fa تحلیل عوامل مؤثر در استحکام‌بخشی مصالح متخلخل تاریخی کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span garamond="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">سازه‌های تاریخی که عموماً از مصالح متخلخل نظیر سنگ، آجر و ملاط ساخته شده‌اند، طی قرن‌ها در معرض عوامل محیطی و انسانی قرار گرفته‌اند که منجر به تخریب تدریجی آن‌ها شده است. استحکام‌بخشی، به‌عنوان یک مداخله حیاتی در حفاظت از مصالح متخلخل تاریخی، با هدف افزایش پایداری مکانیکی، کاهش تخریب بیشتر و افزایش طول عمر این مصالح انجام می‌شود. این فرآیند زمانی ضرورت می‌یابد که تمامیت اثر تاریخی به‌دلیل عواملی همچون هوازدگی، تبلور نمک و رشد بیولوژیکی، دچار آسیب‌های ساختاری شده باشد. با این حال، اثربخشی روش‌های استحکام‌بخشی به‌طور قابل‌توجهی به انتخاب مواد تثبیت‌کننده مناسب وابسته است. این مواد باید معیارهای خاصی از جمله نفوذ عمیق و یکنواخت، حداقل باقی‌مانده سطحی، سازگاری شیمیایی، برگشت‌پذیری و حفظ تنفس‌پذیری مصالح را دارا باشند. با وجود اهمیت این موضوع، چالش‌های عمده‌ای در این حوزه از جمله عدم وجود دستورالعمل‌های استاندارد و درک جامع از عملکرد بلندمدت مواد استحکام بخش وجود دارد. این پژوهش با هدف پر کردن شکاف بین اصول نظری و کاربردهای عملی، به ارزیابی عملکرد مواد تثبیت‌کننده در محل و بهینه‌سازی راهبردهای مداخله برای مصالح متخلخل تاریخی می‌پردازد.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span garamond="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Historical structures, often constructed using porous materials such as stone, brick, and mortar, have been exposed to environmental and anthropogenic stressors over centuries, leading to their gradual deterioration. Consolidation, a critical intervention in the conservation of porous historical materials, aims to enhance their mechanical stability, mitigate further degradation, and prolong their lifespan. This process becomes essential when the structural integrity of an artifact is compromised due to factors such as weathering, salt crystallization, and biological growth. However, the effectiveness of consolidation treatments is highly dependent on the selection of appropriate consolidants, which must meet specific criteria, including deep and uniform penetration, minimal surface residue, chemical compatibility, reversibility, and the preservation of the material&rsquo;s breathability. Despite its importance, the field faces significant challenges, including a lack of standardized protocols and comprehensive understanding of the long-term performance of consolidants. This research seeks to bridge the gap between theoretical principles and practical applications by evaluating the performance of various consolidants on-site and optimizing intervention strategies for porous historical materials. The findings aim to contribute to the development of more effective and sustainable conservation practices for cultural heritage.&nbsp; </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></div> استحکام‌بخشی, مصالح متخلخل, میراث فرهنگی, عمق نفوذ. Consolidation, Porous Materials, Cultural Heritage, Penetration Depth, Stone Conservation, Material Compatibility. 59 70 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-70&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Razani مهدی رازانی m.razani@tabriziau.ac.ir Yes Associate professor, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University Iran. دانشیار، عضو هیئت‌علمی گروه باستان‌سنجی و مرمت، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. Leyli Nemani Khiyavi لیلی نعمانی خیاوی No PhD candidate Conservation and Restoration of Cultural Property, Faculty of Conservation and Restoration, Art University of Isfahan. دانشجوی دکتری مرمت اشیا فرهنگی و تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان.