fa نقش برجسته گلین محوطه کنار صندل جیرفت: تلاشی بر نگاهداشت و حفاظت از اثر در محوطه کاوش کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">تپه کنار صندل جنوبی، واقع در حوزه آبریز هلیل رود، یکی از شاخص‌ترین محوطه‌های پیش از تاریخ در پهنه دشت جیرفت محسوب می‌شود. مهم‌ترین پیکره انسانی کشف‌شده در این محوطه، یک نقش برجسته گلین به اندازه طبیعی انسان است که درون فرورفتگی‌ای شبیه به درگاه، در یک اتاق بزرگ قرار داشته است. این نقش برجسته که از آن به‌عنوان کهن‌ترین نمونه نقش برجسته پیکره‌ای یادمانی خشتی همراه با معماری در خاورمیانه یاد می‌شود، مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد است. از زمان کشف این اثر در سال </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۳۸۵</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> خورشیدی تاکنون، حفاظت از آن به یکی از دغدغه‌های اصلی کارشناسان تبدیل شده است. پیشینه کاوش‌های غیرمجاز در منطقه، همراه با کمبود زیرساخت‌های مناسب برای نگهداری و مراقبت دائمی از محوطه، این نگرانی‌ها را تشدید کرده است؛ تا جایی که گاهی انتقال اثر به موزه به‌عنوان یک راه‌حل پیشنهاد شده است. پرسش اصلی این پژوهش بر تعیین رویکرد مناسب برای حفاظت از نقش برجسته در محوطه متمرکز است. در این تحقیق، با استفاده از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی، اطلاعات مرتبط با محوطه و نقش برجسته گردآوری شده و شرایط محیطی تأثیرگذار بر فرسایش اثر برداشت و مستندسازی شده است؛ سپس این اطلاعات مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که پوشش حفاظتی کنونی اثر نامناسب بوده و شرایط محیطی، به‌ویژه رطوبت صعودی از خاک که حاوی نمک‌های محلول است، می‌تواند به تسریع فرسایش و تخریب لایه‌های رنگی سطح اثر منجر شود. بر این اساس، این پژوهش پیشنهاد‌هایی برای حفاظت بهینه از اثر ارائه کرده است.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span garamond="" style="font-family:">The Southern Mound of Konar Sandal, situated in the Halil River basin, is one of the most significant prehistoric sites in the Jiroft plain. Among the notable discoveries at this site is a life-sized clay relief positioned within a recessed, doorway-like feature in a large room. This relief, recognized as the oldest known example of a monumental clay relief integrated with architecture in the Middle East, dates back to the third millennium BCE. Since its discovery in 2006, its conservation has posed significant challenges for experts. The history of illegal excavations in the region and the lack of adequate infrastructure for permanent protection and maintenance of the site have exacerbated these challenges, leading to occasional proposals to transfer the artifact to a museum. The primary research question focuses on identifying an appropriate approach for the on-site conservation of the clay relief. Using both library-based research and fieldwork, this study gathered information related to the site and the relief, documented environmental factors contributing to its deterioration, and analyzed the data. The findings indicate that the current protective cover is inadequate. Environmental conditions, particularly moisture rising from the soil containing soluble salts, significantly accelerate the relief&#39;s erosion and the deterioration of its surface paint layers. Based on these findings, the study provides recommendations for optimizing the conservation of the relief.</span></span></span></span></div> حفاظت در کاوش, نقش برجسته گلین, محوطه کنار صندل, جیرفت. Conservation in Archaeological Excavations, Clay Relief, Konar Sandal, Jiroft. 1 16 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-81&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Fadaei حمید فدایی hfadaii@yahoo.com Yes Assistant Professor, Research Centre for Conservation and Restoration of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Iran. استادیار پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی ـ فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. Azita Mirzaye آزیتا میرزایی No - Ph.D. in Archaeology, Research Institute of Archaeology, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. دکتری باستان‌شناسی، پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.