fa jalali 1403 11 1 gregorian 2025 2 1 7 4 online 1 fulltext

fa حفاظت و نمایش اشیای نامتعادل در موزه‌ها: رویکردی نوین با استفاده از پایه‌های تعادل‌بخش طراحی پایه تعادل‌بخش برای اشیاء و به­خصوص اشیاء نامتعادل در ویترین موزه‌ها اهمیت بسیاری دارد. این پایه‌ها می‌توانند به‌عنوان بسترهایی که به نمایش آثار هنری و اشیاء ارزشمند تاریخی و فرهنگی کمک می‌کنند، عمل نمایند. هدف این مقاله طراحی و اجرای یک نمونه پایه برای کمک به ایستایی ظرفی است که از نظر ساختار فیزیکی تعادل مناسبی ندارد، از این‌رو نمی‌تواند به شیوه‌ای مناسب و امن به‌گونه‌ای که آسیبی برای آن نداشته باشد، در ویترین موزه‌ای به نمایش گذاشته شود. در این راستا، یک نمونه ظرف سفالی مربوط به کاوش­‌های علمی دالما‌تپه که به‌لحاظ ساختاری، ایستایی و تعادل لازم را نداشت، برای اجرای هدف این مطالعه، به‌عنوان نمونه مطالعاتی انتخاب شد. در این فرایند، پس از سه‌­بعدی‌سازی شئ، پایه متناسب و نگه‌دارنده‌ای که بتواند تعادل و ایستایی لازم برای آن را ایجاد کند، طراحی و ساخته شد. نکته حایز اهمیت دیگر در این مقاله که پس از بررسی پیشینه موضوع در ارتباط با فناوری­‌های نوین مورد توجه قرار گرفته، بررسی و معرفی معیارها و ویژگی‌هایی است که برای اینکه این پایه‌ها برای اشیاء مختلف کارایی داشته باشند، بایستی در فرایند طراحی و تولیدشان مورد توجه قرار گیرند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها به ترتیب عبارت‌اند از: استفاده از مواد کم‌خطر برای ساخت این پایه‌ها، تماس نداشتن پایه با اثر به‌گونه‌ای که موجب آسیب به آن نشود، توجه به ارزش‌های زیباشناختی اثر از لحاظ هماهنگی رنگی و شکل پایه متناسب با ویژگی‌های ظاهری و کاربرد اثر و در نهایت مقاومت کافی برای حفظ وزن و تعادل اثر. Designing stabilizing mounts for objects, particularly unstable ones, is of great importance for museum display cases. These mounts can serve as platforms that aid in the exhibition of artistic works and valuable historical and cultural artifacts. The aim of this article is to design and implement a sample mount to stabilize a vessel that lacks proper physical balance, making it unsuitable for safe and secure display in a museum case without risking damage. To achieve this goal, a sample ceramic vessel from the scientific excavations of Tepe Dalma, which lacked structural stability and balance, was selected as the case study. In this process, after 3D modeling the object, a suitable mount was designed and fabricated to provide the necessary balance and stability. Another significant aspect of this study, following a review of the literature on modern technologies, is the examination and introduction of criteria and features that must be considered in the design and production of such mounts to ensure their functionality for various objects. The most important of these criteria, in order, include: the use of low-risk materials for constructing the mounts, ensuring the mount does not come into direct contact with the object in a way that could cause damage, considering the aesthetic values of the object in terms of color harmony and the shape of the mount in relation to the object's visual characteristics and function, and finally, ensuring sufficient strength to support the object's weight and balance. Introdocatis In museums, the effective display of historical and cultural artifacts is vital. For structurally unstable objects, designing supports that align with conservation standards is essential. These supports stabilize artifacts by reducing mechanical forces, considering factors like dimensions, weight, and strength (Paul, 2008). Modern technologies, such as 3D modeling and rapid prototyping, have transformed artifact display methods. These innovations allow precise physical models to be created from digital designs, enabling customized support fabrication (Razani et al., 2018). Using 3D printers, supports are produced layer-by-layer, ensuring accuracy and safety. This method enhances artifact stability, protection, and visual presentation in museum exhibitions. Research background in recent decades, 3D technologies such as digital modeling and 3D printing have become standard tools for documenting and preserving cultural heritage. These methods allow users to record and analyze the shape, geometry, and dimensions of artifacts without physical contact. Advances in 3D printing have enabled digital data to be transformed into physical models quickly and at low cost (Balletti and Ballarin, 2019). These technologies have been applied in various fields of cultural heritage, including museum curation and restoration, for reconstructing missing parts, creating molds, replication, and casting. Researchers have utilized 3D models for data collection and enabling direct interaction between visitors and artifacts (Rahman, Adcock, and Garwood, 2012; Comes, Buna, and Badiu, 2014). Razani et al. (2018) used FDM 3D printing to reconstruct missing parts of an ancient pottery sample (Razani et al., 2018), and a similar approach was applied to historical glass objects (Razani et al., 2016). In international studies, these technologies have been employed to print missing parts of a porcelain vessel at the National Museum of Slovenia (Antlej et al., 2012) and produce a mold of a 16th-century marble relief at the Hermitage Museum in Russia (Balzani et al., 2005). Additionally, Doi and Ono (2010) introduced methods for creating ceramic object molds using computed tomography and VRML software for 3D modeling and FDM printing (DOI and ONO, 2010). The present study focuses on designing bases to establish stability and balance for unbalanced objects, offering a novel approach that incorporates criteria such as using low-risk materials, preserving aesthetic values, and designing bases tailored to the physical and visual characteristics of each artifact. This approach enhances its applicability in the conservation and principled display of historical and cultural objects. Challenges - Principles and Proposed Foundations for the Display of Museum Objects Displaying unbalanced objects in museum vitrines presents challenges such as ensuring security, preserving aesthetic values, and preventing physical damage. Many historical objects lack sufficient stability for direct display due to unique designs or structural damage. To address this, the use of appropriate support bases that evenly distribute weight and are made from safe materials is essential (Paul, 2008). The principles of museum object display encompass four key aspects: 1) Maximizing the visibility of an object’s features so that all details, dimensions, and subtle characteristics are clearly observable (Lord, 2002). 2) Visualizing the object’s functionality, especially for items with specific or symbolic uses that may be unfamiliar to modern audiences (Hein, 2002). 3) Preventing physical damage through the design of secure bases and vitrines, along with managing environmental conditions like temperature, humidity, and lighting. 4) Preserving the object’s aesthetic values by using appropriate display tools such as lighting, color, and texture. These principles help maintain the physical and aesthetic integrity of artifacts while enhancing the visual and educational experience of visitors. Materials and Methods The studied artifact is a ceramic drinking cup from the Iron Age (1200–800 BCE), excavated at Dalma Teppe in Malekan, East Azerbaijan Province, Iran. It has minimal base contact, causing instability. Precise measurements were taken using calipers and micrometers, and technical drawings were prepared in Solidworks 2016. A 1:1 scale 3D model was created in Rhino 7, and Keyshot was used to apply textures for realism. A custom support base was fabricated using a Kitech M1 3D printer. For aesthetic enhancement, the base was velvet-coated using a handheld electrostatic sprayer (Quantum brand, 90 kV output) by Dayer Sanat Iranian Company, ensuring stability and visual harmony. Results and discotions The artifact was precisely measured, and technical drawings were prepared. A 3D virtual model was created in Rhino 7, replicating details like handle design, surface textures, and cracks, essential for determining the object’s center of gravity. A hand-shaped support base with a flat bottom was designed for stability within the vitrine. The fingers were shaped to securely hold the artifact based on its dimensions. Stability tests confirmed acceptable balance with and without the artifact. Proper installation in the vitrine ensured functionality in terms of resistance, balance, and aesthetics. For aesthetic enhancement, the base was coated with 1mm dark red polyester velvet fibers. ST180 water-based adhesive was used for bonding, ensuring durability and strong adhesion. This method combined functionality with aesthetic refinement, making the base suitable for museum display. Conclusion This paper examines the design and use of stabilizing bases for unbalanced artifacts in museum vitrines using modern 3D technologies. Results indicate that supports must avoid physical or aesthetic damage while remaining visually appealing, enhancing viewer comprehension and engagement. Supports should accommodate diverse artifacts and enable dimension perception, functionality, and quick production via 3D printing. Symbolic designs and contextual descriptions can deepen audience understanding. The designed base for the ceramic artifact can also display jewelry, showcasing versatility. It is recommended to extend this approach to complex artifacts like glass or ivory objects. Acknowledgments The authors would like to express their gratitude to the Islamic Art University of Tabriz for providing the material and spiritual support necessary for the successful completion of this research. Authors' Contributions: The first author was responsible for conceptualization, methodology, and final editing. The second author was in charge of design, illustration, and data collection. The third author contributed to data collection and text editing.  Conflict of Interest: None.  Support: This research was supported by the Tabriz Islamic Art University, both financially and institutionally.  Data Availability: The raw data of this study are available to the authors and can be accessed upon request through correspondence. منابع/ References Abedi, Akbar.(1400). Report of the archaeological excavations of Dalma hill in Malkan city of East Azarbaijan province, Tehran: National Institute of Archeology. [عابدی، اکبر. (1400). گزارش کاوش‌های باستان‌شناسی تپه دالما در شهرستان ملکان استان آذربایجان‌شرقی، تهران: بایگانی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور.]  Antlej, K., Celec, K., Sinani, M., Mirtič, E., & Ljub, D. (2012). Restoration of a stemmed fruit bowl. Review of the National Center for Digitization, 141-146. Bakhshandefard, H. (2010). A study of metallic historical artifacts in conservation. Isfahan: Isfahan University of Art. [بخشنده‌فرد، حمیدرضا. ( 1389). بررسی آثار تاریخی فلزی در مرمت. اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان.] Balletti, C., & Ballarin, M. (2019). An application of integrated 3D technologies for replicas in cultural heritage. International Journal of Geo-Information, 8(6), 285. https://doi.org/10.3390/ijgi8060285 Balzani, M., Fabbri, M., Maietti, F., & Santopuoli, N. (2005). Survey, modelling and scientific integrated researches for restoration and enhancement of cultural heritage – A study of the bas-relieves of the Camerino dei Marmi di Alfonso I for the Estense Castle. The 6th International Symposium on Virtual Reality, Archaeology and Cultural Heritage (pp. 1-8). Pisa, Italy: ISTI-CNR. Barreau, J. B., Nicolas, T., Bruniaux, G., Petit, E., Petit, Q., Bernard, Y., Gaugne, R., & Gouranton, V. (2014). Ceramics fragments digitization by photogrammetry, reconstructions and applications. Computer Science, 1-8. Cåsver, Chez. (2009, July 4). Flickr. https://www.flickr.com/photos/rosemania/4121248676 Comes, R., Buna, Z., & Badiu, I. (2014). Creation and preservation of digital cultural heritage. Journal of the American Heart Association, 50-56. DOI, A., & ONO, K. (2010). Digital archiving of archaeological remains using X-ray CT. Computer Science, 204-209. Du, H., Liu, L., Zhang, F., Zhao, W., Leng, J., & Liu, Y. (2017). Thermal-mechanical behavior of styrene-based shape memory polymer tubes. Polymer Testing, 119-125. Fararu (Analytical News). (2011, April 10). Preservation of ancient artifacts in a museum on CD boxes! + Photo. Retrieved April 15, 2012, from https://fararu.com/fa/news/73207 Hartley, J. (2023). Ancientartifax. Accessed September 25, 2023, from https://www.ancientartifax.com/stands.htm Hay, J. (2011). Creating steel mounts for the exhibition of totem poles. Journal of the Canadian Association for Conservation, 29-38. Hein, G. E. (2002). Learning in the Museum. routledge. Hernández-Muñoz, Ó., Sterp, M. E., & Sánchez-Ortiz, A. (2023). Stabilization of an anatomical wax model of the Complutense Veterinary Museum with the help of 3D digital technologies. International Journal of Conservation Science (IJCS), 45-56. Unknown. (2023, June 6). Christies. Accessed August 25, 2023, from https://www.christies.com/lot/an-anasazi-black-on-white-jar-4647475/?intObjectID=4647475&lid=1 Lowry, M. (2012). Short communication: Exploring process and design for visually unobtrusive object mounts. Journal of the American Institute for Conservation, 59-67. https://doi.org/10.1179/1945233014Y.0000000027 Lord, B. (2002). The manual of museum exhibitions. Altamira. Osama Shukir, M. A. (2014, November 27). Wikimedia Commons. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carved_ivory_plaque_fragment_showing_the_legs_and_eagle-like_feet._Nimrud_ivory,_Sulaymaniyah_Museum.jpg Paul, J. (2008). Advances in the protection of museum collections from earthquake damage. Getty Museum. Rahman, I., Adcock, K., & Garwood, R. (2012). Virtual fossils: A new resource for science communication in paleontology. Evolution: Education and Outreach, 635-641. Razani, M., Haddadain, M. A., & Pour Abbas, S. (2016). The use of rapid prototyping technologies in the reconstruction of missing parts of glass artifacts with a focus on historical glassware. Restoration and Architecture of Iran, 85-101. [رازانی، مهدی؛ حدادیان، محمدعلی؛ پورعباس، صفر. ( 1395). “استفاده از فناوری‌های نوین نمونه‌ساز سریع در بازسازی بخش‌های مفقود آثار شیشه‌ای با رویکرد استفاده در شیشه‌های تاریخی.” مرمت و معماری ایران. 85-101.] Razani, M., Haddadain, M. A., & Pour Abbas, S. (2018). The use of rapid prototyping technologies in the reconstruction of missing parts of archaeological pottery. Iranian Archaeological Research, 193-212. [رازانی, مهدی, محمدعلی حدادیان و صفر پورعباس.( 1397). “استفاده از فناوری‌های نوین نمونه‌سازی سریع در بازسازی بخش‌های مفقود سفالینه‌های باستان‌شناسی.” پژوهش های باستان‌شناسی ایران 193-212.] Razani M, Bater M.( 2024) A Guide to Documentation and Recording of Ceramic and Pottery Objects in Conservation and Restoration Operations. KCR; 7 (2) :29-46 [رازانی، مهدی؛ باتر، مسعود. (۱۴۰۳). راهنمای مستندسازی و ثبت اشیاء سفالی و سرامیکی در عملیات حفظ و مرمت. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت.؛ ۷ (۲): ۲۹-۴۶.] Schilling, R., Jastram, B., Wings, O., Schwarz-Wings, D., & Issever, A. M. (2013). Reviving the dinosaur: Virtual reconstruction and three-dimensional printing of a dinosaur vertebra. Radiology, 864-871. Souri, E., Chang Maryam, A. A., Hosseini, S. A., & Keshavarzian, B. (2015). Design and construction of a machine tool for 3D printing. Conference on Advanced Machining and Machine Tools. Tehran: Tarbiat Modares University. 436-439. [سوری، احسان؛ چنگ، علی‌اصغر؛ سیدعباس حسینی، مریم؛ کشاورزیان، بهنام. (1394). “طراحی و ساخت ماشین ابزاری برای انجام پرینت سه‌بعدی.” کنفرانس ماشین کاری و ماشین‌های ابزار پیشرفته. تهران: دانشگاه تربیت مدرس. 436-439.] Tabnak (Analytical News). (2014, May 19). Unique collection of Iranian coins and banknotes 2, https://www.tabnak.ir/fa/news/401529 [تابناک (خبری-تحلیلی)، (1393)، مجموعه بی‌نظیر سکه و اسکناس ایران 2، تاریخ انتشار: 14:45- 1393/02/29. https://www.tabnak.ir/fa/news/401529[ Unger, A., Unger, W., & Schniewind, A. (2011). Conservation of wooden art objects (Translated by Asghar Taramian & Ali Naghi Karimi). Tehran: Tehran University [یونگر، الف و یونگر و آ شنیویند.( 1390). حفاظت آثار هنری چوبی. با ترجمه اصغر طارمیان و علی نقی کریمی. تهران: دانشگاه تهران]   Display, Ceramic Object, Display Case, Stabilizing Mount, 3D Printer. نمایش, شئ سفالی, ویترین, پایه تعادل‌بخش, چاپگر سه‌بعدی. 1 18 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-8&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/18 1403/7/27 2025/01/6 1403/10/17 Mehdi Razani Associate Professor, Dept. of Conservation and Archaeometry, Faculty of Appleied Arts, Tabriz Islamic Art University, Iran. مهدی رازانی m.razani@tabriziau.ac.ir Yes دانشیار، عضو هیئت‌علمی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران. Mohammad Ali Haddadian Assistant Professor, Faculty of Arts and Architecture, University of Mazandaran, Iran. محمدعلی حدادیان No استادیار، عضو هیئت‌علمی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، ایران. Jalil Esmaeilnezhadteymourabadi M.A Dept. of Conservation and Archaeometry, Faculty of Appleied Arts, Tabriz Islamic Art University, Iran. جلیل اسمعیل‌نژاد تیمورآبادی No دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.

fa مهمترین آلاینده‌های هوا و منابع آن در فرسایش مصالح سنگی در محوطه‌های میراث فرهنگی دشت مرودشت آلودگی هوا یکی از معضلات زندگی مدرن است که نه‌تنها بحران‌های زیست‌محیطی را به‌ویژه در کشورهای در حال‌ توسعه تشدید می‌کند، بلکه میراث فرهنگی جوامع را نیز در معرض تهدید و فرسایش قرار می‌دهد. شهر مرودشت، به‌دلیل روند توسعه‌ای خود، از جمله مناطقی است که با این چالش مواجه است. وجود ده‌ها اثر تاریخی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی و جهانی در این منطقه، مسئله تأثیرپذیری این آثار از آلودگی هوا، به‌ویژه با توجه به توسعه صنعتی منطقه را به دغدغه‌ای جدی برای متخصصان میراث فرهنگی تبدیل کرده است. آنچه این نگرانی را دوچندان می‌کند، وجود میراث سنگی با ساختار آهکی، نظیر مجموعه جهانی تخت‌جمشید و محوطه تاریخی نقش‌رستم، در این دشت است. این آثار، به‌دلیل ترکیب کلسیتی خود، در برابر باران‌های اسیدی مستعد فرسایش و تخریب، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم، هستند. از این‌رو، این پژوهش با هدف شناسایی منابع آلاینده هوای منطقه و بررسی تأثیر این آلاینده‌ها بر فرسایش میراث فرهنگی و آثار سنگی انجام شده است. در این مطالعه، پس از مرور منابع نظری و انجام بررسی‌های میدانی و آزمایشگاهی، مهم‌ترین منابع آلاینده هوای دشت مرودشت شناسایی و ارزیابی شده‌اند. داده‌های حاصل، از طریق روش‌های کیفی و کمی مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفته‌اند. به‌منظور سنجش تأثیر آلودگی، نمونه‌برداری از هوای محوطه‌های تخت‌جمشید و نقش‌رستم به‌عنوان شاخص میراث سنگی منطقه و همچنین از پتروشیمی مرودشت به‌عنوان مهم‌ترین منبع آلاینده دشت مرودشت انجام شد. سپس، با استفاده از روش کروماتوگرافی یونی و انجام محاسبات استوکیومتری، غلظت  NO₂، SO₂،O₃  و NH₃ در نمونه‌‌های برداشت‌شده از هوا اندازه‌گیری گردید. نتایج این پژوهش نشان‌دهنده پتانسیل بالای آسیب‌زایی منابع آلاینده در منطقه است. Air pollution is one of the major challenges of modern life, exacerbating environmental crises, particularly in developing countries, and posing a serious threat to cultural heritage. Marvdasht, due to its ongoing development, is among the regions facing this issue. The presence of numerous historical sites registered on national and world heritage lists has made the impact of air pollution—especially considering the region's industrial expansion—a significant concern for cultural heritage specialists. This concern is further amplified by the presence of limestone-based stone heritage sites, such as the UNESCO-listed Persepolis and the Naqsh-e Rostam historical complex. These monuments, composed primarily of calcite, are highly susceptible to direct and indirect erosion and degradation caused by acid rain. This research aims to identify the sources of air pollutants in the region and assess their impact on the erosion of cultural heritage and stone monuments. Through a review of theoretical sources, field investigations, and laboratory analyses, the major sources of air pollution in the Marvdasht plain were identified and evaluated. The collected data were analyzed using qualitative and quantitative methods. To measure the impact of air pollution, air samples were collected from Persepolis and Naqsh-e Rostam as key stone heritage sites, as well as from the Marvdasht Petrochemical Complex, the primary pollution source in the area. The concentrations of NO₂, SO₂, O₃, and NH₃ in the air samples were measured using ion chromatography and stoichiometric calculations. The findings of this study indicate a high potential for pollutant-induced damage in the region. Air pollutants, stone erosion, Persepolis, cultural heritage sites, Marvdasht plain. آلاینده‌های هوا, فرسایش سنگ, تخت‌جمشید, محوطه‌های میراث فرهنگی, دشت مرودشت. 19 45 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-9&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/18 1403/7/27 2025/01/62025/01/6 1403/10/17 Hamid Fadaei Assistant Professor, Research Centre for Conservation of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran- Iran. حمید فدایی hfadaii@yahoo.com Yes استادیار پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی ـ فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

fa تأثیر تخریب نمک‌ها در سنگ‌های ازاره‌ی ایوان جنوب شرقی گنبد سلطانیه زنجان سنگ­های ازاره­ی ایوان جنوب شرقی گنبد سلطانیه در زنجان به دلیل شرایط قرارگیری در پایین بنا و عواملی نظیر حضور نمک­‌های مخرب، رطوبت صعودی، بندکشی با ملاط نادرست دچار آسیب‌هایی از قبیل پوسته‌ شدن، تغییر ظاهر بصری، افزایش تخلخل سطحی و از دست رفتن دوام و فرسایش شده‌‌ است. در مقاله حاضر با اهداف شناسایی ماهیت نمک­‌های موجود و شناسایی مکانیسم تخریب نمک در سنگ­‌های ازاره جنوب شرقی بنای گنبد سلطانیه به مواردی از قبیل، ساختارشناسی، آسیب­‌شناسی و گزارش راهکار درمانی و پیشنهاد حفاظتِ پایدار پرداخته شده است. از این‌رو جهت شناخت علمی از فرآیند فوق، مطالعات ساختارشناسی شامل آنالیز XRD، پتروگرافی، SEM-EDS به‌­صورت شناسایی نوع سنگ با استفاده از روش­‌های شناسایی میکروسکوپی و آنالیز شیمیایی سنگ‌­ها، شناسایی ماهیت نمک­‌های موجود در سنگ‌ها با استفاده از روش­‌های شیمیایی و القا نمک به نمونه سنگ­‌های آزمایشی تحت شرایط شبیه‌­سازی شده (شرایط مرطوب و خشک) در آزمایشگاه به منظور تعیین میزان مقاومت سنگ‌ها در برابر نمک انجام گردید. در همین راستا نتایج آزمایش‌های ساختارشناسی سنگ و تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی حاکی از آن است که سنگ به­‌کار رفته در ازاره­ی گنبد سلطانیه از نوع سنگ آذرآواری توف است که ساختاری بسیار متخلخل دارد. علاوه بر آن، نتایج آزمون­‌های فیزیکی شامل تخلخل­‌سنجی، جذب آب و تعیین مقاومت در برابر حمله­‌ی نمک­‌ها نشان از واکنش ضعیف سنگ در برابر رطوبت و چرخه‌­های انحلال و باز تبلور نمک­‌ها دارد. چرخه­‌های تر و خشک شدن و تبلور نمک­‌های محلول که شامل نمک­‌های نیترات سدیم (NaNO3)، هالیت (NaCl) نیتر، پتاسیم نیترات، (KNO3)، هگزاهیدرات (MgSO4,6H2O) در میزان زیاد و کوارتز (SiO2) در میزان کم عوامل اصلی هوازدگی فیزیکی در سنگ­‌های توف بنا هستند. منافذ موجود در سنگ­‌ها نقش قابل توجهی را در جذب و انتقال یون­‌های نمک دارد که موجب آسیب تبلور نمک­‌ها­ با توجه به رطوبت است که باعث اعمال فشار مکانیکی در سنگ­‌های توف می‌­شود. از این رو در بخش اقدامات عملی هم در آزمایشگاه و هم سایت اصلی با توجه به ل %بزرگنمایی  زدودن چرکی­‌ها و نمک­‌های سطحی موجود، روش­‌های مبتنی بر پاک‌سازی کاهش نمک می‌باید همراه با کنترل محیطی صورت بگیرد تا از این طریق نمک­‌های باقی­مانده فرصتی برای انحلال و بازتبلور پیدا نکنند و در نهایت از تخریب هر چه بیشتر سنگ‌­ها جلوگیری به عمل آید. The survival of the mosaic tile arrays of Safavid-era domes in Isfahan has been based on the committed cooperation of craftsmen, architects, and artists in this field. There is a great deal of knowledge and skill, from the baking of tiles and plaster to the artistic execution of mosaic tiles, the preparation and processing of mortar and plaster slurry, and mastery of geometry, concerning the complex process of constructing and restoring the mosaic tile arrays of the domes. Given the historical, spiritual, and aesthetic values ​​of the three domes under study, which are also considered symbols of the city of Isfahan, this research attempts to take a step toward-better protection and preservation of these domes. These studies, relying on the process and evaluation of the restoration of the mosaic tile arrays of these domes from the past to the present, have been carried out to understand and improve the restoration technique and eliminate its problems based on library studies, field methods, and data description and analysis in line with the discussions of dome tile restoration and preventing serious damage in the future. The results of the research show that careful attention to the restoration process and analysis of errors in all stages of tile making, mortar preparation, and tile installation contribute significantly to a principled restoration with minimal errors in the tile arrays of historical domes, and as a result, better protection of these masterpieces. Among the most important factors that are effective in improving the restoration process and preventing the implementation from becoming time-consuming are the existence of a comprehensive restoration plan, a management plan, continuous supervision, forming a group and consulting with experts from various related fields, and avoiding trial and error. Tile, tile art, dome, mosque, restoration, Isfahan. گنبد سلطانیه, ازاره سنگی, توف, تبلور نمک, تخلخل, ماهیت نمک, آسیب نمک. 46 68 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-10&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/182024/10/8 1403/7/17 2025/01/62025/01/62025/01/16 1403/10/27 Sahar Ahmad Khan Beigi Independent Researcher, M.A. in Conservation and Restoration of Cultural and Historical Objects. Tehran, Iran. سحر احمد‌خان‌بیگی S.Kbeigi@hotmail.com Yes پژوهشگر آزاد، کارشناس ارشد حفاظت و مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی. تهران. ایران.

fa بررسی بقایای ذوب فلز در محوطه باستانی دهانه لشکر(رباط پشت بادام) با تأکید بر مطالعات پتروگرافی و شیمی سرباره‌ها استان یزد به دلیل داشتن منابع معدنی متنوع و سابقه طولانی فعالیت‌های متالورژیکی از دوران پیش‌تاریخ تا معاصر، یکی از مراکز اصلی فلزکاری کهن در فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود. محوطه ذوب فلز دهانه لشکر واقع در نزدیکی روستای رباط پشت‌بادام در جریان مطالعات زمین‌شناسی منطقه شناسایی شد و برای نخستین بار مورد مطالعه قرار گرفت. از این محوطه با مساحت ۱۴۰ مترمربع، ۱۰ نمونه سرباره جمع‌آوری شد که ۴ نمونه تحت مطالعات پتروگرافی و ۴ نمونه تحت آنالیزهای شیمیایی به روش ICP-OES قرار گرفتند. نمونه‌های مورد بررسی ویژگی‌های ماکروسکوپی مشخصی شامل رنگ سبز تیره تا سیاه، مورفولوژی نامنظم، بافت متخلخل تا متراکم و ابعاد ۲-۷ سانتی‌متر داشتند. مطالعات پتروگرافی نشان داد که سرباره‌ها عمدتاً از کانی‌های فایالیت (Fe₂SiO₄)، پیروکسن و فازهای شیشه‌ای تشکیل شده‌اند و دارای بافت‌های اسپینی‌فکس و پورفیری هستند که حاکی از نرخ سرمایش سریع و تبلور ناقص مذاب است. همچنین بررسی مقاطع صیقلی حضور فازهای سولفیدی مس شامل بورنیت (Cu₅FeS₄)، کوولیت (CuS) و مس نیتیو (Cu) را در این سرباره‌ها نشان می‌دهد. نتایج آنالیزهای شیمیایی نشان داد که میانگین غلظت مس 96/1درصد وزنی و روی 88/0 درصد وزنی است که بیانگر استفاده از کانسارهای پلی‌متال Cu-Pb-Zn به‌عنوان مواد خام اولیه می‌باشد. میانگین اکسید کلسیم (CaO) ۲۴ درصد، نشان‌دهنده استفاده از سنگ‌های کربناته (احتمالاً آهک و دولومیت) به‌عنوان فلاکس برای تنظیم ویسکوزیته و کاهش دمای ذوب است. ترکیب شیمیایی سرباره‌ها دمای ذوب متوسط ۱۱۰۰-۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد را نشان می‌دهد که با استفاده از فلاکس‌های سیلیسی و کربناته برای بهبود جداسازی فلز سازگار است. مطالعه حاضر بر اساس نتایج مطالعات پتروگرافی و شیمیایی سرباره‌ها، شواهدی از چرخه صنعت فلزکاری کهن در این محوطه ارائه می‌دهد. پرسش‌های اصلی تحقیق شامل نوع فلزات استخراج‌شده و فرآیندهای متالورژیکی به‌کار رفته بود. بر اساس یافته‌ها، این محوطه عمدتاً جهت استخراج مس مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. گرچه برای تاریخ‌گذاری دقیق شواهد سطحی کافی به‌دست نیامده، اما مطالعات پتروگرافی و شیمیایی نشان‌دهنده استفاده از فناوری‌های متالورژیکی پیشرفته با قابلیت دستیابی به دماهای ۱۱۰۰-۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد و به‌کارگیری سیستم فلاکس‌های ترکیبی (سیلیسی-کربناته) برای بهینه‌سازی فرآیند احیا و جداسازی فلز است. استان یزد به دلیل داشتن منابع معدنی متنوع و سابقه طولانی فعالیت‌های متالورژیکی از دوران پیش‌تاریخ تا معاصر، یکی از مراکز اصلی فلزکاری کهن در فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود. محوطه ذوب فلز دهانه لشکر واقع در نزدیکی روستای رباط پشت‌بادام در جریان مطالعات زمین‌شناسی منطقه شناسایی شد و برای نخستین بار مورد مطالعه قرار گرفت. از این محوطه با مساحت ۱۴۰ مترمربع، ۱۰ نمونه سرباره جمع‌آوری شد که ۴ نمونه تحت مطالعات پتروگرافی و ۴ نمونه تحت آنالیزهای شیمیایی به روش ICP-OES قرار گرفتند. نمونه‌های مورد بررسی ویژگی‌های ماکروسکوپی مشخصی شامل رنگ سبز تیره تا سیاه، مورفولوژی نامنظم، بافت متخلخل تا متراکم و ابعاد ۲-۷ سانتی‌متر داشتند. مطالعات پتروگرافی نشان داد که سرباره‌ها عمدتاً از کانی‌های فایالیت (Fe₂SiO₄)، پیروکسن و فازهای شیشه‌ای تشکیل شده‌اند و دارای بافت‌های اسپینی‌فکس و پورفیری هستند که حاکی از نرخ سرمایش سریع و تبلور ناقص مذاب است. همچنین بررسی مقاطع صیقلی حضور فازهای سولفیدی مس شامل بورنیت (Cu₅FeS₄)، کوولیت (CuS) و مس نیتیو (Cu) را در این سرباره‌ها نشان می‌دهد. نتایج آنالیزهای شیمیایی نشان داد که میانگین غلظت مس 96/1درصد وزنی و روی 88/0 درصد وزنی است که بیانگر استفاده از کانسارهای پلی‌متال Cu-Pb-Zn به‌عنوان مواد خام اولیه می‌باشد. میانگین اکسید کلسیم (CaO) ۲۴ درصد، نشان‌دهنده استفاده از سنگ‌های کربناته (احتمالاً آهک و دولومیت) به‌عنوان فلاکس برای تنظیم ویسکوزیته و کاهش دمای ذوب است. ترکیب شیمیایی سرباره‌ها دمای ذوب متوسط ۱۱۰۰-۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد را نشان می‌دهد که با استفاده از فلاکس‌های سیلیسی و کربناته برای بهبود جداسازی فلز سازگار است. مطالعه حاضر بر اساس نتایج مطالعات پتروگرافی و شیمیایی سرباره‌ها، شواهدی از چرخه صنعت فلزکاری کهن در این محوطه ارائه می‌دهد. پرسش‌های اصلی تحقیق شامل نوع فلزات استخراج‌شده و فرآیندهای متالورژیکی به‌کار رفته بود. بر اساس یافته‌ها، این محوطه عمدتاً جهت استخراج مس مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. گرچه برای تاریخ‌گذاری دقیق شواهد سطحی کافی به‌دست نیامده، اما مطالعات پتروگرافی و شیمیایی نشان‌دهنده استفاده از فناوری‌های متالورژیکی پیشرفته با قابلیت دستیابی به دماهای ۱۱۰۰-۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد و به‌کارگیری سیستم فلاکس‌های ترکیبی (سیلیسی-کربناته) برای بهینه‌سازی فرآیند احیا و جداسازی فلز است. Yazd Province, with its diverse mineral resources and long history of metallurgical activities from prehistoric to contemporary times, is considered one of the primary centers of ancient metalworking in the Central Iranian Plateau. The Dehneh Lashkar metal smelting site, located near Robat Posht-Badam village, was identified during regional geological surveys and studied for the first time. From this site, covering an area of 140 square meters, 10 slag samples were collected, with 4 samples subjected to petrographic analysis and 4 samples analyzed chemically using ICP-OES. The examined samples exhibited distinct macroscopic characteristics, including dark green to black coloration, irregular morphology, porous to dense textures, and dimensions ranging from 2 to 7 cm. Petrographic studies revealed that the slags primarily consist of fayalite (Fe₂SiO₄), pyroxene, and glassy phases, with spinifex and porphyritic textures indicative of rapid cooling and incomplete melt crystallization. Polished section analyses further confirmed the presence of copper sulfide phases, including bornite (Cu₅FeS₄), covellite (CuS), and native copper (Cu) within the slags. Chemical analyses indicated an average copper concentration of 1.96 wt% and zinc concentration of 0.88 wt%, suggesting the use of Cu-Pb-Zn polymetallic ores as the primary raw material. The average calcium oxide (CaO) content of 24 wt% points to the use of carbonate rocks (likely limestone and dolomite) as fluxes to adjust viscosity and lower the melting temperature. The chemical composition of the slags suggests an average smelting temperature of 1100–1200°C, consistent with the use of siliceous and carbonate fluxes to enhance metal separation. This study provides evidence of an ancient metalworking industry at the site based on petrographic and chemical analyses of the slags. The main research questions addressed the types of metals extracted and the metallurgical processes employed. Based on the findings, the site was primarily exploited for copper extraction. Although insufficient surface evidence was available for precise dating, petrographic and chemical studies indicate the use of advanced metallurgical technologies capable of achieving temperatures of 1100–1200°C and employing combined siliceous-carbonate flux systems to optimize the reduction and metal separation processes. Metal smelting furnace, copper, Robat Posht-e Badam, metallurgy, slag geochemistry. کوره ذوب فلز, مس, رباط پشت بادام, متالورژی, شیمی سرباره ها. 57 66 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-20&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/182024/10/82025/08/27 1404/6/5 2025/01/62025/01/62025/01/162025/02/28 1403/12/10 Aminallah Kamali Department of Archaeometry and Natural Sciences, Research Centre for Conservation of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran- Iran. امین‌اله کمالی a.kamali@richt.ir. 0000-0003-2748-4538 No گروه باستان‌سنجی و علوم طبیعی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

fa مقاله پژوهشی ارزیابی مرمت و فن‌شناسی آرایه‌های کاشی گنبدهای صفوی اصفهان از ابتدا تا‌ کنون (مطالعه موردی: گنبد مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطف‌الله و مدرسه چهارباغ) بقای آرایه‌های کاشی گنبدهای دوره‌ی صفوی در اصفهان تا به امروز بر همکاری متعهدانه صنعتگران، معماران و هنرمندان این عرصه استوار بوده است. با توجه به روند پیچیده‌ی ساخت و مرمت آرایه‌های کاشی معرق گنبدها، دانش و مهارت زیادی از پخت کاشی و گچ تا شیوه‌ی اجرای هنرمندانه‌ی کاشی معرق، تهیه و عمل‌آوری ملاط و دوغاب گچ و نیز تسلط به دانش هندسه در این روند نیاز است. با توجه به ارزش‌های تاریخی، معنوی و زیبایی‌شناسی سه گنبد مورد مطالعه که نماد شهر اصفهان نیز محسوب می‌شوند، این پژوهش تلاش دارد با تکیه بر روند و ارزیابی مرمت آرایه‌های کاشی معرق این گنبدها از گذشته تا کنون، گامی در جهت حفاظت و نگاهداشت بهتر این گنبدها بردارد. از این رو، در روند این پژوهش و با استفاده از روش مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، اطلاعاتی در راستای شناخت و بهبود فن مرمت کاشی و روش‌های رفع اشکالات آن گردآوری شده و از نتایج حاصل از تحلیل این داده‌ها در راستای مباحث مرمت کاشی گنبد و جلوگیری از آسیب جدی به آن‌ها در آینده بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان داد که دقت نظر در روند مرمت و تحلیل خطاها در طول این فرایند شامل ساخت کاشی، تهیه ملاط و نصب کاشی‌ها، کمک شایانی به مرمت اصولی با کمترین خطا در آرایه‌های کاشی گنبدهای تاریخی و در نتیجه حفاظت بهتر از این شاهکارها می‌نماید. از مهم‌ترین عواملی که در پیشبرد اصلاح روند مرمت و جلوگیری از زمان‌بر‌ شدن اجرا تأثیرگذار است، وجود طرح جامع مرمتی، پلان مدیریتی، نظارت مستمر، تشکیل کارگروه تخصصی و مشاوره با کارشناسان رشته‌های مختلف مرتبط و دوری از آزمون و خطاست. The survival of the mosaic tile arrays of Safavid-era domes in Isfahan has been based on the committed cooperation of craftsmen, architects, and artists in this field. There is a great deal of knowledge and skill, from the baking of tiles and plaster to the artistic execution of mosaic tiles, the preparation and processing of mortar and plaster slurry, and mastery of geometry, concerning the complex process of constructing and restoring the mosaic tile arrays of the domes. Given the historical, spiritual, and aesthetic values ​​of the three domes under study, which are also considered symbols of the city of Isfahan, this research attempts to take a step toward-better protection and preservation of these domes. These studies, relying on the process and evaluation of the restoration of the mosaic tile arrays of these domes from the past to the present, have been carried out to understand and improve the restoration technique and eliminate its problems based on library studies, field methods, and data description and analysis in line with the discussions of dome tile restoration and preventing serious damage in the future. The results of the research show that careful attention to the restoration process and analysis of errors in all stages of tile making, mortar preparation, and tile installation contribute significantly to a principled restoration with minimal errors in the tile arrays of historical domes, and as a result, better protection of these masterpieces. Among the most important factors that are effective in improving the restoration process and preventing the implementation from becoming time-consuming are the existence of a comprehensive restoration plan, a management plan, continuous supervision, forming a group and consulting with experts from various related fields, and avoiding trial and error. Tile, tile art, dome, mosque, restoration, Isfahan. کاشی, هنر کاشی‌کاری, گنبد, مسجد, مرمت, اصفهان. 69 94 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-11&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/182024/10/82025/08/272024/10/18 1403/7/27 2025/01/62025/01/62025/01/162025/02/282025/01/6 1403/10/17 Zohreh Motalebi Department of Conservation of Cultural and Historical Properties, Art University of Isfahan, Iran. زهره مطلبی z_motalebi@yahoo.com Yes دانشجوی دکتری مرمت اشیاء تاریخی- فرهنگی، دانشگاه هنر اصفهان. Omid Oudbashi Senior Lecturer, Department of Conservation, University of Gothenburg, Sweden. امید عودباشی No دکترای مرمت اشیاء تاریخی- فرهنگی، مدرس ارشد دانشگاه گوتنبرگ سوئد. Sohrab Veiseh Current consultant and former head of the Construction Materials and Products Department of the Road, Housing and Urban Development Research Center; Assistant Professor, PhD in Mining Engineering. سهراب ویسه No دکترای مهندسی معدن، مشاور فعلی رئیس اسبق بخش مصالح و فرآورده‌های ساختمانی مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی. Dariush Heydari Department of Building Conservation, Art University of Isfahan, Iran. داریوش حیدری No دکترای مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان.

fa گزارش فنی اقدامات حفاظت و مرمت خانه‌ی تاریخی قاری‌ها (بنایی منسوب به روزگار مظفریان در یزد) خانه‌ی تاریخی قاری‌ها یکی از بناهای خشتی به‌جای‌ مانده از روزگار مظفریان در شهر یزد است که شاهد تحولاتی در دوران مختلف تاریخی بوده است. این بنا و دیگر بناهای به‌جای‌ مانده از این دوران به‌دلیل ارزش‌های وابسته به عصر طلایی هنر و معماری ایلخانی، قابلیت مطالعه در زمینه‌های مختلف و مرتبط با علم حفاظت را دارند. در دهه‌های اخیر، فرسایش‌های‌ ناشی از شرایط محیطی، وضعیت نامناسبی برای این بنا به‌وجود آورده است. یکی از علل اصلی آسیب‌های به‌وجود آمده، فرسودگی شدید لایه‌‌های پشت‌بام و عدم کارایی درست مسیر‌های دفع آب باران است. این عامل باعث نفوذ آب به قسمت‌های داخلی و آسیب به بخشی‌هایی از سازه شده است. ازاین‌رو، با هدف جلوگیری از ادامه روند تخریب و تثبیت وضعیت موجود، اقدامات حفاظتی و مرمتی به شکل استحکام‌بخشی موضعی پی، مرمت و بازسازی نعل درگاه‌ها، مرمت و بازچینی سه گونه از طاق‌های آسیب‌دیده، تثبیت لایه‌‌ها و اندود‌‌های دیواری و خواناسازی آرایه‌های معماری انجام شده است. در این مقاله تلاش شده تا با کمک مستندات تصویری از فرایند عملیات اجرایی به همراه ترسیم‌های معماری شرح کاملی از اقدامات حفاظت و مرمتی صورت گرفته در ارتباط با این بنای تاریخی، ارائه شود. The Qariha Historical House is a surviving structure from the Mozaffari era in the city of Yazd, reflecting transformations across various historical periods. This building, along with other structures from the same era, holds significant value due to its association with the golden age of Ilkhanid art and architecture, making it a compelling subject for multidisciplinary studies within the field of conservation science. To mitigate the deterioration of its structural elements and address existing damage, a series of conservation and restoration interventions have been implemented. These measures include localized foundation reinforcement, restoration and reconstruction of portals, repair and realignment of damaged arches, stabilization of wall layers and coatings, and the clarification of architectural decorative elements. This article aims to provide a comprehensive account of the conservation and restoration efforts undertaken for this historical building. Mozaffari Houses, Adobe Architecture, Conservation and Restoration, Yazd. خانه‌‌های مظفری, معماری خشتی, حفاظت و مرمت, یزد. 95 120 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-12&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/182024/10/82025/08/272024/10/182024/09/26 1403/7/5 2025/01/62025/01/62025/01/162025/02/282025/01/62025/01/14 1403/10/25 Bardia hajirasouliha PhD Researcher, Faculty of Conservation and Restoration, Art university of Isfahan. بردیا حاجی‌رسولی‌ها : Bardia.hajirasouliha@gmail.com Yes محقق دوره‌ی دکتری مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان. Mohammad Hossein Dehghani Master of Conservation and Restoration of Historical Building Textures, University of Tehran. محمدحسین دهقانی No کارشناس ارشد مرمت و احیای بافت‌های تاریخی، پردیس هنر‌های زیبا، دانشگاه تهران. Sarmad Bakhtiari .Independent Researcher, Art and Architecture field سرمد بختیاری No پژوهشگر آزاد، حوزه‌ی هنر و معماری.

fa گزارش فنی روند درمان و فرایند حفاظت و مرمت کالسکۀ ناصری متعلق به مؤسسۀ فرهنگی موزه‌های بنیاد مستضعفان کالسکۀ ناصری که اکنون در موزۀ خودروهای تاریخی بنیاد مستضعفان به نمایش گذاشته شده است، اثری خاص دربردارنده تنوعی از ارزش‌های تاریخی، فنی، کاربردی و زیبا شناسانه است. این اثر ارزشمند که هم‌اکنون در موزه خودروهای تاریخی مجموعه موزه‌های بنیاد مستضعفان نگهداری می‌شود، قبل از انجام عملیات مرمت آسیب‌های فراوانی داشت که نیازمند بررسی و رسیدگی بود. از این‌رو پیرو تصمیمات اتخاذ‌شده از سوی متولیان موزه، برنامه مطالعه، حفاظت و مرمت این اثر طراحی شد. هدف از اجرای این برنامه طبیعتاً کمک به بازیابی سلامت و ظاهر زیبای این اثر منحصربه‌فرد به لحاظ ساختاری و تاریخی و آماده‌سازی مطلوب آن برای نمایش در موزه فعلی بود. در این راستا تیمی متشکل از متخصصان مختلف (طراح، عکاس، متخصص حفاظت و مرمت چوب) تشکیل‌شده و با مدیریت و نظارت واحد اقدامت مورد نیاز طراحی‌شده را اجرایی کردند. در این مقاله تلاش شده است تا علاوه بر ارائه گزارشی از مستندات تاریخی و فنی و آسیب‌شناسی انجام‌شده پیرامون اثر، بخشی از فرایند مرمت و تعمیر آن نیز به اشتراک گذاشته شود. The Nasseri Carriage, a valuable historical artifact from the Qajar era, is currently housed in the Historical Car Museum of the Foundation of the Oppressed. Due to its complex structure and the diversity of materials used in its construction, the carriage had sustained significant damage, necessitating comprehensive conservation and restoration efforts. This project aimed to restore the carriage’s structural integrity and aesthetic appearance, preparing it for display in the museum. This article outlines the restoration process, along with historical and technical documentation. Conservation, Restoration, Nasseri Carriage, Technology Studies, Damage Assessment. حفاظت و مرمت, ابر شئ, کالسکه ناصری, فن‌شناسی, آسیب‌شناسی. 121 134 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-145-13&slc_lang=fa&sid=1 2024/10/182024/10/182024/10/82025/08/272024/10/182024/09/262024/10/29 1403/8/8 2025/01/62025/01/62025/01/162025/02/282025/01/62025/01/142025/01/21 1403/11/2 Mitra Etezadi Independent Conservator, University lecturer, and Certified Expert of the Judiciary. میترا اعتضادی etezadimitra@gmail.com Yes مرمتگر آزاد- مدرس دانشگاه و کارشناس رسمی دادگستری.