fa طلا در آرایه‌های تزئینی قرآن قاجاری (شناسایی رنگ طلایی در 5 نسخه خطی موزه ملی قرآن کریم) مستندسازی آثار و اشیا تاریخی- فرهنگی، موزه‌ای و آرایه‌های معماری. Documentation of historical-cultural, museum objects and architectural decorations پژوهشي Research, Original, Regular <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">منابع مختلفی در موضوع آرایه‌های تزیینی و رنگ‌های استفاده‌شده در تزیینات نسخ خطی وجود دارد که می‌تواند مرجع خوبی برای شناخت این‌گونه تزیینات باشد. اما ضروری است که مطالعات دقیق‌تری برای شناسایی رنگ‌های به‌کاررفته انجام پذیرد، تا شناخت ما نسبت به آثار شناختی دقیق و علمی باشد. ازجملۀ این موارد کاربرد رنگ طلایی در آرایه‌های تزیینی نسخ خطی است که در این پژوهش به شناسایی آنها در نسخ تاریخ‌دار پرداخته شده است. با توجه به اینکه نسخه‌شناسان در فهرست‌نویسی‌ها یا شناسنامه‌های اموالی رنگ طلایی به‌کاررفته در نسخ خطی را زر (طلا) اعلام می‌کنند و از طرفی در دوران اسلامی کاربرد طلا در آثار و اشیا محدودیت دارد، این پرسش مطرح می‌شود که آیا کاربرد طلا در قرآن‌ها نیز محدودیت داشته یا از آلیاژهایی که تلألؤ طلایی دارند استفاده می‌شده است. بر همین اساس در این پژوهش به بررسی رنگ طلایی به‌کاررفته در قرآن‌های خطی قاجاری پرداخته می‌شود تا بررسی شود در تزیینات قرآن‌ها از طلا استفاده شده یا از آلیاژهای آن.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در تحقیق حاضر 5 نمونه رنگ طلایی به‌کاررفته در 5 نسخۀ خطی مربوط به دورۀ قاجار شناسایی شدند. این آثار مذهّب و مرصّع به‌دلیل نفیس بودن در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند و در حال حاضر در موزۀ ملی قرآن نگهداری می‌شوند. این بررسی با میکروسکوپ پلاریزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(PLM)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:9.0pt;"> و</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> میکروسکوپ الکترونی روبشی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">SEM</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مجهز</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به آنالیزگر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">EDS</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> انجام شد. نتایج پژوهش بیانگر این مطلب بود که طلا به‌عنوان رنگ‌دانه در تزیینات رنگ طلایی به کار رفته است.</span></span><br> &nbsp; Many literatures have been published about decorative motif and the colors used in these motifs in manuscripts. These studies can be suitable sources for more information about such decorations; still more accurate studies are necessary in the field of identifying the applied pigments in order to have a better understanding of historical objects. The applications of gold in decorative motif of manuscripts is what this study has focused on, in some similar dated works. Many specialists have reported the golden color as gold in catalogs and property IDs and with regard to this point that using gold in historical works and objects of Islamic period was restricted, this question arises whether gold was restricted to be used in Quran manuscripts; Or if other materials were used instead. This research aims to study golden color used in Quran manuscripts of Qajar era in order to determine what material has been used in such valuable works.<br> Five samples of golden parts were taken from five gilded and inlayed manuscripts recorded in the List of National Works. These works are being kept in National Museum of Quran. To achieve our purpose we have used Polarized Light Microscopy (PLM) and Scanning Electron Microscopy with Energy Dispersive Spectroscopy (SEM-EDS). We discovered that gold was used as pigment in golden decorations of our case studies. طلا, رنگ طلایی, نسخ خطی قاجار, SEM-EDS, پتروگرافی Gold, Golden color, Qajar manuscripts, SEM-EDS, Petrography 36 47 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-5&slc_lang=fa&sid=1 fezeh Rahimi فضه رحیمی Rahimifezeh@yahoo.com Yes Research Institute of Cultural Heritage and Tourism پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مهناز عبدالله خان گرجی gorjimah@yahoo.com No