حسین فرهمندبروجنی، حمیدرضا بخشندهفرد، دوره 2، شماره 2 - ( ویژه نامه شماره 1398 )
چکیده
هر آلیاژی بهتناسب عناصر فلزی موجود، فرآیند ساخت و مکانیسم تخریب مختص به خود را داراست. مطالعه ساختار و ساختمان اشیای فلزی موزهای، پژوهشگران را در شناسایی وجوه اشتراک و افتراق میان اشیاء با معیارهای متعدد یاری میکند و از منافع آن میتوان به درک بهتر سیر تحول فنون ساخت اشیای تاریخی-فرهنگی اشاره کرد. همچنین، این مطالعات امکان شناسایی علل و شرایط داخلی و خارجی تخریب آلیاژهای فلزی را فراهم میسازد و زمینه اقدامات پیشگیرانه برای کاهش یا توقف این تخریبها را فراهم میکند. پژوهش حاضر به مطالعات فنی و آسیبشناسی یک ظرف مفرغی از مجموعه سماوی در موزه هنرهای تزئینی اصفهان میپردازد. جمعآوری اطلاعات به روش کتابخانهای انجام شد و از روش تمثیلی برای مطالعات تطبیقی بهره گرفته شد. علاوه بر آن، آزمونهای شیمیایی، پراش پرتوایکس، میکروسکوپ الکترونی روبشی و رادیوگرافی بهعنوان روشهای تجربی بر روی شیء مورداستفاده قرار گرفت. مقاله حاضر ضمن بررسی جایگاه هریک از این آزمونها، به نقد روش تمثیلی در مطالعات تطبیقی نیز میپردازد. بر اساس نتایج، شیء موردمطالعه از حیث مکان ساخت به محدوده لرستان تا سوریه و از حیث زمان ساخت به سدههای هفتم تا هشتم پیش از میلاد نسبت داده شد. اطلاعاتی از قبیل میزان تقریبی عناصر موجود در شیء، استفاده از قالب و کار گرم در ساخت و شناسایی رسوبهای کربناته نیز از دیگر یافتههای پژوهش هستند.
