fa حفاظت و مرمت سنگواره‌های محوطه دیرین اقلیم مراغه کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در این مقاله، بررسی سنگواره‌ها به‌عنوان بخشی از میراث طبیعی کشور انجام شد. این آثار منحصربه‌فرد و جایگزین‌ناپذیر دارای ارزش تاریخی، زیباشناسی و علمی هستند. هدف از این مطالعه، شناخت ساختار و مواد تشکیل‌دهنده سنگواره‌ها، ارزیابی آسیب‌های موجود بر آن‌ها و ارائه راهکارهای مناسب برای حفاظت و نگهداری آن‌ها بوده است. نمونه‌های مورد بررسی متعلق به مرکز تحقیقات فسیل‌شناسی مراغه بوده و از محوطه 13 آبان سازند مراغه به‌دست آمده‌اند. اولین مرحله مطالعه شامل خارج کردن نمونه‌ها از بلوک‌های حاوی آن‌ها و شناسایی آثار حاصل بود. پس از نمونه‌برداری، آزمایش‌های شیمیایی برای شناسایی نمک‌های محلول، آزمایش‌های فیزیکی از جمله چگالی‌سنجی، تعیین درصد رطوبت و تخلخل‌سنجی و همچنین آزمایش‌های ساختارشناسی شامل</span></span> XRF <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">انجام شد. در آزمایش شناسایی نمک‌های محلول، یون‌های کلر، فسفات، سولفات و نیترات بررسی شدند که نتایج نشان داد نمونه‌ها تنها حاوی یون فسفات هستند. شناخت دقیق ساختار و ویژگی‌های نمک‌ها و منشأ آن‌ها، در انتخاب روش‌های حفاظت و درمان مناسب بسیار سودمند است. همچنین، نتایج آزمایش‌های فیزیکی می‌توانند در انتخاب نوع و غلظت مواد استحکام‌بخش کاربرد داشته باشند. آزمایش</span></span> XRF <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">نیز به‌منظور تعیین عناصر موجود در نمونه و تعامل سنگواره با خاک اطراف آن انجام شد. آسیب‌های موجود در سنگواره‌ها عمدتاً فیزیکی و مکانیکی هستند و ناشی از شرایط محیطی، حمل‌ونقل نامناسب و مرمت‌های نادرست می‌باشند. آسیب‌هایی مانند ترک، ریزترک، شکستگی، ایجاد حفره و از دست رفتن ماده زمینه می‌توانند پیش یا پس از حفاری ایجاد شوند. علاوه بر این، پوسیدگی پیریت، شوره‌زدگی، لایه‌لایه شدن، آسیب ناشی از نور و تخریب زیستی نیز از دیگر عوامل آسیب‌زننده به سنگواره‌ها و کانی‌ها هستند.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span style="font-size:12.0pt">This study examines fossils as part of the country&rsquo;s natural heritage. These unique and irreplaceable artifacts hold historical, aesthetic, and scientific value. The objective of this research was to investigate the structure and composition of fossils, assess their existing damages, and propose appropriate methods for their conservation and maintenance. The studied samples were obtained from the Maragheh Fossil Research Center, specifically from the 13 Aban site of the Maragheh Formation. The initial phase involved extracting the samples from their encasing blocks and identifying the resulting traces. Following sampling, chemical tests were conducted to identify soluble salts, physical tests including densitometry, moisture content determination, and porosity measurement, as well as structural analyses such as XRF were performed. The soluble salt analysis examined chloride, phosphate, sulfate, and nitrate ions, with results indicating the presence of only phosphate ions in the samples. A precise understanding of the structure, characteristics, and origin of salts is highly beneficial in selecting appropriate conservation and treatment methods. Additionally, the results of physical tests can guide the selection of the type and concentration of consolidate. The XRF analysis was conducted to determine the elemental composition of the samples and their interaction with the surrounding soil. The damages observed in the fossils are primarily physical and mechanical, resulting from environmental conditions, improper transportation, and incorrect restoration practices. Damages such as cracks, microcracks, fractures, cavities, and loss of matrix material may occur before or after excavation. Furthermore, pyrite decay, efflorescence, delamination, light-induced damage, and biological degradation are additional factors affecting fossils and minerals.</span></span></span></span></div> سنگواره, حفاظت و نگهداری, آسیب, ساختارشناسی. Fossil, Conservation and Maintenance, Damage, Structural Analysis. 33 45 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-198-5&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Abbasi فرشته عباسی fe.abbasi@tabriziau.ac.ir No MA Student in Conservation of Historical-Cultural Artifacts, Tabriz Islamic Art University, Iran. دانشجوی کارشناسی حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. Mehdi Razani مهدی رازانی No Associate Professor, Tabriz Islamic Art University, Iran دانشیار دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.