fa بررسی ساختار میکروسکوپی سفال‌های قلی‌درویش از دوره مفرغ قدیم تا عصر آهن I باستان‌سنجی و اصالت‌سنجی اشیا موزه‌ای و آثار تاریخی- فرهنگی. Archaeometry and authenticity assessment of museum objects and historical-cultural properties. پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مطالعات سنگ‌نگاری (پتروگرافی) با کمک به شناخت ویژگی‌های ساختاری و ترکیبات آثار سفالین، نقش مهمی در شناخت تحولات و مبادلات فرهنگی، مبتنی بر تغییرات فنی این آثار دارد؛ از این‌رو به‌عنوان یکی از روش‌های مطالعه اصلی برای نمونه‌‌های با قابلیت نمونه‌برداری از این آثار، همواره در دستور کار قرار‌می‌گیرد. محوطه باستانی قلی‌درویش در 3 کیلومتری حاشیه جنوبی شهر قم، در محدوده‌ای بالغ بر 30 هکتار عرصه بقایای باستانی ارزشمندی در‌بردارنده </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گونه‌های شاخص سفال‌های مربوط به عصر برنز قدیم تا </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">عصر آهن </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">I</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> است. در این مطالعه که با هدف یررسی بافت، اجزا سازنده و دسته‌بندی سفال‌های مورد‌نظر انجام‌شد، تعداد 37 قطعه از یافته‌های سفالی منطقه قلی‌درویش بدست‌آمده از کاوش‌های سال 1394 مورد بررسی قرار‌گرفتند. به این منظور، از روش مطالعه مقطع نازک یا سنگ نگاری با تکیه بر شناسایی ساختار میکروسکوپی و کانی‌های موجود استفاده شد. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج نشان‌داد که در نمونه سفال‌های مورد‌نظر سه نوع بافت متفاوت شامل بافت درشت‌دانه ناهمگن یا پورفیری</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بافت ریز‌دانه یا سیلتی، و بافت آواری وجود دارد. خمیره این سفا‌ل‌ها دارای کمترین جورشدگی در اجزا سازنده، دربردارنده شاموت و پرکننده‌های درشت است؛.. به‌طوری‌که قطعات مختلف سنگ آذرین و چرت (بقایای سیلت، رس و یا سفال‌های خرد‌شده)، کلسیت و کوارتز در آن‌ها قابل‌مشاهده است. &nbsp;براساس یافته‌‌ها می‌توان گفت که عموماً مواد به‌کار‌رفته در ساخت این سفال‌ها محلی و مربوط به خود منطقه است. </span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span microsoft="" sans="" serif="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Petrographic studies play a significant role in understanding the structural characteristics and compositions of ceramic artifacts, contributing to the identification of cultural transformations and exchanges based on technical changes in these objects. As such, it is consistently a central component of studies on analyzable artifacts. The archaeological site of Qoli Darvish, located 3 km south of the city of Qom, spans over an area of approximately 30 hectares and contains valuable archaeological remains, including distinctive types of pottery ranging from the Early Bronze Age to Iron Age I. In this study, aimed at investigating the texture, components, and classification of the pottery, 37 pieces of ceramic artifacts discovered during the 2015 excavations were analyzed. Thin-section petrographic analysis, focusing on identifying microscopic structures and existing minerals, was used for this purpose. The results revealed three distinct textures in the pottery samples: coarse-grained heterogeneous or porphyritic texture, fine-grained or silty texture, and clastic texture. The clay matrix of these ceramics shows minimal sorting of its components and contains grog and coarse fillers. Various igneous rock fragments, grog (remnants of silt, clay, or crushed ceramics), calcite, and quartz are visible in the samples. Based on the findings, it can be concluded that the materials used in the production of these ceramics were generally local and sourced from the surrounding region. </span></span></span></span></div> قلی‌درویش, سفال, عصر برنز, عصر آهن I,کانی‌شناسی, سنگ‌نگاری. Qoli Darvish, Pottery, Bronze Age, Iron Age I, Mineralogy, Petrography. 15 28 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-20&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Iraj Beheshti سیدایرج بهشتی irajbeheshti99@gmail.com Yes Technician for the Petrography Laboratory, Research Center for Conservation of Cultural Relics (RCCCR), Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. کارشناس و مسئول آزمایشگاه پتروگرافی، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، تهران. ایران. Sheyda Ashrafi شیدا اشرفی No Ph.D. student of prehistoric archeology of Mohaghegh Ardabili University. دانشجوی دکترای باستان‌شناسی پیش از تاریخ - دانشگاه محقق اردبیلی Siamak Sarlak سیامک سرلک No Research Institute of Archaeology, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. کارشناس پژوهشکده باستان‌شناسی؛ پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران. ایران.