Knowledge of Conservation and Restoration

fa شناخت رنگدانه‌ها در نقاشی‌های دیواری بجای مانده دوره زندیه در ارگ کریم خانی شیراز Identification of pigments in wall paintings from the Zand era in the Karim Khani Castle of Shiraz حفاظت و مرمت اشیاء و آرایه‌های معماری تاریخی- فرهنگی. Conservation and restoration of historical-cultural architectural objects and decorations. پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">دوران زندیه، دوران کوتاهی در حکومتهای شکل گرفته در ایران است که با فرماندهی در شهر شیراز به حیات خود ادامه داد. در این زمان هر چند کوتاه آثار مختلفی ساخته شد که یکی از مهمترین آنها، ارگ کریمخانی است. در این بنا با ویژگی خاص معماری خود از آرایههای مختلف تزیینی استفاده شده و نقاشی دیواری یکی از آنهاست که متاسفانه در دوران قاجار در زیر لایه گچ مخفی شده و دوباره روی آن در برخی قسمتها نقاشی قاجاری کشیده شده است. امروزه در برخی بخشها نقاشیهای زندیه از زیر گچ خارج شده که تا کنون مطالعات زیادی بر روی شناسایی رنگدانههای دوره زندیه صورت نپذیرفته است. هدف در این پژوهش فنشناسی و ساختارشناسی رنگدانهها در نقاشی دیواری دوره زندیه در ارگ کریمخانی است. سوال مطرح شده این است که ترکیب این مواد رنگی شامل چه نوع موادی است. با توجه به این موضوع، از روش آنالیزهای دستگاهی FT-IR ،SEM–EDS  و RAMAN برای شناسایی عنصری و ترکیبی مواد تشکیل‌دهنده رنگ&rlm;ها استفاده‌ شده است. یافتههای حاصل شده بیان میدارد که ترکیبات رنگدانه قرمز شامل اکسید سرب (سرنج) و احتمالا اکسید آهن (اخرا)، رنگدانه آبی شامل آبی اولتامارین (لاجورد- لازولیت) و رنگدانه سبز شامل مالاکیت (سبز کوهی) بوده که بر روی بسترهای گچی اجرا شدهاند و از یک ترکیب روغنی به عنوان بست و بستر زیرین استفاده شده است. رنگدانهها دارای ساختار معدنی بوده و با اینکه در دوره قاجار به طور کامل در زیر لایه گچ قرار گرفته ماندگاری مناسبی داشته و تخریب نشدهاند. همچنین دیده میشود با وجود وارد شدن رنگهای روغنی اروپایی در دوره زندیه در ایران از این ترکیبات رنگی در نقاشی دیواری استفاده نشده است.</div> <div dir="rtl" style="text-align: justify;">The Karim Khani Castle is a monument from the Zand era in Shiraz. In this building, a wall painting is one of the decorations, which unfortunately was hidden under a layer of plaster during the Qajar era, so many studies have not been conducted to identify pigments from the Zand era. The aim of the study is to understand the structure of pigments in the Zand period wall paintings in the Karim Khani Castle. The question raised is what kind of materials are included in the composition of these coloring materials. For investigation, FT-IR, SEM-EDS, and RAMAN instrumental methods were used. The findings indicate that the red pigment compositions included lead oxide (syringe) and possibly iron oxide (late), the blue pigment included ultramarine blue (lapis lazuli), and the green pigment included malachite (mountain green), which were applied on gypsum substrates and an oil-based compound was used as a binder. The pigments have a mineral structure and are durable, and despite the introduction of European oil paints in Iran, these color compounds have not been used in mural painting. </div> نقاشی دیواری, رنگدانه, ارگ کریم خان, طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه, رامان, میکروسکوپ الکترونی روبشی. Mural painting, pigment, Karim Khan Castle, Fourier transform infrared spectroscopy, Raman, scanning electron microscopy. 1 15 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-149-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Shirvani مریم شیروانی m_shirvani@shirazartu.ac.ir Yes Assistant professor, Department of Restoration of historical buildings, Faculty of Architecture and Restoration, Shiraz University of Arts, Shiraz, Iran. استادیار، گروه مرمت بناهای تاریخی، دانشکده معماری و مرمت، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران.