جستجو در مقالات منتشر شده


3 نتیجه برای تخت جمشید

حمید فدایی، علی اقراء،
دوره 4، شماره 3 - ( 9-1400 )
چکیده

به منظور مستندسازی میراث فرهنگی از نوع غیرمنقول آن، ابزار و روش‌های متنوعی وجود دارد (Malinverni et al., 2016). هر یک از این ابزار و روش‌ها، بسته به شرایط و ویژگی‌های اثر و همچنین با توجه به مقیاس و دقت مورد نیاز، به‌کار گرفته می‌شوند (Balletti & Guerra, 2015). روش‌های سنتی مستندنگاری مانند ترسیم با دست آزاد، نقشه‌کشی، عکاسی از شیوه‌های اولیه و پایه‌ در ثبت آثار هستند. استفاده از این روش‌ها علاوه بر زمان‌بر بودن، به نیروی انسانی زیادی نیازمند است و معمولاً ثبت جزییات زیاد از این طریق ناممکن است (Hassani, 2015). ناکارآمدی روش‌های سنتی در مستندسازی سه‌بعدی و یکپارچه آثار میراث فرهنگی از یک‌سو و پیشرفت علوم و فنّاوری اخذ داده رقومی از سوی دیگر، محققین را بر آن داشته که درصدد یافتن روش‌هایی سریع، غیر مخرب و کم‌هزینه و ابزارهایی متناسب با ویژگی‌های این آثار برآیند تا از آن‌ها برای اخذ و ذخیره دیجیتالی اطلاعات دقیق و صحیح و مدیریت پایدار مستندات استفاده کنند (زینال‌پور و دیگران، 1400؛ Gagliolo et al., 2017).
در گذشته تصاویر هوایی در سنجش از دور برای کاربردهای باستان‌شناسی و در شناسایی برخی ویژگی‌ها که بر روی زمین قابل دیدن نبودند استفاده می‌شد(رازانی و دیگران، 1400). به‌کارگیری فناوری‌های فتوگرامتری و سنجش از دور در شناسایی ویژگی‌های باستان‌شناسی مرتبط با زمین همچنان کارآیی دارد (مالیان و دیگران، 1396؛ Egitto, 2013). در دهه‌های اخیر با توسعه فن‌آوری‌های نوین، حوزه میراث فرهنگی با ورود انواع ابزار و شیوههای جدید اعم از فتوگرامتری با لیزر اسکن، مستندنگاری با پهپاد، واقعیت مجازی و غیره روبه‌رو است Grussenmeyer et al., 2018, 305)).
در این میان، مستندنگاری پهپاد مبنا، روش جدیدی است که به‌صورت مستقل یا در ترکیب با سایر روش‌های مستندنگاری، به‌طور گسترده‌ای در مدل‌سازی سه‌بعدی میراث فرهنگی بهره‌برداری می‌گردد. امروزه استفاده از سامانه فتوگرامتری با استفاده از پهپاد و دستگاه‌های پروازی بدون سرنشین که قابلیت هدایت از دور را دارند، توانسته‌اند در مستندنگاری محوطه‌ها و بناهای میراثی اطلاعات قابل‌توجهی را برای حفاظت و نگهداری آن­ها در اختیار متخصصین قرار دهند. فتوگرامتری با استفاده از پهپاد تلفیقی از فتوگرامتری هوایی و فتوگرامتری برد کوتاه است که در آن یک حسگر اخذ داده، شامل دوربین و یا هر وسیله دیگر اخذ داده، بر روی یک سکوی پرواز بدون سرنشین (Unmanned Arial Vehicle-UAV) نصب می‌شود و از ارتفاع کم، داده‌ها اخذ می‌گردند. در این شیوه مستندنگاری، پایین بودن ارتفاع پرواز باعث خواهد شد تصویر با قدرت تفکیک مکانی و کیفیت محتوای بالاتر برداشت گردد؛ بنابراین با استفاده از این تصاویر می‌توان اطلاعات سه‌بعدی دقیق‌تری از سطح زمین تولید نمود (Everaerts, 2018).

مریم راهساز، محسن قاسمی‌نژاد راینی،
دوره 5، شماره 4 - ( 10-1401 )
چکیده

گزارش پژوهشی حاضر در خصوص عملکرد نجات‌بخشی، حفاظت و مرمت نقش برجسته بلوک شماره 4 جرز شرقی، درگاه شمال غربی کاخ صد ستون تخت جمشید است. این درگاه مشتمل بر دو جرز شرقی و غربی است، که در طول سال‌های 1359 و 1360 تنها بر روی جرز غربی این اثر برنامه مرمت، آناستیلوز، بازسازی و استحکام‌بخشی توسط دفتر فنی (حفاظت و مرمت) به سرپرستی استاد حسن راه‌ساز و اجرای استادکاران قدیمی صورت گرفته است. این در صورتی است که تا سال 1397 هیچ‌گونه اقدامی بر روی جرز شرقی انجام نشده است تا اینکه با توجه به پایش‌های صورت گرفته و بررسی تحلیل آسیب‌های روی داده بر روی تزئینات نقش برجسته این جرز، کارشناسان حفاظت و مرمت پایگاه تصمیم بر راه‌اندازی کارگاه حفاظتی- مرمتی و انجام عملیات نجات‌بخشی این نقوش با هدف بنیان‌گذاری و توسعه روش‌های نوین مرمتی بر اساس مواد، مصالح جدید و نوین مرمتی آموزش دیده توسط متخصصان داخلی و ایتالیایی اقدام شود. در این گزارش با اشاره به یک بلوک از آن پرداخته خواهد شد. امید است که نگارندگان در مقاله حاضر بخشی از تلاش‌های صورت گرفته با هدف گسترش اقدامات نوین در پایگاه میراث جهانی تخت جمشید را توصیف، تحلیل و معرفی نماید.

زهرا مروتی‌‌پور قلعه‌شیخی، حمید فدایی،
دوره 6، شماره 2 - ( 6-1402 )
چکیده

در دامنه کوه رحمت در بخش جنوبی تختگاه تخت جمشید، حد فاصل تختگاه و آرامگاه ناتمام منسوب به داریوش سوم مجموعه بناهایی قرار دارند که از نظر معماری شبیه به سایر بناهای قرار گرفته بر روی تختگاه بوده و هم محور هستند و انحرافی ۲۰ تا ۲۵ درجه به سمت غرب دارند این مجموعه موسوم به برزن جنوبی شامل ۸ سازه جدا از هم به وسیله معابر و گذرهایی طراحی شده به هم مرتبط اند و عموما دارای تالارها و ایوان‌های ستون دار هستند. مهیا نمودن برخی از مسائل اقلیمی در این مجموعه همچون مهار کردن شیب زمین کنترل سیلاب‌های روان شده از کوهسار نظم در فرم و ساختارهای برپا شده مسیرهای دسترسی و گذرگاه‌ها عناصر و جزییات معماری و شهرسازی گویای استفاده و بهره‌مندی از علم شهرسازی و طراحی شهری در آن است. متأسفانه پس از کاوش و چند مرحله ابتدایی اقدامات مرمتی در محوطه برزن جنوبی ساختارها به حال خود رها شده است. بیشترین مصالح به کار برده شده در این محوطه خشت بوده که عدم رسیدگی مداوم به آن باعث زوال و تخریب ساختارهای خشتی شده است. ماهیت ناپایدار سازه‌های خشتی در این محوطه اهمیت و ضرورت حفاظت و نگهداری مستمر از این محوطه ارزشمند را گوشزد می‌کند؛ بنابراین در این مطالعه پس از بررسی عوامل آسیب‌رسان طرح حفاظت در قالب طرح حفاظت جامع پیشنهاد گردید. در این طرح سعی بر کاهش روند فرسایش و درمان آسیب‌های ناشی از عوامل آسیب‌رسان مورد نظر بوده است. روش پژوهش در این مقاله از نظر هدف و روش به صورت پژوهش کاربردی و میدانی است و داده‌ها به صورت کیفی بر مبنای استدلالی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. ابزار گردآوری داده‌ها به روش کتابخانه‌ای فیش‌برداری نقشه کروکی و روش میدانی مشاهده‌ای
مصاحبه‌ای تصویربرداری است. از نتایج این پژوهش دسته‌بندی مهم ترین آسیب‌های وارده به محوطه در چهار دسته مختلف و ارائه پیشنهادهای حفاظتی به منظور اصلاح آسیب‌های وارده به محوطه بوده است.


صفحه 1 از 1