fa گزارش حفاظت و مرمت پنج قطعه از آرایه‌های گچی یافت شده از محوطه تاریخی شادیاخ نیشابور کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods گزارش مورد Case Report <div style="text-align: justify;">شهرستان نیشابور واقع در خراسان رضوی یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که محوطه‌های تاریخی گوناگونی از جمله شادیاخ را در خود جای داده است. در سال ۱۳۸۲ طی کاوش‌های باستان‌شناختی تعداد زیادی آرایه گچی در این محوطه یافت شد یکی از مهمترین بخش‌های این محوطه تاریخی به نام تالار بار عام شناخته می‌شود. این تالار مشتمل بر چهار ایوان مشرف بر یک فضای هشت ضلعی در وسط است که چهار گوشه و از طریق چهار درگاهی به فضاهای مجاور راه می‌یافته است. پنج قطعه مورد توجه در پژوهش حاضر نیز متعلق به قسمت تالار بار عام این مجموعه هستند. این پژوهش نیز با هدف یافتن مناسب‌ترین روش حفاظت و مرمت این آرایه‌های گچی ارزشمند تنظیم شده است. عمده آسیب‌های وارد بر این قطعات شامل ترک‌های عمیق، آلودگی‌های سطح همچون گردو غبار خاک تار عنکبوت مرمت‌های غیر اصولی حین کاوش مفقودی حفره‌های عمیق خراشیدگی و غیره هستند در مقاله پیش رو پس از بررسی‌های ظاهری و بیان آسیب‌های وارده بر قطعات مبانی مداخله آن‌ها ارائه شده و اقدامات مرمتی انجام گرفت. اقدامات شامل پاکسازی مکانیکی و شیمیایی با استفاده از بیستوری و آب مقطر تثبیت با استفاده از پلکستول ۵ درصد در اتانول استحکام‌بخشی شکاف‌ها و حفرات عمیق با استفاده از خمیر پارچه آزمون رنگ بتونه گچی و در نهایت استفاده از بتونه گچی جهت پوشش ترک‌ها و شکاف در آجر تکیه‌گاه هستند.</div> <div style="text-align: justify;">Nishabur city, located in Razavi Khorasan, is one of the oldest cities in Iran, which contains various historical sites, including Shadiakh. In 2003, during archaeological excavations, a large number of gypsum-based ornaments were found in this area. One of the most important parts of this historical site is known as Public Hall. This hall consists of four porches overlooking an octagonal space in the middle, which leads to the adjacent spaces through four doors and four corners. These five pieces discussed in the current research also belong to the public hall part of this collection. This research is organized with the aim of finding the most suitable method of conservation and restoration of these valuable ornaments. The main damages on these pieces include deep cracks, surface contamination such as dust, dirt, spider webs, unprincipled repairs during excavation, missing parts, deep holes, scratches, and etc. In the following article, after examining the appearance and stating the damages on the parts, the intervention ethics are discussed and restoration procedures were carried out. These procedures include mechanical and chemical cleaning using bistoury and distilled water, stabilization using 5% Plextol in ethanol, consolidating cracks and deep holes using textile paste, testing the color of gypsum mortar and finally using Gypsum mortar to cover the cracks and bricks of the support.</div> حفاظت و مرمت, شادیاخ, آرایه گچی, نیشابور. Conservation and restoration, Shadiakh, Gypsum- based ornaments, Nishabur. 95 115 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-58&slc_lang=fa&sid=1 Niayesh Khaksar-Baghan نیایش خاکسار‌باغان No Ph.D. Student, Restoration of Cultural Properties, Iran Art University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی دانشگاه هنر ایران تهران، ایران. Yaser Hamzavi یاسر حمزوی y.hamzavi@richt.ir, yaserhamzavi99@gmail.com Yes Associate Professor, Faculty member of Research Institute of Cultural Heritage and Tourism (RICHT), Tehran, Iran. دانشیار پژوهشکده بناها و بافتهای تاریخی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران، ایران. Mojgan Mousazadeh مژگان موسی‌زاده No Head of Conservation and Restoration Workshop of Khorasan Grand Museum, Mashhad. مربی مسئول بخش آزمایشگاه و کارگاه حفاظت و مرمت موزه بزرگ خراسان، مشهد، ایران.