رنگ‌دانه‌ها از مهمترین موارد برای شناخت اصالت آثار هنری و تاریخی فرهنگی بوده و از جایگاه ویژه‌ای در حفاظت و مرمت برخوردار هستند. در این میان شناخت روش‌های شناسایی رنگدانه‌های به‌کار رفته در آثار تاریخی در تعیین هویت و اصالت این آثار نقش مهمی دارد. هدف این مطالعه مرور انواع روش‌های شناسایی رنگدانه‌های به‌کار رفته در نسخ خطی تاریخی است. مطالعات در این مقاله با مرور آنالیزهای دستگاهی غیرتخریبی مانند میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تفرق پرتو ایکس (SEM_EDX) طیف‌سنجی زیر قرمز تبدیل فوریه (FTIR)، فلورسانس اشعه ایکس (XRF)، پراش پرتو ایکس (XRD) میکروسکوپ نوری پلاریزان (PLM) نشر پرتو ایکس الفانی ذره‌ای (PIXE) میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM) طیف‌سنجی میکرورامان (micro Raman و تصویر برداری‌های نوری جهت شناسایی عنصری و ترکیبی رنگ‌دانه‌ها صورت گرفته است. از میان روش‌های فوق میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تفرق پرتو ایکس و آزمون‌های نقطه‌ای در شناسایی رنگدانه‌های تاریخی کاربرد بیشتری داشته است. همچنین کاربرد ترکیبی چند روش می‌تواند راهکار مناسبی برای شناسایی باشد؛ اما با توجه به مطالعات انجام گرفته در مقاله حاضر ضروری است بسته به هدف شناسایی و حساسیت اثر مواردی از جمله امکان آنالیز در محل یا انتقال آثار به آزمایشگاه‌های مراکز مختلف استفاده از روش‌های غیرتخریبی امکان انجام نمونه‌برداری و اهمیت و ارزش اثر در نظر گرفته شده و بدین صورت بهترین روش ممکن اتخاذ گردد. در صورت نیاز ترکیب آزمون‌ها و روش‌های دستگاهی نیز می‌تواند در شناخت هر چه دقیق‌تر رنگدانه‌ها در کنار شیمی‌تَر مؤثر واقع شود.