دوره 8، شماره 3 - ( 9-1404 ) جلد 8 شماره 3 صفحات 96-78 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Esmaeili Sangari H, Parvin R. Designing Cultural Narratives to Promote Public Participation in the Protection of Intangible Heritage, Case Study: Tabriz Historical Bazaar. KCR 2025; 8 (3) :78-96
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-398-fa.html

اسمعیلی سنگری حسین، پروین راحله. الگوی طراحی روایت‌های فرهنگی جهت ارتقاء مشارکت مردمی در حفاظت از میراث ناملموس، مورد پژوهی: حریم مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1404; 8 (3) :78-96

URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-398-fa.html

الگوی طراحی روایت‌های فرهنگی جهت ارتقاء مشارکت مردمی در حفاظت از میراث ناملموس، مورد پژوهی: حریم مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز

حسین اسمعیلی سنگری^*

، راحله پروین

استادیار، پژوهشکده ابنیه و بافت تاریخی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور، تهران، ایران.

چکیده: (12 مشاهده)

حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس در فضاهای تاریخی مستلزم درک چندلایه‌ای از فرهنگ، رفتار و معنا و همچنین مشارکت فعال مردم است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر طراحی روایت‌های فرهنگی بر ارتقاء مشارکت مردمی به منظور حفاظت از میراث ناملموس در محدوده حریم مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز (کوچه‌پاساژ) انجام شد. بدینسان، در راستای پاسخ به پرسش اصلی: «تأثیر طراحی روایت‌های فرهنگی بر ارتقاء مشارکت مردمی در حفاظت از میراث ناملموس به چه میزان است؟»، روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) به‌کار گرفته شد. بطوریکه در بخش کیفی، با استفاده از رویکرد خودمردم‌نگاری، مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ساکنان و کسبه، داده‌هایی در ارتباط با تجارب زیسته، تعلق مکانی و ارزش‌های فرهنگی جمع‌آوری و با تحلیل مضمون ۲۸ گویه اصلی استخراج شد. در بخش کمی، پرسشنامه‌ای بر اساس گویه‌های کیفی طراحی و میان ۵۰ نفر از کاربران و ۱۶ نفر از متخصصان توزیع شد. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های تحلیل عاملی اکتشافی، ضریب پایایی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. یافتههای پژوهش نشان دادند که میان مؤلفه‌های فرهنگی (ملموس، رفتاری و معنوی) و حس تعلق به مکان رابطه‌ای معنادار وجود دارد. چنانکه با الگوی روایت‌های فرهنگی طراحی‌شده و با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS ارزیابی و رتبه‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد فرآیند طراحی روایت فرهنگی برمبنای تجریه زیسته کنشگران به‌عنوان ابزاری عملیاتی در انتقال ارزش‌های میراث ناملموس، تقویت حس تعلق به مکان و ارتقاء مشارکت فعال مردم در حفاظت از فضاهای تاریخی عمل خواهد نمود.

واژه‌های کلیدی: میراث فرهنگی ناملموس، بازار تاریخی تبریز، روایت فرهنگی، مشارکت مردمی.

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت اشیاء و آرایه‌های معماری تاریخی- فرهنگی.
دریافت: 1404/3/13 | پذیرش: 1404/10/30 | انتشار: 1404/10/30

فهرست منابع

1. اسمعیلی سنگری، حسین و پروین، راحله (1403). شناسایی اماکن مولد صنعت گردشگری خلاق در کریدور میراث ناملموس با بهره مندی از رویکرد سلسله مراتبی (AHP) مورد مطالعه: مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز. فضای شهری و حیات اجتماعی، 3(8)، 1-18. 10.22034/JPRD.2024.60554.1079

2. پایگاه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز. (1394). آرشیو اطلاعات فنی بازار تبریز، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی.

3. پروین، راحله، اسمعیلی سنگری، حسین و عبداله زاده طرف، اکبر (1404). نقش توسعه صنعت گردشگری در رویکرد حفاظت از میراث ناملموس (مورد پژوهی: خانه موزه های حریم مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای، 2(6)، 140-126.

4. جلیلوند، محمدرضا (1402). مردم نگاری گردشگری: واکاوی گردشگری قومی در ترکمن صحرا. پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران. 13(1)، 163-178. 10.22059/IJAR.2023.365103.459841

5. شهرداری تبریز. (۱۳۹۲). گزارش آمار جمعیتی منطقه ۸ شهرداری تبریز 1392. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه.

6. طاهونی، مهدیه.، و طاهونی، الهام. (1401). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در بازآفرینی پایدار شهری (مطالعه موردی: محلات شمالی بافت تاریخی- فرهنگی شهر تبریز). نشریه فضای شهری و حیات اجتماعی، 1(3)، 55-71. HTTPS://DOI.ORG/10.22034/JPRD.2023.55105.1025

7. غوغاسیان، وازگن.س. (۱۴۰۳). تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم. ترجمه‌ی سعید کریم‌پور. انتشارات امیرکبیر.

8. کارنگ، عبدالعلی. (۱۳۴۷). آثار و ابنیه تاریخی تبریز. چاپ شفق.

9. مرادی، صدرا، فرجی، فرناز، فدائی‌نژاد، سمیه. (1402). توسعه‌ی چارچوب برنامه ریزی حفاظت از محوطه‌ی میراث جهانی منظر فرهنگی میمند، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 8(2)، 197-222. DOI:10.61186/CIAUJ.8.2.197

10. مشکینی، ابوالفضل، پوراحمد، احمد، و حبیبی، کیومرث. (1389). بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن شهری. چاپ دوم. نشر انتخاب.

ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.