اثرات مفید اسانسهای گیاهی از دیرباز شناخته شده است و اکنون نیز از اسانسهای گیاهی در زمینههای مختلفی مانند پزشکی و رایحهدرمانی و همچنین در صنایع غذایی و دارویی استفاده میشود. در چند سال اخیر استفاده از اسانسهای گیاهی برای مقابله با فرسودگی زیستی اشیاء و آثار میراث فرهنگی مطرح است که بهعنوان راهکارهای حفاظت سبز مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر ضدمیکروبی 3 اسانس رزماری، اکالیپتوس و آویشن بر روی 5 سویه قارچی Aspergillus niger، Penicillium polonicum، Cladosporium limoniform، Aspergillus flavus،,PenicilliumchrysogenomParengyodontium albumو سه سویه باکتری Bacillus cereus، Bacillus licheniformis، Kocuria roseaجدا شده از بسترهای فرسوده مسجد جامع اصفهان انجام گرفت. نتایج نشان داد از میان اسانسهای استفاده شده، اسانس آویشن دارای بیشترین تأثیر روی میکروارگانیسمهای منتخب بود. این اسانس در رقت 50% مانع رشد میکروارگانیسمهای مورد بررسی شد. کمترین اثر ضدمیکروبی را اسانس اکالیپتوس از خود نشان داد. اسانس اکالیپتوس روی سویههای قارچ Penicillium chrysogenumاثر ضدمیکروبی نشان نداد،اما با قطر هاله عدم رشد 25، 28 و 15 میلیمتر به ترتیب روی سویههایBacilluscereus، Bacillus licheniformis،roseaKocuriaمؤثر بود.با توجه به نتایج مطالعه حاضر، اسانس آویشن میتواند برای کنترل عوامل فرسایشگر زیستی مورد اشاره استفاده شود.
تخت آلودگی بیولوژیکی آثار کاغذی یکی از مهمترین آسیبهایی است که علاوه بر اینکه باعث آسیب به کاغذ میشود میتواند باعث مشکلاتی برای حفاظتگران و مرمتگرانی شود که در تماس نزدیک با این آثار هستند؛ بنابراین شناسایی نوع آلودگی در این آثار از مهمترین اقداماتی است که در امر حفاظت و مرمت باید بدان توجه کرد. از این رو در این مقاله به شناسایی نوع آلودگی بیولوژیکی در مجموعه آثار به دست آمده از امامزاده محمد تفرش پرداخته شده است. دربهای اولیه نشان از وجود شواهد آلودگی بیولوژیک از حمله لکههای حاصل از فعالیت عوامل بیولوژیکی بود این لکهها در نتیجه فرسودگی زیستی در این آثار به وجود میآیند که باعث کاهش کیفیت ساختاری و هنری آنها میشود جهت بررسی آلودگیهای بیولوژیکی بر روی آثار کاغذی نمونهبرداری از بخشهای مشکوک به آلودگی انجام و بر روی محیطهای کشت سایرودکستروز آگار جهت بررسی آلودگی قارچی) و نوترینت آگار جهت بررسی آلودگی باکتریایی کشت شد. پس از انکوباسیون کلونیهای رشد کرده مورد بررسی و شناسایی قرار گرفتند نتایج حاصل از شناسایی کلونیهای قارچی و باکتریایی جداسازی شده در این مطالعه حاکی از آلودگی آثار مورد بررسی با انواع قارچها از جمله پنی سیلیوم اسپرژیلوس کلادوسپوریوم، مخمرها و همچنین باکتریهای متعلق به خانواده اکینومیستها و باسیلوسها بود.
