http://journal.richt.ir/kcr دانش حفاظت و مرمت - مقالات نشریه - سال 1397 جلد1 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1397/12/10 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=301&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">ﺑﺮای ﺣﻔﻆ آﺛﺎر ارزﺷﻤﻨﺪ ﻣﻌﻤﺎری، در ﻗﺪم اول ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﺎﻣﻞ و ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ از ایﻦ آﺛﺎر اﺳﺖ. از ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ آﺛﺎر ﻣﻌﻤﺎری، آرایﻪ ﻫﺎ و دیوارنگاره های آن اﺳﺖ. دیوارنگاره ﺑﻮم ﭘﺎرﭼﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای از دیوارنگاره ها اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﻣﻮاد و ﻣﺼﺎﻟﺢ، روش اﺟﺮا و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ از ﻧﻈﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ، ﺑﺎ دیوارنگاره های ﻣﻌﻤﻮل و ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﺗﻔﺎوت دارد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ این ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ اولین مرحله ﺑﺮای ﺣﻔﻆ اﺛﺮ ﻫﻨﺮی، ﻓﻬﻢ و ادراک آن اﺳﺖ، ﺗﻔﺎوت این آﺛﺎر ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای اﺳﺖ که اﻧﺠﺎم روشﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ (ﺑﺪون ادراک ﺻﺤﯿﺢ اﺛﺮ) ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺪﺷﻪدار ﺷﺪن اﺻﺎﻟﺖ و ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ آنﻫﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. در ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع دیوارنگاره ﺑﻮم ﭘﺎرﭼﻪ، ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺤﻘﻘﺎن این آﺛﺎر را در ﮔﺮوه ﻧﻘﺎﺷﯽ روی ﮐﺮﺑﺎس ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ. و&nbsp;&nbsp;ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮاﻧﯽ ﻧﯿﺰ این آﺛﺎر را در زﻣﺮه دیوارنگاره ها ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﺎﻓﯽ در این ﺣﻮزه وجود ندارد. ﻧﻈﺮیهﻫﺎی ﻣﺮﻣﺘﯽ ﮐﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﯽ و ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ اراﺋﻪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ، اﺷﺎرهﻫﺎیی ﺑﻪ ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎی ﺗﺎریخی دارﻧﺪ، وﻟﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ دیوارنگاره های ﺑﻮم ﭘﺎرﭼﻪ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ اﺻﻮل و ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻧﻈﺮی ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ این ﮔﻮﻧﻪ از دیوارنگاره ها، ﻧﯿﺎز اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﻨﺸﻮرﻫﺎ، ﻧﻈﺮیهﻫﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎی ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ در ﺣﻮزه ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎی تاریخی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻃﺒﻖ این ﻧﻈﺮیهﻫﺎ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺣﻮزه ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﺣﻔﺎﻇﺖ دیوارنگاره های ﺑﻮم ﭘﺎرﭼﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﻮد، ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت روﺷﻤﻨﺪ دیوارنگاره های ﺑﻮمﭘﺎرﭼﻪ را ﺷﻨﺎﺧﺖ، ﻣﺮﻣﺖ ﮐﺮد و ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﻤﺎیش داد. در این ﻣﻘﺎﻟﻪ اﺑﺘﺪا ﻻیهﻫﺎی ﺗﺸﮑﯿﻞ دﻫﻨﺪه دیوارنگاره های تاریخی ایران ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﮑﺘﻮب در ﺣﻮزه ﻧﻈﺮی ﻣﺮﻣﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎی تاریخی اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، در واﻗﻊ این ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﻣﺒﺎﺣﺚ، ﻣﻘﺪﻣﻪای اﺳﺖ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ دیوارنگاره های ﺑﻮم ﭘﺎرﭼﮥ ایران.</div> یاسر حمزوی http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=302&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">ﮔﺴﺘﺮش و پیشرفت ﻫﻤﻪﺟﺎﻧﺒﻪ و چشمگیر ﻋﻠﻮم ﺑﻪویﮋه در ﺣﻮزهﻫﺎی ﻋﻠﻮم ﻃﺒﯿﻌﯽ، ﭘﺎیدﺳﯽ ﻣﻮﺟﺐ ﺟﻬﺸﯽ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺎ رویکردﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ و روﺷﻤﻨﺪ در زﻣﯿﻨﻪﻫﺎی ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﯽ، ﭘﺰﺷﮑﯽ، ﮐﺸﺎورزی و ﻫﻨﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. این ﺟﻬﺶ ﺑﺎﻋﺚ ایجاد داﻧﺶﻫﺎی ﺑﯿﻦرﺷﺘﻪای یﺎ زﺑﺎن ﻣﺸﺘﺮک ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻮم و ﺗﺨﺼﺺ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪه و ﺗﻠﻔﯿﻖ آنﻫﺎ ﺗﻌﺎﻣﻠﯽ ﺳﺎزﮔﺎر را ﺷﮑﻞ داد اﺳﺖ. در این ﻣﯿﺎن ﺑﺎﺳﺘﺎنﺳﻨﺠﯽ یا آرﮐﺌﻮﻣﺘﺮی ازﺟﻤﻠﻪ داﻧﺶﻫﺎی ﺑﯿﻦ رﺷﺘﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ اﻏﻠﺐ ﺑﻪﻋﻨﻮان یک ﺗﺨﺼﺺ ﺟﺎﻧﺒﯽ و اﻓﺰوده ﺑﺮ ﺗﺤﻠﯿﻞﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎنﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و ﻣﺮﻣﺖ آﺛﺎر تاریخی به آن ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﺪ، اﻣﺎ اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﺟﻮیی روﺷﻤﻨﺪ از رﻫﯿﺎﻓﺖﻫﺎی ﻋﻠﻮم ﻃﺒﯿﻌﯽ، پایه و ﻓﻨﯽ مهندسی، ﺑﺎﺳﺘﺎنﺳﻨﺠﯽ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻣﺸﺘﺮک ﻋﻠﻮم ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺎ ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﯽ و ﻫﻨﺮ ﺑﺎﻷﺧﺺ در ﺣﻮز ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﺒﺪیل ﺷﺪه و در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﯿﺶ ازﭘﯿﺶ اﻫﻤﯿﺖ یافته اﺳﺖ. در ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﯿﺶ رو ﻣﺪﻟﯽ ﮐﺎرﺑﺮدی و ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ از ﺟﺎیگاه رﻫﯿﺎﻓﺖﻫﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺎﺳﺘﺎنﺳﻨﺠﯽ در ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﯿﺮاث ﻣﻌﻤﺎری و ﻋﻨﺎﺻﺮ آن اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﯿﺎز ﺗﻘﺎﺿﺎی ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت و دادهﻫﺎی ﮐﻨﺘﺮلﺷﺪه و ﻋﻠﻤﯽ در ﺳﺎﻟﯿﺎن اﺧﯿﺮ، موجب دوﭼﻨﺪان ﺷﺪن اﻫﻤﯿﺖ رﻫﯿﺎﻓﺖﻫﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن سنجی ﺷﺪه، اﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮐﻤﺒﻮد داده در زمینه ﺣﻔﺎﻇﺖ از آﺛﺎر تاریخی ایران ﺑﻪﺧﺼﻮص میراث ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻪوﺿﻮح اﺣﺴﺎس ﻣﯽﺷﻮد.</div> طلحه قدوسیان http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=303&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">یﮑﯽ ﻣﺪیﺮیﺖ ﻧﻮیﻦ در دﻫﻪ ﻫﺎی اﺧﯿﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﯿﺎری از ﻧﻈﺎم ﻫﺎی اﺟﺮایﯽ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﮐﺮده اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی ﻋﻨﺎﺻﺮ ﮐﻠﯿﺪی ایﻦ رویﮑﺮد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﮕﺎه ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ، ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی اﻗﺘﻀﺎیﯽ، اﻫﻤﯿﺖ رﻫﺒﺮی و اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ، ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻫﺪاف و راﻫﺒﺮد، ایﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰش و ﺗﻘﻮیﺖ ﺧﻮدﮐﻨﺘﺮﻟﯽ ﺑﺨﺸﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻣﺪیﺮان اﻣﺮوزی را در ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽدﻫﺪ. ﺣﻔﺎﻇﺖ، ﻣﺮﻣﺖ و ﺻﯿﺎﻧﺖ از ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺗﺎریﺨﯽ از اﻫﺪاف ﺑﻨﯿﺎدیﻦ در ﺣﻮزه ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽ آیﻨﺪ. ایﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ رویﮑﺮدی ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ&ndash;ﭘﯿﻤﺎیﺸﯽ و روش ﮐﯿﻔﯽ-ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮی از ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯿﺪاﻧﯽ ﻧﮕﺎرﻧﺪه در ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ 25 ﭘﺮوژه ﺣﻔﻈﺖ، ﻣﺮﻣﺖ و ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺗﺎریﺨﯽ اﺳﺘﺎن ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮی در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺳﺎل ﻫﺎی 1386 ﺗﺎ 1395، ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻘﺶ ﻣﺪیﺮیﺖ ﻣﺸﺎرﮐﺘﯽ در ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺮﻣﺘﯽ ﻣﯽ ﭘﺮدازد. ﻧﺘﺎیﺞ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﻣﺪیﺮیﺖ ﻣﺸﺎرﮐﺘﯽ در ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻣﺮﻣﺘﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﻋﻤﻠﯿﺎت را اﻓﺰایﺶ دﻫﺪ و ﺑﺎ ایﺠﺎد ﻣﺴﯿﺮ ﺷﻐﻠﯽ ﭘﺎیﺪار، ﻓﺮﺻﺖ ﺗﺮﺑﯿﺖ و ﭘﺮورش ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﺮای ﭘﺮوژه ﻫﺎی آﺗﯽ را ﻓﺮاﻫﻢ&nbsp; آورد.</div> http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=304&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">از دیرﺑﺎز ﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﻣﻮﺿﻮع ﺛﺒﺖ در ﺣﻮزه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧﺪﮔﯽ، ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ ﺑﺸﺮ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺛﺒﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﺳﺖ و ﺑﺎزﺗﺎب ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺸﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد. هر اﺛﺮی ﮐﻪ از ﮔﺬﺷﺘﻪ از اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه، ﭼﻪ آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺻﻮرت تصویر ﺑﻮده و یا ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺧﻂ خودنمایی ﮐﺮده، ﺟﻬﺎﻧﯽ از اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ ﻣﺎدی و ﻣﻌﻨﻮی را ﻣﺎﻧﻨﺪ آﺋﯿﻨﻪ ای ﺻﺎدق بی هیچ ﺗﻈﺎﻫﺮ و ﻧﻘﺼﯽ، ﻣﻨﻌﮑﺲ و روﺷﻦ ﻣﯽﺳﺎزد. ﺷﺎﺧﺼﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه در طول تاریخ &laquo;ارزش و اﻫﻤﯿﺖ&nbsp; آن ﻫﺎ&raquo; ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری بیشتر و اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ادوار ﭘﯿﺶِ روی ﺧﻮد ﺑﻮده اﺳﺖ و این اﻧﺘﻘﺎلِ ارزش ﺑﻪ آیندگان اﻣﺮوزه نیز اداﻣﻪ دارد. در ﺣﻮزه ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨگی ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﻨﺎﻫﺎ و ﺷﻬﺮﻫﺎی تاریخی، ﻣﻮﺿﻮع ﺛﺒﺖ ﺑﺴﯿﺎر ﭘﺮارزش و ﺑﺎ اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺖ. نکته ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ در این ﺣﻮزه، ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ ﺛﺒﺖِ دوﺑﺎره ارزشﻫﺎﺳﺖ. ﭼﺮا ﮐﻪ اﺛﺮ ﻣﺎدی یا ﻣﻌﻨﻮی ﺛﺒﺖ ﺷﺪه در دوران آفرینش را، دوﺑﺎره ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﻣﯽرﺳﺎﻧﯿﻢ ﺗﺎ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺷﻮد و ﻣﻮرد حمایت ﻗﺎﻧﻮنی و ﺗﻮﺟﻪ ﻫﻤﮕﺎنی و از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮ در فرایند ﺗﻮﺳﻌﻪ پایدار ﻗﺮار ﮔﯿﺮد و ﺑﻪ آیندگان ﺳﭙﺮده ﺷﻮد. این ﻣﻘﺎﻟﻪ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪات عینی و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪای و اﺳﻨﺎدی اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺻﻮرت تحلیلی- توصیفی ﺑﻪ ﺗﺸﺮیح این ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽﭘﺮدازد ﮐﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ و اﻫﻤﯿﺖ ﺛﺒﺖ ﭼﯿﺴﺖ و ارﺗﺒﺎط ﺛﺒﺖ ﺑﺎ ارزش، ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ پایدار ﭼﮕﻮﻧﻪ تعریف ﻣﯽﺷﻮد. ﺑﺮرﺳﯽ&nbsp; ﻧﻘﺶ ﺛﺒﺖ در ﺣﻔﺎﻇﺖ از ارزشﻫﺎی میراث فرهنگی و جایگاه آن در فرآیند ﺗﻮﺳﻌﻪ پایدار از دیگر اﻫﺪاف این ﻣﻘﺎﻟﻪ اﺳﺖ.&nbsp;</div> عبداله نصراللهی http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=305&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">گسترش داﻣﻨﻪ&nbsp; اﻧﺪیﺸﻪ ﻫﺎ و ﻧﯿﺰ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻣﯿﻨﻪ ای ﻣﯿﺎن ﺑﺨﺸﯽ، در دﻧﯿﺎی اﻣﺮوز ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ روﻧﺪ رﺷﺪ ﻋﻠﻢ در ﺳﺎیﺮ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ و زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎﺳﺖ. ایﻦ ﺣﺮﮐﺖ و ﺟﺮیﺎن ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ ﻫﺮ روز ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺟﺪیﺪی ﺑﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻧﻈﺮی و ادﺑﯿﺎت ایﻦ ﺣﻮزه وارد ﺷﻮد. زایﺶ اﻧﺪیﺸﻪ ﻫﺎ و ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺟﺪیﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﺎ ﭘﯿﺶ از ایﻦ ﺑﻪ&nbsp; ﻧﻈﺮ ﺑﺪیﻬﯽ و ﺑﺪون ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽ رﺳﯿﺪ. طبیعت ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻮی ﮔﺴﺘﺮش ﻣﺮزﻫﺎی اﻧﺪیﺸﻪ و ﻣﻼﺣﻈﺎت در ﻋﻠﻢ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن دیﺪﮔﺎه ﻫﺎ و ﻧﯿﺰ ﻃﺮح ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﺟﺪیﺪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻗﻀﺎوت و ارزیﺎﺑﯽ اﻗﺪاﻣﺎت ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ.&nbsp; ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﻔﮑﺮ در اﻧﺪیﺸﻪ ﻫﺎ و دیﺪﮔﺎه ﻫﺎی ﺟﺪیﺪ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﺣﻮزه ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ اﺷﯿﺎء تاریخی- فرهنگی، ﺧﻸ ﺑﺰرﮔﯽ را در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ آﮔﺎﻫﯽ ﻫﺎ و داﻧﺶ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ ﮐﺸﻮر در ﺧﺼﻮص راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻣﺮﻣﺘﮕﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﯽ اﻧﺘﺨﺎب و ﭘﺮداﺧﺘﻦ به موضوع ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪ. از ﻃﺮﻓﯽ، ﺑﺮﺧﯽ ﺑﻪ ایﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﺷﺎره ﮐﺮده اﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺨﺎﻃﺐ، یﮏ ﺑﺎر ﺑﺮای ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻧﯿﺴﺖ. ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻫﻤﻮاره در ﻣﻌﺮض از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ و ﺑﻪ&nbsp; دﺳﺖ آﻣﺪن اﺳﺖ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ راﺑﻄﻪ ای مستقیم و پایدار میان ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻧﺶ ﺿﺮوری اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺳﻨﺠﺶ هریک از این ﻋﻮاﻣﻞ در ایران، ﺑﺎ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎی ﻓﺮایﻨﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺳﺎزی ﺧﺼﻮﺻﺎً در زمینه میراث فرهنگی مواجه می شویم.</div> http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=306&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">ﺧﺎﻧﻘﺎه ﺳﻠﻄﺎن ابراهیم ﺧﺮﻣﺒﯿﺪ از یادﮔﺎرﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪ ﻓﺮد دوره ﺗﯿﻤﻮری اﺳﺖ. این ﺑﻨﺎ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﻧﻔﯿﺴﯽ از ﻧﻮع ﮔﭽﺒﺮی، ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺳﻨﮓ و ﮐﺎﺷﯽ و ﮐﺎﺷﯽ ﻣﻌﺮق دارد. ﺑﻨﺎ دارای گنبدخانه ﻣﺮﮐﺰی اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻨﺒﺪ آن ﺑﺮ اﺛﺮ زﻟﺰﻟﻪ ﺗﻘﺮیباً ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﻓﺮو ریخته و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺶ اﻧﺪﮐﯽ از آن ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮایط اﻗﻠﯿﻤﯽ، اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت، ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺑﺎزﺳﺎزی ﮔﻨﺒﺪ اﺣﺴﺎس ﻣﯽﺷﻮد. در ﺑﺎزﺳﺎزی ﮔﻨﺒﺪ موانعی ﻫﻤﭽﻮن ﺿﻌﻒ ﺳﺎزه ﻣﻮﺟﻮد، ﻧﻮع ﺳﺎزه ﺟﻬﺖ ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺳﺒﮏ ﮔﻨﺒﺪ وﺟﻮد دارد. در این ﭘﮋوﻫﺶ، ﺳﻪ شیوه ﺑﺮای ﺑﺎزﺳﺎزی ﮔﻨﺒﺪ پیشنهاد ﺷﺪه اﺳﺖ: اﺟﺮای ﮔﻨﺒﺪ ﺑﺎ آﺟﺮ و اﺟﺮای رینگ ﭼﻮب در ﭘﺎﮐﺎر ﻃﺎق، اﺟﺮای ﺳﺎزه ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻓﻠﺰی و آﺟﺮی، اﺟﺮای ﮔﻨﺒﺪ ﺑﺎ ﺳﺎزه ﭼﻮﺑﯽ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اینکه ﺣﺠﻢ ﮐﻤﯽ از ﮔﻨﺒﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه و از ﻃﺮﻓﯽ ﺣﻔﻆ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺖ، اﺟﺮای ﮔﻨﺒﺪ ﺑﺎ ﺳﺎز ﺳﺒﮏ (ﻣﻮرد آﺧﺮ) ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد.</div> احسان راد http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=307&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">&nbsp;ﮐﺎوش های ﺑﺎﺳﺘﺎنﺷﻨﺎسی ﻣﺤﻮﻃﻪ تاریخی ﻫﻔﺖ ﺗﭙﻪ در زﻣﺴﺘﺎن 1344 خورشیدی به ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ دﮐﺘﺮ ﻧﮕﻬﺒﺎن آﻏﺎز ﺷﺪ و ﻃﯽ 14 ﻓﺼﻞ، ﺗﺎ ﺳﺎل 1357 اداﻣﻪ یافت. این ﺣﻔﺎریﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺸﻒ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای ارزﺷﻤﻨﺪ از آﺛﺎر ﻣﻌﻤﺎری و اﺷﯿﺎی ﻣﺘﻨﻮع تاریخی اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ. از ﺟﻤﻠﻪ یافتهﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻇﺮوف و اﺷﯿﺎی ﺳﻔﺎﻟﯽ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از ﮔﻞ ﻧﺒﺸﺘﻪﻫﺎ، ﻣﻬﺮﻫﺎ و اﺛﺮ ﻣﻬﺮﻫﺎ، اﻧﻮاع اﺷﯿﺎی ﻣﻔﺮﻏﯽ، ﻗﻄﻌﺎت ﻣﺘﻌﺪد اﻧﺪودﻫﺎی ﮔﻠﯽ ﻣﻨﻘﻮش، ﺗﺎﺑﻮت ﻫﺎ، اﺷﯿﺎی ﺳﻨﮕﯽ، ﺳﺮدیسﻫﺎی ﮔﻠﯽ و ﻧﯿﺰ اﺷﯿﺎی تزئینی ﻫﻤﭽﻮن ﮔﺮدﻧﺒﻨﺪ، ﭘﻼکﻫﺎ، ﻇﺮوف ﺷﯿﺸﻪای و اﺑﺰار اﺳﺘﺨﻮاﻧﯽ اﺷﺎره ﮐﺮد. ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﯽ از این آﺛﺎر اﻣﺮوزه در ﻣﻮزه ﻫﻔﺖ ﺗﭙﻪ ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﯽﺷﻮد. در ﭘﯽ ﺣﺠﻢ و اﻫﻤﯿﺖ اﺷﯿﺎی ﻣﮑﺸﻮﻓﻪ، ایده ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﻮزه ای در ﺟﻮار ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ در ﻓﺼﻞ دوم ﮐﺎوشﻫﺎ ﻣﻄﺮح گردید. ﺳﺎﺧﺖ این ﻣﻮزه از ﺳﺎل 1349 آﻏﺎز و ﭘﺲ از ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺑﻨﺎ، در ﺑﻬﺎر 1352 اﻓﺘﺘﺎح ﺷﺪ. ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺟﻨﮓ ﺗﺤﻤﯿﻠﯽ در ﺳﺎل 1359، ﻣﻮزه ﺗﻌﻄﯿﻞ و ﺑﺨﺸﯽ از اﺷﯿﺎی ﺷﺎﺧﺺ آن ﺑﻪ ﺗﻬﺮان ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ دیگر آﺛﺎر در ﻣﺤﻞ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ. در ﺑﻬﺎر 1380، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺸﯽ و ﺣﻔﺎﻇﺘﯽ در ﭼﺎرﭼﻮب پایگاه ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﭼﻐﺎزﻧﺒﯿﻞ &ndash; ﻫﻔﺖ ﺗﭙﻪ از ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ اﻗﺪام بنیادین در این دوره، ﺳﺎﻣﺎن دﻫﯽ وﺿﻌﯿﺖ ﻧﮕﻬﺪاری اﺷﯿﺎی ﻣﻮزه ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎری ﮔﺮوﻫﯽ از داﻧﺸﺠﻮیان رﺷﺘﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻨﺮ اﺻﻔﻬﺎن ﺻﻮرت ﭘﺬیرﻓﺖ. ﻃﯽ این فرآیند، آﺛﺎر ﭘﺮاﮐﻨﺪه ﮐﻪ ﭘﯿﺶﺗﺮ در ﺷﺮایطی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﮕﻬﺪاری ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ، ﮔﺮدآوری، ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی، ﺛﺒﺖ، ﻣﺴﺘﻨﺪﺳﺎزی و در نهایت ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای ﻣﻨﻈﻢ و شایسته ﺳﺎﻣﺎن دﻫﯽ ﺷﺪﻧﺪ. این اﻗﺪام زﻣﯿﻨﻪای اﺳﺎﺳﯽ ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﺻﯿﺎﻧﺖ پایدار از ﻣﯿﺮاث ارزﺷﻤﻨﺪ ﻫﻔﺖ ﺗﭙﻪ فراهم آورد.</div> حمید فدایی