands of the Persian Gulf and Oman Sea.</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;</div> تم خرگ,رودبار جنوب,سفال ساسانی,گونه‌شناسی,سفال نارنجی منقوش ظریف یا نَمُرد,گاهنگاری Tomm-e Kharg,Roudbar-e Jonoub,Sasanian Ceramic,FOPW/Namord,Chronology 0 0 http://journal.richt.ir/mbp/browse.php?a_code=A-10-725-2&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Habibi حسین حبیبی hossein.habibi.87@gmail.com 0000000268530871 Yes Department of Archaeology, University of Jiroft, Jiroft, Iran. دانشگاه جیرفت، گروه باستان‌شناسی، جیرفت، ایران. Maysam Shahsavari میثم شهسواری Shahsavar2891@ujiroft.ac.ir 0000000249390877 No Department of Archaeology, University of Jiroft, Jiroft, Iran. دانشگاه جیرفت، گروه باستان‌شناسی، جیرفت، ایران.