عبدالرسول وطندوست، دوره 1، شماره 1 - ( ویژه نامه شماره 1.1 1396 )
چکیده
اینکه پژوهشکدهی حفاظت و مرمّت آثار تاریخی-فرهنگی توانسته است اجازهی چاپ و انتشار تعدادی مجلّهی علمی، از جمله این نشریهی وزین دانش حفاظت و مرمّت، را دریافت کرده و به انتشار آن نیز دست یابد، خبر بسیار فرخندهای است که لازم است جامعهی مرمّتگران کشور آنرا به فال نیک گرفته و ضمن مشارکت فعّال و پیوسته در آن، ʺخانهی مرمتگران کشورʺ را بیش از پیش ʺخانهی خودʺ، بدانند. ولی برای آنکه بتوان راه و رسم چنین جریدهای را با عنایت به نیازهای جاری کشور، وظایف و مسئولیّتهای پژوهشکده، و نیز نظام پژوهشی، آموزشی و اجرایی کشورمان در حوزهی حفاظت و مرمّت آثار تاریخی-فرهنگی، تبیین و توصیه نمود لازم است ابتدا به دیروز نگاه کرد، بعد در بارهی وضعیّت امروز اندیشه نمود، سپس فردا را دید، و سرِآخر تلاش کرد تا راه مجلّه چنان طرّاحی شود تا ضمن آنکه مسئولیّت خود نسبت به مردم، و بهویژه جامعهی فرهنگی کشور را انجام میدهد، حرکتی پویا، بادوام، ملّی، و پاسخگو نیز داشته باشد. حفاظتگران و مرمّتگران میراث فرهنگی کشور، که بهواقع میتوان آنها را طبیبان امور فرهنگی کشور دانست، بیش از پیش تشنهی گفت و گوهای سازنده با یکدیگر در داخل کشور، و با همقطاران خود در بیرون از کشور، هستند و هر چه تعداد مجلّات علمی در این حوزه بیشتر شود، دستیابی به مقصود نهایی، یعنی نگاهداری میراث فرهنگی و معرّفی درست و بهکمال آن، امکانیافتنیتر خواهد شد. به بیان دیگر برای آنکه بتوان آیندهی پژوهشکده و در نتیجه آینده و شیوهی کاری نشریّات منتشره از سوی این نهاد مهم را براساس نیازها و اولویّتهای میراث فرهنگی کشور و سپس دیدگاه پالایشیافتهی ملّی و جهانی پیرامون امر حفاظت، نگاهداری و مرمّت آثار فرهنگی تعریف و تبیین نمود، لازم است به گذشته و حال اندیشید و بعد توانی دوچندان یافت و به افقهای پیشِ رو نظاره کرد؛ دُرُست همانگونه که کوهنوردی تجربهاندوخته در میانهی راه صعود میایستد و به راهی مینگرد که تا آن زمان پیموده است، بعد حال خود را میبیند، و سرِآخر، با توانی که از نگاه به گذشته بازیافتهاست، ادامهی مسیر میدهد.
منیژه هادیاندهکردی، عبدالرسول وطندوست، کریستف هرم، استفان سایمون، دوره 1، شماره 1 - ( ویژه نامه شماره 1.1 1396 )
چکیده
خطرات ناشی از گاز ازون برای آثار تاریخی و هنری، همچنین محدودیتهای دسترسی و غیر قابل استفاده بودن دستگاههای سنجش گاز ازون در کلیۀ محیطهای موزهای، نیاز به ابزار پایش ساده، مقرون به صرفه، و قابل استفاده در موزه برای سنجش این گاز را دوچندان کرده است. از سوی دیگر الاستومرها موادی پلیمری با واکنشپذیری بالا نسبت به گاز ازون هستند و در این میان لاتکس که از الاستومرهای طبیعی محسوب میشود، بیشترین حساسیت را نسبت به این آلایندۀ گازی دارد. همین امر موجب شده است که این ماده به عنوان دُزیمتر گاز ازون مورد توجه قرار گیرد.
در این تحقیق به منظور دستیابی به دزیمتر ازون، اثر این گاز بر روی نوارهای لاتکسِ تهیه شده در شرایط مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت. برای این کار از یک محفظۀ کهنگیِ مجهز به ژنراتور گاز ازون استفاده شد. از آنجا که اکسایش نوارهای لاتکس در محیط میتواند تحت اثر پرتوهای UV نیز اتفاق بیفتد، برای بررسی این فرایند و در مقایسه با گاز ازون نمونههای آزمایشی با استفاده از لامپ UV با طول موج 254 و 366 (nm) نیز کهنه شدند. کلیۀ بررسیهای فوق در درجۀ حرارت oC 24 و 40% رطوبت نسبی انجام شد. نوارهای لاتکسِ دستنخورده و کهنه شده با استفاده از روش طیفسنجی ATR-FT-IR و میکروسکوپ دیجیتال مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج مطالعات انجامشده نشان میدهد که اثر اکسیدکنندگی گاز ازون و اکسایش پرتوهای UV بر روی نوارهای لاتکس متفاوت و قابل تمیز هستند. از سوی دیگر با انجام کالیبراسیون نوارهای لاتکس میتوان غلظت گاز ازون را در محیط تخمین زد. برای راستیآزمایی غلظت گاز ازونِ حاصل از نوارهای لاتکس در محیط موزه از دستگاه سنجش گاز ازون استفاده شد و نتایج مورد تأیید قرار گرفت.
