fa ساختارهای بلورین آسیب‌پذیر خشت‌های تاریخی با حضور رطوبت در محوطه تاریخی بلقیس اسفراین کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:13pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">بقایایی مشتمل بر ساختارهای خشتی و گلی در وسعت 180 هکتار در 3 کیلومتری جنوب شهر کنونی &quot;اِسفراین&quot; در خراسان شمالی ایران قرار دارد. مطالعات باستان</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">شناسی دو دهه اخیر علاوه بر یافته</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">های فرهنگی مختلف، ساختارهای معماری متنوعی را نیز آشکار کرده است که همراه با بقایای نارین قلعه (تنها اثر موجود در سطح زمین)، محوطه تاریخی بلقیس اسفراین را شامل می</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">شود. با توجه به فرسایش مکرر خشت در برابر رطوبت ناشی از بارندگی اندک منطقه طی مداخلات حفاظتی، ضرورت پرداختن به ویژگی کیفیت خاک مطرح و شناسایی ساختارهای بلورین در</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">روند فرسایش، هدف این تحقیق قرار گرفت. مطالعات آزمایشگاهی طی آزمون</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">های فیزیکی و شیمیایی، نشان داد کیفیت خاک به دلیل فقر رس و بالا بودن درصد سیلیس از یکسو و همچنین وجود ساختارهای بلورین مسکویت و کلسیت ثانویه، علت اصلی فرسایش خشت</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">ها است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:13pt"><span style="tab-stops:right 449.05pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span garamond="" style="font-family:"><span style="color:black">The remains consisting of adobe and mud structures extend over an area of 180 hectares, located 3 kilometers south of the current city of &quot;Esfarayen&quot; in North Khorasan, Iran. Archaeological studies of the last two decades, in addition to various cultural findings, have also revealed various architectural structures, which include the historical site of Belqis Esfarayen along with the remains of Narin qale (Military Castle). Given the frequent erosion of adobe due to moisture from limited rainfall in the region during conservation interventions, addressing soil quality characteristics and identifying crystalline structures in erosion processes was the goal of this research. Laboratory studies conducted through physical and chemical tests demonstrated that soil quality is the main cause of clay erosion. This is attributed to a combination of factors: the lack of clay and the high percentage of silica on one hand, and the presence of muscovite and secondary calcite crystal structures on one hand.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> محوطه بلقیس, خشت, حفاظت, آسیب‌شناسی, ساختارهای بلورین. Belqis area, Adobe, Conservation, Pathology, Crystalline structures. 50 58 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-69&slc_lang=fa&sid=1 Reza Hoseini Keshtan سیدرضا حسینی کِشتان hosynireza@yahoo.com Yes Ph.D. in Conservation and Restoration of Historical Buildings, Faculty of Conservation and Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran. عضو هیئت‌ علمی گروه مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، ایران.