امروزه نمونهسازی به روش ساخت افزودنی توسط چاپگرهای سهبعدی در علوم مختلف علاقهمندان کثیری را در بین محققان به خود جذب کرده است. در این بین چاپگر سهبعدی استریولیتوگرافی قادر به ساخت نمونههایی با تفکیکپذیری برتر نسبت به دیگر چاپگرها است. هدف این مقاله امکانسنجی استفاده از روش چاپ سهبعدی استریولیتوگرافی جهت دستیابی به یک روش مناسب برای ساخت مولاژ از اشیاء تاریخی و فرهنگی برایبهکارگیری آن در مرمت و بازسازی اشیاء حساس همچون عاج است. پرسشهای تحقیق عبارتاند از: چگونه میتوان با استفاده از مدلسازی سهبعدی و چاپ با چاپگر استریولیتوگرافی برای بخشهای مفقود و ساخت مولاژ تهیه کرد؟ و این روش چه مزایا و معایبی دارد؟.در راستای بررسی روش معرفیشده، یک نمونه مهرۀ شطرنج تاریخی از جنس عاج فیل از مخازن موسسۀ فرهنگی موزههای بنیاد، انتخاب شد. اثر انتخاب شده دارای مفقودی بسیار زیادی بود. با توجه میزان مفقودی اثر انتخاب شده و به احتمال اینکه نمونه چاپ شده بر روی بدنه اصلی اثر تاریخی الصاق نشود، تصمیم بر این شد که از نمونه موجود مولاژ تهیه شود. از مهره مشابه با اثر موجود مستندسازی انجام گرفت و با توجه به تصاویر، مدلسازی سهبعدی با نرمافزار زیبراش که نرمافزار مخصوص حجاری و مجسمهسازی است، انجام شد. تنظیمات مربوط به مدیریت چاپ در نرمافزارChituboxو بازسازی سهبعدی جهت ساخت مولاژ از چاپگر رزینی استریولیتوگرافی انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد، استفاده از فناوریهای مدلسازی سهبعدی و چاپ با چاپگر سهبعدی استریولیتوگرافی بهعنوان یک روش مناسب میتواند در جهت ساخت مولاژ تا حد زیادی در رفتار کم خطر حفاظتی نسبت به اشیاء حساس مانند عاج مفید واقع شوند.
طراحی پایه تعادلبخش برای اشیاء و بهخصوص اشیاء نامتعادل در ویترین موزهها اهمیت بسیاری دارد. این پایهها میتوانند بهعنوان بسترهایی که به نمایش آثار هنری و اشیاء ارزشمند تاریخی و فرهنگی کمک میکنند، عمل نمایند. هدف این مقاله طراحی و اجرای یک نمونه پایه برای کمک به ایستایی ظرفی است که از نظر ساختار فیزیکی تعادل مناسبی ندارد، از اینرو نمیتواند به شیوهای مناسب و امن بهگونهای که آسیبی برای آن نداشته باشد، در ویترین موزهای به نمایش گذاشته شود. در این راستا، یک نمونه ظرف سفالی مربوط به کاوشهای علمی دالماتپه که بهلحاظ ساختاری، ایستایی و تعادل لازم را نداشت، برای اجرای هدف این مطالعه، بهعنوان نمونه مطالعاتی انتخاب شد. در این فرایند، پس از سهبعدیسازی شئ، پایه متناسب و نگهدارندهای که بتواند تعادل و ایستایی لازم برای آن را ایجاد کند، طراحی و ساخته شد. نکته حایز اهمیت دیگر در این مقاله که پس از بررسی پیشینه موضوع در ارتباط با فناوریهای نوین مورد توجه قرار گرفته، بررسی و معرفی معیارها و ویژگیهایی است که برای اینکه این پایهها برای اشیاء مختلف کارایی داشته باشند، بایستی در فرایند طراحی و تولیدشان مورد توجه قرار گیرند. از جمله مهمترین آنها به ترتیب عبارتاند از: استفاده از مواد کمخطر برای ساخت این پایهها، تماس نداشتن پایه با اثر بهگونهای که موجب آسیب به آن نشود، توجه به ارزشهای زیباشناختی اثر از لحاظ هماهنگی رنگی و شکل پایه متناسب با ویژگیهای ظاهری و کاربرد اثر و در نهایت مقاومت کافی برای حفظ وزن و تعادل اثر.
