مرکب دوده‌ای از جمله مرکب‌هایی است که در آثار مکتوب بسیار مورد استفاده بوده است که برخی از آن‌ها در حال حاضر در وظیفه نگهداری آن‌ها با ما است؛ بنابراین ضروری است که تخریب آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان از تخریب بیشتر آن‌ها جلوگیری کرد. در این راستا در پژوهش حاضر که بررسی میزان تخریب و سنجش پایداری مرکب دوده‌ای انجام شد.
سؤال این پژوهش که مرکب‌های ساخته شده از چه میزان تخریب و پایداری برخوردار است؟ هدف از انجام این پژوهش بررسی مرکب دوده‌ای که در آثار کاغذی مورد استفاده قرار می‌گرفته است، از ابزارهای آزمایشگاهی، pH متر، FTIR، میکروسکوپ نوری، رنگ‌سنج، دستگاه مقاومت کششی بهره گرفته شد.
برای آماده‌سازی نمونه‌ها از روش غوطه‌وری برای آغشته کردن کاغذ به مرکب استفاده شد و برای پیرسازی نمونه¬ها برای پیرسازی نمونه‌ها از دستگاه انکوباتور استفاده شد. نتیجه آزمون اسیدیته (‌سنجش pH) کاغذ‌های آغشته به مرکب‌ها نشان می‌دهد که فرایند پیرسازی تسریعی رطوبتی - حرارتی، به‌ویژه پس از دورهٴ 12 روزه باعث کاهش pH نسبت به نمونه‌های قبل از پیرسازی می‌شود. نتایج حاصل از مشاهدات میکروسکوپی نشان می‌دهد که نمونه پیرسازی شده علاوه بر مرکب الیاف کاغذ هم دچار گسست شده‌اند. تحلیل طیف‌های ATR – FTIR، در نمونه دوده‌ای نشان دهنده این است که سلولز در طول پیرسازی دچار تغییرات ساختاری شده ولی بیشتر تغییرات در ساختار مرکب است. نا بر بررسی‌های انجام شده نتیجه حاصل از این پژوهش، بیانگر این است که مرکب دوده¬ای طی پیرسازی از پایداری نسبتأ خوبی برخوردار است.
 

رﻧﮕﺪاﻧﻪ‌ﻫﺎی  ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ  ﺳﺒﺰ  ﻣﺲ  -  آرﺳﻨﯿﮏ  ﺷﺎﻣﻞ  دو   رﻧﮕﺪاﻧﻪ   ﺳﺒﺰ  ﺷﺌﻠﻪ   (CuHAsO3)  و  ﺳﺒﺰ  زﻣﺮدی (3Cu(AsO2)2.Cu(CH3CO)2 اﺳﺖ  ﮐﻪ   در  ﻗﺮون  ﻫﺠﺪﻫﻢ  و  ﻧﻮزدﻫﻢ  ﻣﯿﻼدی  در   اروﭘﺎ ﻣﺘﺪاول  ﺑﻮده‌اﻧﺪ.  در   دوره   ﻗﺎﺟﺎر  ﺑﻪ   دﻟﯿﻞ  ﻣﺮاودات  ﺑﺎ  ﻏﺮب  این دو  رﻧﮕﺪاﻧﻪ   وارد  ایران ﺷﺪﻧﺪ  و ﺑﻪ   دﻟﯿﻞ ارزان  ﺑﻮدن  و   ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ  ﺧﯿﻠﯽ سریع‌ترین ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ  سایر رﻧﮕﺪاﻧﻪ‌ﻫﺎی ﺳﺒﺰ  ﻣﺜﻞ وردیگریس و   ﻣﺎﻻﮐﯿﺖ  ﺷﺪﻧﺪ.  ﻫﺪف  از  اﻧﺠﺎم  این ﭘﮋوﻫﺶ  ﺗﺤﻘﯿﻖ  در  ﺧﺼﻮص  وﺟﻮد  این رﻧﮕﺪاﻧﻪ‌ﻫﺎ  در  ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎی  دوره  ﻗﺎﺟﺎر  و  اﻧﺘﺨﺎب  بهترین روش  ﺟﻬﺖ  شناسایی این دو  رﻧﮕﺪاﻧﻪ اﺳﺖ.  ﺑﺮای  این ﮐﺎر  از رﻧﮓ  ﺳﺒﺰ یک ﻧﻘﺎﺷﯽ  روی  ﺷﯿﺸﻪ،  یک ﻧﻘﺎﺷﯽ  روی  ﭼﻮب، یک ﻧﻘﺎﺷﯽ  دیواری و  یک ﻧﺴﺨﻪ   ﺧﻄﯽ  ﮐﻪ ﻫﻤﮕﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ  دوره  ﻗﺎﺟﺎر ﺑﻮد ﻧﻤﻮﻧﻪ‌ﺑﺮداری ﺷﺪ ﺑﺮای شناسایی رﻧﮕﺪاﻧﻪﻫﺎ از روشﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎﻫﯽ ﻣﺜﻞ  ﻃﯿﻒﺳﻨﺠﯽ زیرﻗﺮﻣﺰ تبدیل فوریه (FTIR) ﻣﺠﻬﺰ  ﺑﻪ ﺳﻞ  اﻧﻌﮑﺎﺳﯽ  ATR،  ﭘﺮاش ﺳﻨﺠﯽ ﭘﺮﺗﻮ  ایکس (XRD) و  ﻣﯿﮑﺮوﺳﮑﻮپ  اﻟﮑﺘﺮوﻧﯽ  روﺑﺸﯽ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ  ﭘﺎﺷﻨﺪﮔﯽ ﭘﺮﺗﻮ ایکس (SEM/EDX) اﺳﺘﻔﺎده  ﺷﺪ. نتایج وﺟﻮد  ﺳﺒﺰ  زﻣﺮدی  را  در  ﻧﻘﺎﺷﯽ  ﭘﺸﺖ  ﺷﯿﺸﻪ ﺧﺎﻧﻪ   رﺷﻮﻧﺪ   قزوین،  ﻧﻘﺎﺷﯽ  دیورای ارگ  کریم‌خانی ﺷﯿﺮاز و  تزیینات ﺑﻪ ﮐﺎررﻓﺘﻪ در  یک ﻧﺴﺨﻪ  ﺧﻄﯽ  ﻗﺮآﻧﯽ و  ﺳﺒﺰ  ﺷﺌﻠﻪ را  در  ﻧﻘﺎﺷﯽ  روی ﭼﻮب  ﺳﻘﺎﻧﻔﺎر  ﺑﺎﺑﻞ   ﺛﺎﺑﺖ  ﮐﺮد. نتایج ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ  ﻧﺸﺎن  داد  ﮐﻪ  بهترین و سریع‌ترین روش  آﻧﺎﻟﯿﺰ   این دو  ﺗﺮﮐﯿﺐ  FTIR  اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ  ﺑﺎ  ﺣﺪاﻗﻞ  ﻧﻤﻮﻧﻪ   این دو  رﻧﮕﺪاﻧﻪ   را  شناسایی و  ﺑﻪ ﻋﻠﺖ  ﺗﻔﺎوت ساختمانی، آنﻫﺎ را از یک‌دیگر ﺗﺸﺨﯿﺺ دﻫﺪ.

آثار کاغذی در ایران دربرگیرنده انواع مختلفی از جمله اسناد، کتب، مرقعات است. تنوع و تعداد زیاد این اسناد باعث شده است که برخی از این ‏آثار کمتر مورد ‏توجه، برسی و مطالعه قرار گیرند. از جمله این موارد مرقعات موزه ملی قرآن است که از آثار شاخص این موزه ‏است که هنوز ‏مورد مطالعه قرار نگرفته است. بر همین اساس در این پژوهش به بررسی مرقعات موزه ملی قرآن پرداخته شده است. تعداد این مرقعات هفت ‏نسخه است. در این مطالعه به شیوه تحلیلی به مطالعه بخش‌های مختلف آن پرداخته شده است که شامل تزیینات جلد و صفحات است. ‏
باتوجه‌به اینکه در ساختن مرقع و آرایه‌های آن، از هنرهای گوناگونی بهره گرفته می‌شود. از یک سو می‌توان نمونه‌هایی نفیس از ‏هنرهای ‏تجلید، وصالی، قطاعی، حاشیه‌سازی، متن و حاشیه را در ساختار آن مشاهده کرد و از سویی دیگر در مرقعات هنرهایی ‏همچون ‏خوشنویسی، نقاشی، تذهیب و تشعیرسازی در متن مرقعات جلوه‌گری به چشم می‌خورد. بر همین اساس هدف در این پژوهش تحلیل ‏بخش‌های مختلف در هفت مرقع موجود در موزه ملی قرآن است. در این طرح تزیینات مرقعات مورد ‏بررسی قرار گرفته است. نقوش و خط و ‏موضوع مرقعات مورد بررسی قرار گرفته است. ‏
در این طرح تحقیقاتی پس از انجام مستندنگاری به مطالعه نقوش و نوع خط مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت، و متن ‏آنها بازخوانی شد تا ‏مشخص شود موضوع مرقع چه بوده است و هنرهای مورد استفاده در کتاب‌آرایی به چه صورت ‏در این مرقعات بکار رفته است.

آثار سنگی موجود در فضاهای طبیعی روباز (مانند مجسمه‌ها، یادمان‌ها، سنگ نوشته‌ها، نقوش، صخره نگارها و دست کنده‌ها، بناهای تاریخی و محوطه‌های باستان‌شناسی( معمولاً توسط اجتماعاتی از موجودات زنده مختلفی احاطه می شوند. این موجودات زنده با توجه به شرایطی خاص همچون نوع بستر سنگی، عوامل آب و هوایی و جغرافیایی، مکانی را برای رشد و زندگی خود انتخاب می کنند. در این مقاله به بررسی اثرات چند نمونه از حضور این اجتماعات بیولوژیکی (باکتری، قارچ، جلبک‌ و گلسنگ)، درختان، درختچه‌ها، علف‌ها، حشرات و حیوانات موجود در مجموعه پارسه و پاسارگاد پرداخته می‌شود. آگاهی از تنوع زیستی و نوع آسیب‌های احتمالی ناشی از این موجودات برای مدیریت برنامه‌های حفاظت پیشگیرانه و مرمت اصولی پایگاه های میراث جهانی و انتقال سالم آن‌ها به نسل‌های آینده ضروری است.

شرات از لحاظ تعداد گونه، مهم‌ترین رده سلسله جانوری هستند و شامل 3/2 گونه‌های شناخته شده می‌باشند. علاوه بر کثرت تعداد گونه، از نظر سطح پراکندگی و قدرت تکثیر گونه‌ها نیز در بین گروه‌های جانوری مقام اول رادارا می‌باشند.
زندگی برای حشرات در شرایط اقلیمی و جغرافیایی متفاوت به علت جثه کوچک و سازش‌های بسیار متنوع آنها یک امر عادی و تقریبا عمومی است. قدرت تکثیر زیاد و سطح پراکندگی وسیع و امکان سازش‌های مختلف از نوع مرفومتریک و فیزیولوژیک و بیولوژیک، این جانوران را در طبیعت به عنوان یکی از عوامل حیاتی مقاوم و شکست‌ناپذیر درآورده است.
در این میان مجموعه‌های تاریخی- فرهنگی با توجه به شرایط خاص خود از این قاعده ‌مستثنی نبوده و نیاز به بررسی‌های تخصصی در این زمینه دارد. در بررسی‌های اولیه و میدانی کتابخانه مجموعه تاریخی- فرهنگی نیاوران آفات حشره‌ای شدیدی مشاهده شدبه طوری که موکت­‌های مجموعه به سبب حمله آفات حشره‌ای دچار آسیب شده بودند.  بنابراین در اولین اقدام، آفات مجموعه مورد بررسی قرار گرفت و شناسایی شد و در ادامه آفت‌زدایی قسمت‌های آسیب دیده انجام گرفت. در این مقاله مراحل مختلف از تشخیص و شناسایی تا آفت‌زدایی ارائه خواهد شد.