Knowledge of Conservation and Restoration

fa فناوری ساخت سفال لعاب پاشیده در ایران Splashed Ware Pottery Manufacturing Technology in Iran گزارش‌های اجرایی حفاظت و مرمت اشیاء در مجموعه‌ها، موزه‌ها، محوطه‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی Executive reports on the conservation and restoration of objects in collections, museums, sites, پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">گروه بزرگی از سفالینه‌های دوران اسلامی، سفال‌های لعاب پاشیده و نقش‌کنده هستند که به لحاظ تاریخی و فنی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. این مطالعه با هدف بازسازی فناوری ساخت لعاب پاشیده در دوره اسلامی ایران، به بررسی فرآیند شکل‌گیری و مراحل فنی تولید این تکنیک می‌پردازد. دو پرسش اصلی تحقیق به این شرح است؛ فرآیند شکل‌گیری لعاب پاشیده در ایران به چه صورت بوده است؟ چگونه می‌توان مراحل بازسازی فنی لعاب پاشیده را انجام داد؟. روش تحقیق از نوع کاربردی و از روش تاریخی و آزمایش‌های تجربی جهت ساخت نمونه‌ها استفاده شده است. در جامعه آماری پژوهش، تعداد 10 نمونه به روش هدفمند انتخاب شده و مراحل تولید و مواد اولیه به کار رفته مورد واکاوی دقیق‌تری قرار گرفته است. طبق نتایج پژوهش حاضر، سفال‌های لعاب پاشیده که در مراکز مهمی چون نیشابور، ری، جرجان، تخت سلیمان، تپه منار بلقیس، شاه‌کوه الموت، سیراف، دهلران و شوش کشف شده‌اند، به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: ظروف با تزئینات رنگی پاشیده شامل رنگ‌های سبز، آبی، زرد و ارغوانی و ظروفی که تکنیک اسگرافیاتو را با نقش‌های هندسی، گیاهی و جانوری نشان می‌دهند. همچنین در این تحقیق، برای ساخت گلابه سفید، از ترکیب اکسید سرب 20% (سرنج) و 80% کائولن استفاده شده است. فرآیند انتقال طرح بر سطح بدنه از طریق خراش و برداشتن گلابه سفید از روی بدنه رسی ظرف انجام شده است. پخت بدنه در دمای 750-800 درجه سانتی‌گراد صورت گرفته و برای نقاشی زیر لعابی، از لعاب‌ به رنگ‌های زرد عسلی، زرد تیره، سبز روشن، سبز تیره و ارغوانی با نسبت‌های مشخص از ۸% و ۱۵% اکسید آهن، ۸% و ۱۲% اکسید مس و ۱۴% اکسید منگنز استفاده شده است. پس از آن، لعاب شفاف بر روی سطح نهایی با فرمول 50% اکسید سرب و 50% سیلیس در دمای 900-850 درجه سانتی‌گراد پخته شده است. </div> <div style="text-align: justify;">A large group of Islamic-era ceramics consists of splashed ware and sgraffito pottery, which are of significant historical and technical importance. This study aims to reconstruct the production technology of splashed ware during the Islamic period in Iran by examining its formation process and technical fabrication stages. This research seeks to answer the following questions: What was the process of splashed glaze formation in Iran? How can the technical stages of splashed glaze reconstruction be achieved based on the study of samples? To this end, 100 studied samples were examined, and 10 specimens were purposefully selected for experimental reconstruction of splashed ware. The research methodology is applied, utilizing historical analysis and experimental testing to produce samples of splashed ware ceramics. The study samples were carefully analyzed to understand the materials and manufacturing processes involved in splashed ware technology.</div> سفال قرون دوره میانی اسلامی, سفال اسلامی, لعاب پاشیده ایران, بازسازی تکنیکی لعاب پاشیده. Medieval Islamic pottery, Islamic pottery, Splashed ware of Iran, Technical reconstruction of splashed ware. 15 31 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-89&slc_lang=fa&sid=1 Atefe Fazel عاطفه فاضل a.fazel@tabriziau.ac.ir Yes Assistant Professor, Department of Islamic Handicrafts, College of Islamic Handicrafts, Tabriz Islamic Art University, Tabriz. استادیار، گروه هنرهای صناعی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران. Vajihe Avay وجیهه آوای No MSc. Student, Department of Islamic Handicrafts, College of Islamic Handicrafts, Tabriz Islamic Art University, Tabriz. دانشجوی کارشناسی ارشد هنر اسلامی، گروه هنرهای صناعی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران.