fa بررسی فن‌شناسی دیوارنگاره‌های امامزاده حمزه بن موسی (ع) اسفراین، خراسان شمالی کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">تزئینات و نقاشی‌ها جزو ویژگی‌های جدایی‌ناپذیر معماری ایرانی-اسلامی به شمار می‌آیند. ازجمله این بناها که پیوسته در حال پیشرفت در آرایه‌ها و تزئینات وابسته به معماری خود هستند، آرامگاه‌ها و بقعه‌های بزرگان مذهبی می‌باشند. یکی از این بناها که دارای تزئینات دیواری متنوع است، آرامگاه امامزاده حمزه بن موسی (ع) در روستای دهنه شیرین، شهر اسفراین، استان خراسان شمالی است. در تحقیق حاضر، به‌منظور بازشناخت فن ساخت تزئینات دیواری امامزاده، از روش‌های آزمایشگاهی همچون مطالعه مقطع نازک پتروگرافی</span></span> (OPM) <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">برای شناسایی لایه‌ها و ترکیبات آن و طیف‌سنجی مادون‌قرمز تبدیل فوریه</span></span> (FTIR) <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">برای شناسایی رنگ‌دانه‌های قرمز و آبی استفاده‌شده است. آنالیز پتروگرافی چهار لایه مختلف شامل لایه رنگ، بستر، آستر زیرین و آستر فوقانی را در لایه‌های دیوارنگاره نشان می‌دهد. در آنالیز</span></span> FTIR<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، رنگ‌دانه‌ها قابل‌شناسایی نبودند و تنها نوارهایی از وجود سولفات کلسیم و کربنات کلسیم در نمونه‌های موردمطالعه شناسایی شد؛ برای شناسایی دقیق‌تر رنگ‌دانه‌ها، نیاز به آنالیزهای تکمیلی همچون میکروسکوپ الکترونی روبشی با آشکارساز تفکیک انرژی (</span></span>SEM-EDX<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) و پراش سنجی پرتوایکس (</span></span>XRD<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">)</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">وجود دارد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span garamond="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt">Decorations and paintings are integral components of Iranian-Islamic architecture. Among the structures that continually evolve in their architectural ornaments and decorations are the mausoleums and shrines of religious figures. One such monument, adorned with diverse wall decorations, is the Imamzadeh Hamzeh ibn Musa (AS) mausoleum located in Dehneh Shirin village, Esfarayen, North Khorasan Province. This study aims to investigate the construction techniques of the wall decorations at the Imamzadeh through laboratory methods, including petrographic thin-section analysis (OPM) to identify the layers and their compositions, and Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR) to identify red and blue pigments. Petrographic analysis revealed four distinct layers in the wall paintings: the paint layer, the ground layer, the lower primer, and the upper primer. FTIR analysis could not identify the pigments, detecting only bands indicative of calcium sulfate and calcium carbonate in the studied samples. For more precise pigment identification, additional analyses such as Scanning Electron Microscopy with Energy Dispersive X-ray Spectroscopy (SEM-EDX) and X-ray Diffraction (XRD) are required.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> امامزاده حمزه بن موسی (ع), فن‌شناسی, دیوارنگاره, خراسان شمالی, پتروگرافی, طیف‌سنجی مادون‌قرمز تبدیل فوریه. Imamzadeh Hamzeh ibn Musa (AS), Technical Study, Wall Paintings, North Khorasan, Petrography, Fourier Transform Infrared Spectroscopy. 63 70 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-198-8&slc_lang=fa&sid=1 Mahboubeh Abbasabad Arabi محبوبه عباس‌آباد عربی m.abasabadi.arabi@gmail.com Yes MA in Conservation of Cultural and Historical Objects, Azad University of Abhar, Lecturer at Azad University of Esfarayen, Iran. کارشناس ارشد مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشگاه آزاد ابهر، مدرس دانشگاه آزاد اسفراین، ایران. Haydeh Khamseh هایده خمسه No Assistant Professor, Conservation Department, Azad University of Abhar, Iran. استادیار گروه مرمت، دانشگاه آزاد ابهر، ایران. Yassin Sedghi یاسین صدقی No MA in Archaeometry, Tabriz Islamic Art University, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد باستان‌سنجی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.