کاربندی یکی از عناصر مهم در معماری ایرانی است که از آن به خاطر ترکیب موفق دانش هندسی و تبحر معماری هنرمندان و معماران به عنوان یکی از موارد تجلی نبوغ ترکیب هندسه و معماری در معماری دوران اسلامی ایران یاد می‌شود و از فنون و شیوه‌های پوشش‌های تاقی محسوب می‌گردد. این عنصر سازه‌ای در عین حال تزئینی زیبا و پیچیده همانند سایر عناصر وابسته به آرایه‌های معماری با گذشت زمان دچار فرسودگی و آسیب می‌گردد. مطابق بررسی‌ها انجام شده مشخص شد که در حفاظت و مرمت به هندسه نظری و عملی توجه نمی‌شود و تقسیم‌بندی که برای تفاوت قائل شدن بین کاربندی و رسمی‌بندی وجود دارد خیلی مورد وثوق مرمتگران نیست در حالی که به خاطر عدم توجه کافی به زمینه‌های کاربندی موجب تفاوت‌های شکلی و حتی ساختاری در زمان برنامه‌ریزی برای مرمت و حفاظت می‌شود؛ بنابراین لازم است در زمان شروع مداخله برای مرمت کاربندی موارد مرتبط با هندسه نظری و عملی به طور کامل شناسایی گردد. با این هدف پژوهش حاضر برای نقد مرمت کاربندی خانه تاریخی صدقیانی تدوین شده است که در سال ۱۳۹۲ ش توسط دفتر فنی دانشگاه هنر اسلامی تبریز انجام یافت نتایج تحقیق نشان می‌دهد در اجرا و مرمت کاربندی در کنار هندسه مصالح و زمینه شکل‌گیری خواست ذوق و خلاقیت معمار سنتی مجری نیز نقش تعیین کننده‌ای دارد.

حفظ و مرمت آثار تاریخی از مهمترین اهدافی است که در سرتاسر جهان جهت انتقال آن به آیندگان انجام می‌گردد که شامل اقدامات گسترده‌ای بوده و با رعایت جنبه‌های مختلف از آن جمله مبانی نظری مرمت آثار تاریخی توسط متخصصان امر صورت می‌گیرد. عمارت صدیق‌السلطنه که در محله‌ی مقصودیه‌ی تبریز واقع شده از جمله بناهای شاخص دوره ی قاجاری است. این بنا علاوه بر پلان معماری ویژه دارای تزیینات گچ‌بری در سرستون‌ها و شومینه‌ها است. در اقدامات مرمت این بنا آثاری از دوره‌های مختلف تاریخی مشاهده گردید که نشانگر تغییرات به وجود آمده در بنا در گذر زمان است. وجود شومینه‌ی تاریخی در اتاق شمال غربی طبقه‌ی اول این بنا و از طرفی دیگر کشف دیوار دارای گچبری مربوط به اواخر دوره‌ی صفوی و اوایل دوره‌ی زندیه در پشت شومینه چالش مهمی بود که در نمایش هر دو اثر مطرح می‌شد؛ بنابراین پس از بررسی‌های کامل محل و شرایط آثار تصمیم بر جابجایی شومینه در محل خود گرفته شد. هدف از این کار علاوه بر کمک به شناخت بنا نمایش بهتر هر دو اثر ارزشمند تاریخی بود. با توجه به ارزش تاریخی و زیبایی هر دو اثر جابجایی شومینه و آشکارسازی دیوار تاریخی پشت آن ضروری بود برای جابجایی، شومینه اقدامات فنی جهت قاب‌بندی و ساپورت سپس رهاسازی طبق روشی که طراحی شده بود اجرا گردید. پس از قاب‌بندی اثر با آهن پشت و اطراف آن خالی شده و اتصال آن با دیوار قطع گردید که این کار مرحله به مرحله و همراه با استحکام‌بخشی اثر انجام گردید سپس اثر با جرثقیل به محل جدید منتقل شده و در آنجا نصب گردید که هر دو اثر ذکر شده کاملا قابل مشاهده بودند. لازم به ذکر است که تمامی اقدامات انجام شده با رعایت اصول فنی و مبانی نظری مرمت آثار تاریخی پایه‌ریزی و انجام شد.