fa حفاظت‌ در نخستین فصل از کاوش‌های محوطه میراث جهانی چغازنبیل، زمستان 1378 حفاظت و مرمت اشیاء و آرایه‌های معماری تاریخی- فرهنگی. Conservation and restoration of historical-cultural architectural objects and decorations. مروری Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پژوهش حاضر به بررسی و ارزیابی روش‌های حفاظت اضطراری در محوطه باستانی چغازنبیل با تمرکز بر پوشش‌دهی محل‌های کاوش شامل چاهک‌ها، شبکه‌های سطحی و بقایای معماری می‌پردازد. هدف از این اقدامات، حفا</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">ظت </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">آثار کاوش‌شده در برابر عوامل محیطی همچون رطوبت، فرسایش و تخریب تدریجی، در بازه‌های زمانی موقت یا بلندمدت بوده است. روش تحقیق مبتنی بر مشاهدات میدانی، ارزیابی مصالح موجود و رجوع به تجربیات پیشین حفاظت در این محوطه است. در این پروژه، استفاده از مصالح شن و ماسه از نوع شکسته و با دانه‌بندی متغیر بین ۲ تا ۲۰ میلی‌متر به‌عنوان مواد پُرکننده ترانشه‌ها و چاهک‌ها توصیه شد. در انتخاب این مصالح، پرهیز از ناخالصی‌هایی نظیر گچ، انیدریت و انواع سولفات‌ها که می‌توانند منجر به بروز نمک‌های محلول و آسیب به آثار شوند، مورد توجه قرار گرفت. پوشش‌دهی چاهک‌ها، شبکه‌ها و سکوی آجری با رویکردی مرحله‌ای و متناسب با عمق و اهمیت آن‌ها انجام شد. در چاهک‌های عمیق‌تر، لایه‌هایی از شن و خاک نرم با تراکم مناسب استفاده گردید؛ درحالی‌که برای شبکه‌های کم‌عمق، قشر نازکی از شن کف‌ریزی و سپس با خاک کاوش پر شد. حفاظت از سکوی آجری کتیبه‌دار با دقت بالاتری صورت گرفت و از ماسه نرم به‌عنوان بستر محافظ بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان می‌دهند </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">که بهره‌گیری از مصالح طبیعی و روش‌های علمی‌ـ‌تجربی می‌تواند در حفاظت موقت یا دائمی آثار کاوش‌شده در محوطه‌های باستانی مؤثر واقع شود.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif">This study investigates and evaluates emergency conservation methods at the Chogha Zanbil archaeological site, focusing on the conservation of excavated features including shafts, shallow grids, and architectural remains. The primary objective of these interventions was to Conservation of Excavated Remains against environmental factors such as moisture, erosion, and gradual decay, either temporarily or over extended periods. The research methodology involved field observations, assessment of available materials, and reference to previous conservation practices at the site. The use of crushed gravel and sand with a variable grain size between 2 and 20 millimeters was recommended for backfilling trenches and shafts. Care was taken to avoid impurities such as gypsum, anhydrite, and various sulfates, which could contribute to the formation of soluble salts and damage the archaeological features. The protective coverage of shafts, networks, and the exposed brick platform was implemented in a phased manner, based on their depth and archaeological significance. For deeper shafts, stratified layers of gravel and soft soil with appropriate compaction were employed, while shallow grids were covered with a thin layer of gravel followed by backfilling with excavated soil. Special attention was given to the conservation of the inscribed brick platform, which was protected using a base layer of fine sand. The findings indicate that the use of natural materials combined with scientifically informed and experience-based approaches can be effective in the temporary or long-term conservation of excavated features in archaeological sites.</span></span></div> حفاظت حین کاوش, محوطه باستان‌شناسی, ترانشه, محوطه میراث جهانی چغازنبیل. Conservation during excavation, archaeological site, trench, Chogha Zanbil World Heritage Site. 60 74 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-49-26&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Fadaei حمید فدایی hfadaii@yahoo.com No Assistant Professor, Research Centre for Conservation of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Iran. استادیار پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی ـ فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. Azita Mirzaye آزیتا میرزایی No Ph.D. in Archaeology, Research Institute of Archaeology, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. دکتری باستان‌شناسی، پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.