fa مروری بر انواع روش‌های مورد استفاده در شناسایی رنگدانه‌های به کار رفته در نسخ خطی کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">رنگ‌دانه‌ها از مهمترین موارد برای شناخت اصالت آثار هنری و تاریخی فرهنگی بوده و از جایگاه ویژه‌ای در حفاظت و مرمت برخوردار هستند. در این میان شناخت روش‌های شناسایی رنگدانه‌های به‌کار رفته در آثار تاریخی در تعیین هویت و اصالت این آثار نقش مهمی دارد. هدف این مطالعه مرور انواع روش‌های شناسایی رنگدانه‌های به‌کار رفته در نسخ خطی تاریخی است. مطالعات در این مقاله با مرور آنالیزهای دستگاهی غیرتخریبی مانند میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تفرق پرتو ایکس (SEM_EDX) طیف‌سنجی زیر قرمز تبدیل فوریه (FTIR)، فلورسانس اشعه ایکس (XRF)، پراش پرتو ایکس (XRD) میکروسکوپ نوری پلاریزان (PLM) نشر پرتو ایکس الفانی ذره‌ای (PIXE) میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM) طیف‌سنجی میکرورامان (micro Raman و تصویر برداری‌های نوری جهت شناسایی عنصری و ترکیبی رنگ‌دانه‌ها صورت گرفته است. از میان روش‌های فوق میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تفرق پرتو ایکس و آزمون‌های نقطه‌ای در شناسایی رنگدانه‌های تاریخی کاربرد بیشتری داشته است. همچنین کاربرد ترکیبی چند روش می‌تواند راهکار مناسبی برای شناسایی باشد؛ اما با توجه به مطالعات انجام گرفته در مقاله حاضر ضروری است بسته به هدف شناسایی و حساسیت اثر مواردی از جمله امکان آنالیز در محل یا انتقال آثار به آزمایشگاه‌های مراکز مختلف استفاده از روش‌های غیرتخریبی امکان انجام نمونه‌برداری و اهمیت و ارزش اثر در نظر گرفته شده و بدین صورت بهترین روش ممکن اتخاذ گردد. در صورت نیاز ترکیب آزمون‌ها و روش‌های دستگاهی نیز می‌تواند در شناخت هر چه دقیق‌تر رنگدانه‌ها در کنار شیمی‌تَر مؤثر واقع شود.</div> <div style="text-align: justify;">Pigments play a crucial role in identifying the authenticity of historical and cultural artworks and hold a special position in conservation and restoration practices. Among them, recognizing the methods of identifying pigments used in historical manuscripts plays a significant role in determining the identity and authenticity of these artifacts. This study aims to review various methods of identifying pigments employed in historical manuscripts. Investigations in this paper have been conducted using non-destructive analytical techniques such as Scanning Electron<br> Microscope with Energy Dispersive X-ray Spectroscopy (SEM-EDX), Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), X-ray Fluorescence (XRF), X-ray Diffraction (XRD), Polarized Light Microscopy (PLM), Particle Induced X-ray Emission (PIXE), Atomic Force Microscopy (AFM), micro-Raman spectroscopy, and optical imaging for elemental and compositional identification of pigments. Among these methods, SEM-EDX and point analysis<br> have been more commonly used in identifying historical pigments. Additionally, the combination of multiple techniques can be a suitable solution for identification purposes, but depending on the purpose of identification and the sensitivity of the artifact, factors such as the feasibility of on-site analysis or transferring artifacts to various laboratory facilities, using non-destructive methods, the possibility of sampling, and the significance and value of the artifact should be considered to adopt the best possible method. If necessary, combining tests and instrumental methods can lead to a more accurate understanding of pigments alongside their chemical composition.</div> نسخ خطی, رنگدانه, میکرو رامان, XRD ,FT-IR, SEM-EDX . Pigment, Micro-Raman, SEM-EDX, FT-IR, XRD, AFM. 72 92 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-64&slc_lang=fa&sid=1 Elahe pourabdollah الهه پورعبداله elahehpourabdollah@gmail.com Yes B.A.Conservation & restoration Historical- cultural property. Tabriz Islamic Art University. Tabriz, Iran. کارشناس مرمت آثار تاریخی دانشکده حفاظت آثار فرهنگی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران.