آنالیز توسط میکروسکوپ رامان یک روش قدرتمند، سریع و غیرمخرب است که امکان میکرو آنالیز شیمیایی و تصویر برداری شیمیایی تهیه نقشه شیمیایی را فراهم می‌کند. این ویژگی‌ها میکروسکوپ رامان را به یک ابزار ایدئال و پُرکاربرد در تحقیقات و آزمایشگاه‌های آنالیز تبدیل کرده است. آنالیز رامان بر اساس برهمکنش نور با پیوندهای شیمیایی نمونه کار می‌کند و طیف متناظر با هر نقطه از نمونه را اندازه‌گیری می‌کند. نشانه رامان به طور بدیهی وابسته به طول موج‌های برانگیخته و درگیر واکنش با زیرلایه‌ها است؛ بنابراین هر ترکیب شیمیایی طیف رامان مشخصه خود را دارد و بدین صورت می‌توان اطلاعات کیفی و کمی هر ماده را به دست آورد این روش آنالیز دستگاهی که جزء روش‌های غیرمخرب نیز محسوب می‌شود می‌تواند بدون نیاز به نمونه‌برداری از شیء مطالعه لازم را بر روی آن انجام دهد. از این رو روشی بسیار مناسب برای مطالعه روی آثار تاریخی نفیس که امکان نمونه‌برداری از آن‌ها عملا وجود ندارد بوده و امروزه مورد توجه بسیار پژوهشگران هنر و تاریخ است. استفاده از این روش در حوزه میراث فرهنگی همچون مرمت باستان شناسی و معماری عموماً جهت شناسایی و بررسی مواد متشکله آثار هنری و تاریخی است و همچون دیگر روش‌ها در کنار مزایای متعدد دارای نواقص و مشکلاتی نیز هست بررسی و ارزیابی ویژگیهای آثار تاریخی و اجزای تشکیل دهنده آنها با توجه به زمینه‌های ساختارشناسی فن‌شناسی و آسیب‌شناسی به کمک آنالیزهای غیرمخرب از جمله جنبه‌های مورد توجه و حائز اهمیت در باستان‌سنجی به شمار می‌رود. در این مقاله کاربرد رامان در شناسایی آثار باستانی از جمله مواد معدنی انواع سنگ‌ها به خصوص سنگ‌های قیمتی پاتیناها و محصولات خورنده شیشه سفال ملاط، رنگ، باند، رزین کاغذ پوست کاغذ جوهر و بقایای انسانی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین نمونه‌هایی از بررسی مطالعات آزمایشگاهی به وسیله دستگاه طیف‌سنجی میکرورامان پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار آورده شده است. آزمون میکروطیف‌سنجی و SERS را می‌توان پاسخی مناسب به سؤالات باستان‌سنجی و حفاظتی هر دسته از اشیاء توسط پارامترهای طیفی اختصاصی همراه با به روزترین پیشرفت‌های موجود دانست.