fa مطالعه باستان‌سنجی و حفاظتی خشت‌های دوره آغاز ایلامی از تپه سفالین، پیشوا باستان‌سنجی و اصالت‌سنجی اشیا موزه‌ای و آثار تاریخی- فرهنگی. Archaeometry and authenticity assessment of museum objects and historical-cultural properties. پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">تپه سفالین در شمال شهر پیشوا، بر روی تپه‌های طبیعی این شهر که از لایه‌های هولوسن پیشین (آبرفت کهنتر از ۴۰۰۰ سال پیش) تشکیل شده‌اند، قرار دارد. کاوش در تپه سفالین در ادامه مطالعات باستان‌شناسی دشت ورامین-پیشوا به‌صورت منظم و پیوسته در چند سال اخیر به مدت هفت فصل انجام گشته است. مواد فرهنگی به‌دست‌آمده از تپه سفالین در شمال مرکز فلات ایران باعث افزایش اطلاعات ما درباره دوره آغاز نگارش، مابین ۳۵۰۰ تا ۲۸۰۰ پیش از میلاد، در حوزه فرهنگی شمال مرکز فلات ایران شده است. در فصل ششم و هفتم کاوش محوطه سفالین، فضاهای معماری از کارگاه شماره ۲۰ کاوش به‌دست آمد. این فضاها با کف قلوه‌سنگی، سکوی خشتی و معماری راست‌گوشه مستند شدند. براساس یافته‌های سفالی (ساده و منقوش)، گل‌مهر و گل‌نوشته شکسته، سکونت در مراحل مختلف دوره فرهنگی آغاز ایلامی مشخص گشت. این پژوهش به مطالعه فنی و آزمایشگاهی براساس روش آنالیز پراش پرتو ایکس (XRD) از بقایای معماری خشتی دوره آغاز ایلامی تپه سفالین و نیز مطالعات شیمیایی جهت ارائه راهکاری حفاظتی می‌پردازد. هدف از انجام این پژوهش، شناخت ّساختاری خشت‌های این دوره با یک روش نیمه‌کمی بوده است تا شناخت ما را از کانی‌شناسی خشت دوره آغاز ایلامی کامل‌تر نماید. این شناخت در خصوص حفاظت مطلوب این محوطه و نیز محوطه‌های خشتی هم‌افق کمک خواهد نمود.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:120%"><span style="font-family:AdobeArabic-Regular"><span style="color:black"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:120%"><span garamond="" style="font-family:">The Sofalin Mound is located north of the city of Pishva, on natural hills formed by early Holocene deposits (alluvial sediments older than 4,000 years). Systematic and continuous excavations at the Sofalin Mound have been carried out over the past several years in seven seasons as part of broader archaeological investigations in the Varamin</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:120%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&ndash;</span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:120%"><span garamond="" style="font-family:">Pishva Plain. Cultural materials recovered from the Sofalin Mound in the north-central Iranian Plateau have significantly enhanced our understanding of the proto-literate period, dated between 3500 and 2800 BCE, within the cultural sphere of the north-central plateau of Iran. During the sixth and seventh excavation seasons at the Sofalin site, architectural spaces were uncovered in Trench 20. These spaces were documented as featuring cobblestone floors, mudbrick platforms, and rectilinear architectural layouts. Based on ceramic assemblages (plain and painted), clay sealings, and fragmented clay tablets, occupation during different phases of the</span></span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:120%"><span garamond="" style="font-family:">Early Elamite cultural period was identified. This research focuses on the technical and laboratory investigation of Early Elamite mudbrick architectural remains from the Sofalin Mound using X-ray diffraction (XRD) analysis, complemented by chemical studies aimed at proposing appropriate conservation strategies. The primary objective of this study is to achieve a semi-quantitative structural characterization of mudbricks from this period in order to enhance our understanding of their mineralogical composition. Such knowledge contributes to the development of effective conservation approaches for the Sofalin Mound as well as other contemporaneous mudbrick archaeological sites.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> باستان‌سنجی, حفاظت اشیا, آنالیز پراش پرتو ایکس (XRD ), خشت, آغاز ایلامی, تپه سفالین, مرکز فلات ایران. Archaeometry, Object Conservation, X-ray Diffraction Analysis (XRD), Mudbrick, Early Elamite, Sofalin Mound, Central Iranian Plateau. 79 91 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-49-33&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Rahmani غلامرضا رحمانی r.rahmani@richt.ir Yes Research Center for Restoration and Conservation, Richt, Tehran Iran. استادیار، پژوهشکده حفاظت و مرمت، پژوهشگاه میراث فرهنگی وگردشگری، تهران، ایران. Nima Nezafati نیما نظافتی No Professor, Deutsches Bergbau-Museum Bochum, Germany. استاد، موزه معدن بوخوم آلمان. Morteza Hessari مرتضی حصاری No Iranian Center for Archaeological Research, Richt, Tehran Iran. استاد، پژوهشکده باستان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران.