fa بررسی روش موم گمشده در ساخت یک پیکره‌ی مفرغی باستانی کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">&nbsp;آگاهی از دانش متالورژی کهن از طریق مطالعه و تحلیل آثار فلزی و شواهد مربوط به فرآیندهای استخراج و فلزگری به دست می‌آید. بررسی آثار فلزی اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی نوع فلز یا ترکیب آلیاژی به‌کاررفته، روش‌های ساخت و تزیین، و در برخی موارد، نوع سنگ معدن مورداستفاده فراهم می‌آورد. ازاین‌رو، تحلیل ترکیب آلیاژی و شیوه‌های شکل‌دهی و ساخت در حوزه‌ی آرکئومتالورژی اهمیت بسیاری دارد. در این مقاله، بررسی فنی پیکره‌ی یک شیر برنزی متعلق به گنجینه‌ی موزه‌ی یزد که از حفاری‌های غیرمجاز به دست آمده است، ارائه شده است. آنالیز ترکیب آلیاژی با استفاده از طیف‌سنجی جذب اتمی</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"> (AAS) </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">انجام شد و برای بررسی روش ساخت، تصویربرداری با پرتو ایکس</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"> (X-ray) </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که شیء مورد مطالعه از ترکیب مس و قلع (برنز) با حضور سرب ساخته شده است. تصاویر رادیوگرافی نشان داد که پیکره توخالی بوده و میله‌ی جلویی شیء تا بخش داخلی آن امتداد یافته است. بر این اساس مشخص شد که روش ساخت پیکره با استفاده از روش موم گمشده</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"> (lost-wax) </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">انجام‌شده است. همچنین، در ادامه شکل احتمالی قالب مورداستفاده، مراحل ساخت و اجزای مختلف آن پیشنهادشده است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span style="font-size:12.0pt">Understanding ancient metallurgy is achieved through the study and analysis of metal artifacts and evidence related to extraction and metalworking processes. Examining metal objects provides valuable information about the type of metal or alloy used, manufacturing and decoration techniques, and, in some cases, the type of ore employed. Therefore, analyzing alloy composition and forming techniques is of great importance in archaeometallurgy. This article presents a technical investigation of a bronze lion figurine from the Yazd Museum collection, obtained through illicit excavations. Alloy composition analysis was conducted using Atomic Absorption Spectroscopy (AAS), and X-ray imaging was employed to investigate the construction method. The results revealed that the figurine is made of a copper-tin alloy (bronze) with the presence of lead. Radiographic images indicated that the figurine is hollow, with its front rod extending into the internal section. Based on these findings, it was determined that the figurine was crafted using the lost-wax technique. Furthermore, the probable shape of the mold used, the manufacturing stages, and its various components are proposed.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"></span></span></span></span></span></div> برنزهای تاریخی, ریخته‌گری, موم گمشده, طیف‌سنجی جذب اتمی, رادیوگرافی. Historical Bronzes, Casting, Lost-Wax Technique, Atomic Absorption Spectroscopy, Radiography. 24 32 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-198-4&slc_lang=fa&sid=1 Faramarz Azadbakht فرامرز آزادبخت faramarz.azadbakht@gmail.com No MA Student in Conservation of Cultural and Historical Objects, Art University of Isfahan, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان. Mohammad Mortazavi محمد مرتضوی No Assistant Professor, Faculty of Conservation and Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran. استادیار دانشکده مرمت، دانشگاه هنر اصفهان. ایران.