http://journal.richt.ir/kcr دانش حفاظت و مرمت - مقالات نشریه - سال 1398 جلد2 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1398/10/11 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=325&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:14.0pt">ﭘﺎﮐﺴﺎزی و ﺷﺴﺘﺸﻮی بافته ها و ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت تاریخی در ﺣﻮزه ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ، ﻫﻤﭽﻨﺎن یکی از ﻣﻬﻢترین و ﭼﺎﻟﺶ برانگیزترین ﻣﺒﺎﺣﺚ در این ﺣﯿﻄﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ شوینده ها در ﻣﺮﻣﺖ ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی تاریخی، از سویی ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی آزمایشگاهی ﻧﯿﺎز اﺳﺖ و از ﺳﻮی دیگر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺎص ﺑﻮدن شرایط آﺛﺎر تاریخی، اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﺮک اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻮﺟﻮد، ﭘﺎﺳﺨﮕﻮی ﻧﯿﺎز ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ این ﺣﻮزه ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﻪ این ﻣﻨﻈﻮر، ﻫﺪف ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻬﯿﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﭘﺎرﭼﻪ ای ﭼﺮک از ﺟﻨﺲ ﭘﻨﺒﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت تسریعی ﭘﯿﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ. در راﺳﺘﺎی دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ این ﻫﺪف، اﺑﺘﺪا ﻧﻮع و ﻣﯿﺰان ﭼﺮک ﺗﻌﯿﯿﻦ و در اداﻣﻪ، ﻣﯿﺰان تاخریب ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﭘﯿﺮﺳﺎزی تسریعی پایش و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺪ. روش ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ- مقایسه ای و ﺷﯿﻮه ﮔﺮدآوری داده ﻫﺎ از طریق آزﻣﺎیش های ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ نظیر طیف نگاری ﻣﺎدون ﻗﺮﻣﺰ تبدیل فوریه</span> <span dir="LTR" style="font-size:16.0pt">(FTIR) </span><span lang="FA" style="font-size:14.0pt">، تعیین ﻣﯿﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﮐﺸﺸﯽ، رﻃﻮﺑﺖ بازیافتی(ﺗﻌﺎدﻟﯽ)، هدایت الکتریکی، ﺳﻨﺠﺶ رﻧﮓ و</span><span dir="LTR" style="font-size:16.0pt">pH&nbsp;</span><span style="font-size:14.0pt"> ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم این ﭘﮋوﻫﺶ بدینﮔﻮﻧﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی ﭘﻨﺒﻪ ای ﺗﻬﯿﻪ، آﻟﻮده و پیر ﺷﺪﻧﺪ و ﺗﻐﯿﯿﺮات تخریب آن ها پایش و ﺑﺎ تغییرات تخریب ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﭘﺎک مقایسه ﺷﺪ. نتایج ﺣﺎﮐﯽ از آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ از ﺣﺪود 700 ﺳﺎﻋﺖ ﭘﯿﺮﺳﺎزی تسریعی دﻣﺎ و رﻃﻮﺑﺖ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ در ﻧﻤﻮدار ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻧﺎﺷﯽ از تخریب، در شرایط تقریبا ﺛﺎﺑﺘﯽ ﻗﺮار داﺷﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﮐﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺟﺰﺋﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﺄﺛﯿﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب شوینده ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. بنابراین ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ کمترین زﻣﺎن ﺑﺮای ﭘﯿﺮﺳﺎزی و ﺗﻬﯿﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی آزمایشگاهی ﭘﺎرﭼﻪ ﻫﺎی آﻟﻮده، ﺣﺪود 700 ﺳﺎﻋﺖ در دﻣﺎی 110 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد و رﻃﻮﺑﺖ ﻧﺴﺒﯽ 90 درﺻﺪ اﺳﺖ.</span></span></span></span></span></div> مهری قبادی http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=326&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">&nbsp;از زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﺮش ﻫﺎ ﺑﺎ ورود ﺑﻪ ﻣﻮزهﻫﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎی ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺎرﺑﺮی دادﻧﺪ و ارزشﻫﺎی دیگری ﻣﺎﻧﻨﺪ ارزشﻫﺎی تاریخی و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮای آﻧﻬﺎ تعریف ﺷﺪ، ﺑﻪ ﻣﺮور ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ نوین ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﺑﺴﯿﺎری از ﺷﯿﻮه هایی ﮐﻪ ﻃﯽ ﻗﺮن ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﻣﺖﮔﺮان ﺳﻨﺘﯽ در ﺗﺮﻣﯿﻢ و ﻧﮕﻪ داری ﻓﺮش ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ، در درﻣﺎن ﻓﺮشﻫﺎی ﻣﻮزه ای ﻏﯿﺮﺿﺮوری داﻧﺴﺘﻪ ﺷﺪ. در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت درﻣﺎﻧﯽ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ دو اﺻﻞ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺪاﺧﻠﻪ و ﺑﺮﮔﺸﺖ پذیری ﺑﺎ اﻧﻮاع ﺷﯿﻮهﻫﺎی اﺳﺘﺤﮑﺎمﺑﺨﺸﯽ ﻣﺘﺮادف گردید. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﯿﻨﻪ تاریخی و جایگاه ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ در فرآیند ﺣﻔﻆ و ﻣﺮﻣﺖ ﻓﺮشﻫﺎی آﺳﯿﺐ دیده از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز، این ﺳﻮال ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آیا ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ ﺑﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻓﺮشﻫﺎی ﻣﻮزه ای ﭘﺮداﺧﺖ. ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ این ﺳﻮال ﻫﻤﻮاره از مهمترین ﺑﺤﺚﻫﺎی ﻣﻄﺮح ﺑﯿﻦ ﻃﺮﻓﺪاران ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ و نوین در جریان ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻓﺮش های ﺑﺎ ارزش ﻣﻮزه ای ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﺮ این اﺳﺎس از مهمترین اﻫﺪاف این&nbsp; ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻗﯿﻖ ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ، اﻫﺪاف و وظایف آن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ جایگاه آن در ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻓﺮشﻫﺎی ﻣﻮزه ای اﺳﺖ. این ﻣﻘﺎﻟﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮐﺎرﺑﺮدی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ پایه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪای، ﺟﻤﻊآوری و ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه ﻣﯿﺪاﻧﯽ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ نتایج ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه از ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت ﺷﺨﺼﯽ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. نتایج&nbsp; ﺣﺎﺻﻞ از این ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺗﮑﻨﯿﮏﻫﺎی رایج در ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ در درﻣﺎن ﻓﺮشﻫﺎی ﻣﻮزه ای داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺣﻔﻆ و ﺑﻘﺎی آﻧﻬﺎ را ﺗﻀﻤﯿﻦ نماید. ﺑﻪ ﻋﻼوه یک ارﺗﺒﺎط ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺣﺮﻓﻪای ﺑﯿﻦ ﻣﺮﻣﺖ ﺳﻨﺘﯽ و ﺣﻔﺎﻇﺖ وﺟﻮد دارد.</div> منا سلطانی http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=344&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="tab-stops:432.35pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span garamond="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">مخازن مجموعه های فرهنگی جز اصلی شاکله یک مجموعه فرهنگی، علمی و تحقیقاتی محسوب می شوند که لزوم پرداختن به عملکرد آن ها و نیز بهینه سازی و تجهیز مخازن برای نگه داری بهتر آثار و هم چنین جلوگیری از تخریب و آسیب اشیا در آن ها بیش از هرچیز به چشم می خورد. اهمیت مخازن از این جهت است که بیشتر آثار و اشیا یک مجموعه در مخزن آن نگه داری می شود. پس لازم است مخازن از لحاظ حفاظت و امنیت از سطح بالایی برخوردار باشند و از این سو نیاز به مراقبت های دائمی دارند. در این مقاله، مخزن بافته های پژوهشکده مردم شناسی با دارا بودن حجم وسیعی از بافته ها متعلق به اقوام و فرهنگ های مختلف ایران که از ارزش و اهمیت ویژه ای برخوردار است به صورت پایلوت مورد بررسی قرار گرفته است. مخزن کنونی مناسب نگه داری این مجموعه نیست و باید با توجه به حساسیت های خاص بافته ها و استانداردهای موجود، طراحی و بازسازی شود و با اجرای صحیح آن محیط نگه داری اشیا مطلوب و استاندارد شود. هدف از این مقاله بهبود وضعیت مخزن نگه داری گنجینه پوشاک مردم شناسی از طریق طراحی جدید با توجه به استانداردهای حفاظت پیشگیرانه است. روش مطالعه این پروژه استفاده از منابع کتابخانه ای، بهره گیری از نتایج پروژه های مشابه است. فساد و زوال در مورد اشیا امری گریزناپذیر است خصوصا اشیایی مانند بافته ها که از حساسیت بالایی برخوردارند و نیاز به مراقبت و توجه بیشتری دارند. اجرای طرح انبارش و کنترل شرایط محیطی می تواند به طول عمر بافته های این مجموعه ارزشمند کمک شایانی کند و این روند را کندتر کند.</span></span></span></span></span></span></span></div> مرضیه چِلبی http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=345&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">دوره پوش قلاب دوزی معرق (کد 031)، از جمله آثار نفیسی است که مربوط به دوره قاجار است و در مجموعه آستان قدس رضوی نگهداری می شود. به دلیل استفاده از این اثر نفیس هنری در مجموعه آستان قدس، با گذشت زمان و عوامل گوناگون، آسیب های متفاوتی به آن وارد شده است. به منظور حفظ این اثر ارزشمند حوزه منسوجات، مرمت آن در کارگاه مرمت منسوجات آستان قدس رضوی انجام شد. این مقاله با نگاهی اجمالی به فن شناسی و آسیب شناسی دوره پوش قلاب دوزی (کد 031)، سعی دارد تا باتکیه بر مطالعات میدانی، روش های مرمتی بکار رفته بر روی آن را بررسی نماید</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">.</span></span></div> http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=346&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">بخشی از اسناد و مدارک قدیمی مرتبط با تاریخ موزه هفت تپه و وضعیت عمومی میراث فرهنگی منطقه، در ساختمان این موزه نگهداری می شود. پس از تشکیل و استقرار دفتر مطالعاتی پایگاه میراث فرهنگی چغازنبیل در ساختمان موزه ـ که در جریان جنگ تحمیلی هشت ساله تعطیل شده بود ـ ساماندهی اشیای مطالعاتی باقی مانده و همچنین اسناد قدیمی در دستور کار قرار گرفت. این مجموعه اسناد عمدتاً شامل نامه های اداری (فارسی و انگلیسی)، آمار بازدیدکنندگان، معرفی نامه ها، شناسنامه های قدیمی اشیای موزه، پرونده های پرسنلی کارکنان پیشین، و دفاتر ثبت مکاتبات و حضور و غیاب است. اسناد موجود مربوط به سال های </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">۱۳۴۹</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> تا </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">۱۳۶۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> خورشیدی بوده و در شرایط نامناسبی نگهداری می شدند. این مجموعه در دو مرحله، طی سال های </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">۱۳۸۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> و </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">۱۳۸۲</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، مورد بررسی و ساماندهی قرار گرفت که در مقاله حاضر به آن پرداخته می شود. اسناد یادشده از آن رو حائز اهمیت اند که بخشی از تاریخ موزه و رویدادهای آن را بازتاب می دهند. به دلیل آسیب پذیری و فرسودگی بسیاری از آن ها، پس از دسته بندی، فهرست برداری و بررسی اولیه، در پوشش های نایلونی شفاف قرار داده شده و در زونکن های مربوط بایگانی گردیدند. همچنین، اسکن دیجیتال اسناد و ذخیره سازی اطلاعات نامه های مهم از دیگر اقدامات ساماندهی بود. این امر امکان مطالعه عمیق تر در خصوص گذشته موزه، آثار آن و نیز وضعیت میراث فرهنگی منطقه در سال های پیش از انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی را فراهم ساخته است.</span></span><span dir="LTR" style="color:red"></span></span></span></span></span></div> http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_id=347&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;">&nbsp;<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نشریه &laquo;دانش حفاظت و مرمت&raquo;، به عنوان یکی از مجلات تخصصی حوزه میراث فرهنگی، در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ به دلیل چالش های ساختاری و اجرایی با وقفه های قابل توجهی در انتشار مواجه شد. در سال های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ &nbsp;هر سال تنها یک شماره منتشر شد و در سال ۱۳۹۷ هیچ شماره ای به چاپ نرسید. این وقفه ها منجر به تأخیر در انتشار مقالات شد. به منظور جبران این کاستی ها، در مرداد ۱۴۰۳ تصمیم به انتشار ویژه نامه های جبرانی گرفته شد. این ویژه نامه ها با همکاری سردبیران میهمان متخصص و با بهره گیری از مقالات برگزیده همایش های دهم و دوازدهم حفاظت و مرمت و مقالات جدید، آماده سازی و منتشر شدند. و به این ترتیب موضوع وقفه های انتشار در نشریه از مرداد ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۴، با انتشار مجموعاً ۳۱ شماره شامل ۱۰ ویژه نامه و ۲۱ شماره عادی به پایان رسید. این اقدام با هدف حفظ اعتماد جامعه علمی، انتشار مقالات معوق و ارتقای دانش حفاظت و مرمت انجام شد.</span></span></div> مهدی رازانی