fa سند ملی حفاظت در کاوش‌های باستان‌شناسی برای ذی‌نفعان و سیاست‌گذاران: چهارچوب راهبردی برای تدوین باستان‌سنجی و اصالت‌سنجی اشیا موزه‌ای و آثار تاریخی- فرهنگی. Archaeometry and authenticity assessment of museum objects and historical-cultural properties. پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">محوطه‌های باستان‌شناسی به‌عنوان بخش‌هایی حساس و واجد ارزش‌های گوناگون فرهنگی، تاریخی و علمی، نیازمند سیاست‌ها و سازوکارهایی منسجم در زمینه حفاظت هستند. اگرچه در دهه‌های اخیر اهمیت حفاظت از این محوطه‌ها در گفتمان‌های فرهنگی و تخصصی مورد تأکید قرار گرفته، اما فقدان اسناد راهبردی مشخص و هماهنگ، موجب بروز چالش‌هایی در فرآیند کاوش و پس از آن شده است. این مقاله بر پایه تجربیات میدانی و تعامل میان حوزه‌های تخصصی مرتبط و کارشناسان این مقوله، ضمن ارائه پیشنهادات مدون بر ضرورت تدوین &laquo;سند ملی حفاظت در کاوش‌های باستان‌شناسی&raquo; تأکید می‌ورزد. هدف اصلی این سند، نهادینه‌سازی حفاظت به‌عنوان بخشی لاینفک از فرایند کاوش باستان‌شناسی است؛ رویکردی که از مرحله پیش از کاوش آغاز می‌شود و تا پایش‌های بلندمدت پس از آن استمرار می‌یابد. در این نوشتار، که مرتبط با تهیه چارچوبی فراگیر برای تعریف مسئولیت‌ها، زمانبندی اقدامات حفاظتی و هماهنگی بین‌بخشی در زمینه حفاظت و مرمت در حین کاوش است اصول، اهداف و پیشنهادهای اجرایی سند در قالب 8 ماده به همراه تبصره‌ها ارائه گردیده است.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:120%"><span style="font-family:AdobeArabic-Regular"><span style="color:black"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:120%"><span garamond="" style="font-family:">Archaeological sites, as sensitive areas embodying diverse cultural, historical, and scientific values require coherent policies and mechanisms for their protection. Although in recent decades the importance of conserving such sites has been highlighted in both cultural discourse and professional practice, the absence of specific, coordinated strategic documents has led to various challenges during and after excavations. This article, grounded in field experiences and interdisciplinary collaboration among specialists and practitioners, underscores the necessity of formulating a National Conservation Document for Archaeological Excavations. The primary goal of this document is to institutionalize conservation as an integral component of the archaeological excavation process an approach that begins before excavation and continues through post-excavation long-term monitoring. This paper presents a structured proposal aimed at establishing a comprehensive framework for defining responsibilities, scheduling conservation actions, and promoting inter-sectoral coordination in conservation and restoration activities during excavations. The principles, objectives, and practical recommendations of the proposed document are presented in the form of eight main articles, each accompanied by relevant clauses and provisions.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> حفاظت, مرمت, کاوش, باستان‌شناسی, سند ملی حفاظت. Conservation, Restoration, Excavation, Archaeology, National Conservation Document. 69 78 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-49-32&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Razani مهدی رازانی m.razani@tabriziau.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Conservation and Archaeometry, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. دانشیار، گروه مرمت و باستان‌سنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. Hamid Fadaei حمید فدایی No Assistant Professor, Research Centre for Conservation of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran. استادیار، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری،تهران، ایران.