دوره 6، شماره 1 - ( 3-1402 )                   جلد 6 شماره 1 صفحات 100-82 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61882/kcr.6.1.82

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Yaghizaei M. Conservation & Restoration of Potter Pot Belonging to the Iron Age in Sagzabad Hill of Qazvin. KCR 2023; 6 (1) :82-100
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-83-fa.html
یاغی‌زایی محمد. حفاظت و مرمت دیگ‌چه سفالین متعلق به عصر آهن در تپه سگزآباد دشت قزوین. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1402; 6 (1) :82-100

URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-83-fa.html

حفاظت و مرمت دیگ‌چه سفالین متعلق به عصر آهن در تپه سگزآباد دشت قزوین
محمد یاغی‌زایی*
دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، مرمت آثار تاریخی و فرهنگی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران.
چکیده:   (2114 مشاهده)
سفال یکی از با ارزش‌ترین دست‌ساخته‌های انسان بوده که در گذر زمان، فنّاوری ساخت و کاربرد آن دچار تغییراتی شده‌است. در بیشتر کاوش‌های باستان‌شناسی آثار سفالین بخش عمده‌ای از یافته‌ها را به خود اختصاص‌‌ می‌دهند که بیشتر این آثار دارای آسیب‌های رایجی مانند شکستگی و ترک و در مواردی لایه‌لایه‌شدن بدنه هستند که نیاز به پژوهش و اقدامات حفاظتی و مرمتی خاصی دارند. در این مقاله یک نمونه دیگچه سفالین که متعلق به تپه سگزآباد دشت قزوین و مربوط به عصر آهن بوده، مورد مطالعه قرار گرفته‌است. از جمله اقداماتی که در این طرح بر روی اثر مذکور انجام شده‌است، می‌توان به شناخت دقیق فن ساخت و آسیب­‌های به‌وجود‌آمده بر روی بدنه و دلایل ایجاد آن‌ها اشاره‌کرد. در این مسیر از روش‌های بررسی دستگاهی همانند XRF و مطالعات تاریخی- تطبیقی بهره‌ گرفته ‌شده‌است. نتایج بررسی‌های صورت‌گرفته، به انتخاب شیوه مرمت و سایر اقدامات حفاظتی مورد نیاز اثر کمک‌کرد. در نهایت شئ مرمت‌شده برای جلوگیری از آسیب‌های ثانویه در جعبه‌ای که برای آن طراحی‌شد، قرار‌گرفت. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که هر اقدام مرمتی و حفاظتی به فراخور مورد، نیازمند بررسی‌ها و مطالعات تطبیقی، آسیب‌شناسانه و در مواردی فن‌شناسانه است.
واژه‌های کلیدی: حفاظت و مرمت، آسیب‌شناسی، فن‌شناسی، XRF، آثار سفالی.
متن کامل [PDF 1790 kb]   (758 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان‌سنجی و اصالت‌سنجی اشیا موزه‌ای و آثار تاریخی- فرهنگی.
دریافت: 1403/8/16 | پذیرش: 1402/8/10 | انتشار: 1402/8/10
فهرست منابع
1. استوارت، باربارا. (1393). روش‌های تجزیه مواد در مرمت و حفاظت آثار تاریخی. ترجمه مسعود باقرزاده کثیری، تبریز: دانشگاه هنر اسلامی.
2. پیرک، م. عبدالله‌خان گرجی، مهناز. وحیدزاده، رضا و بهادری، رویا. (1394). بررسی مکانیسم تخریب ناشی از نمک‌های محلول در بنای تاریخی. پژوهه باستان‌سنجی. 1(2)، 51-73.
3. طلایی، حسن. (1378). نویافته‌های معماری عصر مفرغ جدید در سگزآباد. مجموعه مقالات دومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، جلد دوم. به کوشش باقر آیت‌الله زاده‌شیرازی. تهران: سازمان میراث فرهنگی.
4. طلایی، حسن. (1381). تکنولوژی فلزگری کهن در تپه سگزآباد دشت قزوین. دانشکده ادبیات و علوم انسانی(تهران)، 52(164)، 564-547.
5. فاضلی‌نشلی، حسین. دارابی، حجت. ناصری، رضا و فلاحیان، یوسف. (1390). گاه‌نگاری مطلق و نسبی تپه سگزآباد دشت قزوین. مطالعات باستان‌شناسی. 1(3)، 158-133.
6. بدیعی، ربیع. (1370). جغرافیا مفصل ایران. تهران: اقبال.
7. ده‌پهلوان، مصطفی. (1397). یافته‌های دیگچه‌های آشپزخانه‌ای قره تپه سگزآباد. گزارش کاوش‌های قره تپه سگزآباد. تابستان 1397(چاپ نشده).
8. ده‌پهلوان، مصطفی و جاهد، مهدی. (1400). شواهدی از بازی شمارشی در گورستان عصر آهن 2 و 3 قره تپه سگزآباد. مطالعات باستان‌شناسی پارسه. 5(15)، 134-115. SID. https://sid.ir/paper/959855/fa .134 .
9. مافی، صالح، ده‌پهلوان، مصطفی و اعراب، علی. (1400). طبقه‌بندی و گونه‌شناسی سفال‌های عصر آهن II به‌دست آمده از کاوش‌‌های باستان‌شناسی قره تپه سگزآباد قزوین به کمک توابع شعاع، تانژانت و انتحای (RTC) منحنی لبه خارجی سفال. پژوهه باستان‌سنجی. 1401؛ 8(2)، 147-163.
10. ملک‌شهمیرزادی، صادق. (1390). سفال دوره نوسنگی در فلات مرکزی ایران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها(سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
11. صالحی‌نظامی، رزیتا، فاضلی‌نشلی، حسن و عودباشی، امید. (1399). بررسی شیمیایی سفال‌های عصر مفرغ و آهن تپه سگزآباد. مطالعات باستان‌شناسی. 12(2)، 147-164. doi: 10.22059/ jarcs.2020.272487.142666
12. نگهبان، عزت‌الله. (1356). حفاری‌های دشت قزوین. فصل‌های 1350 و 1351. نشریه موسسه گروه باستان‌شناسی و تاریخ، ضمیمیه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 2(2)، 33-52.
13. عزیزی خروانقی، محمدحسین. نیکنامی، کمال‌الدین و مرادی نسرین. (1389). عصر مفرغ جدید در تپه سگزآباد برمبنای یافته‌های سفال. پیام باستان‌شناس، 7(14)، 21-34.
14. عزیزی خروانقی، محمدحسین و نیکنامی، کمال‌الدین. (1392). دوره مس سنگی جدید در تپه سگزآباد. پیام باستان‌شناس، 10(20)، 66-51.
15. میزایی، محمدعلی. (1386). شناسایی و مرمت اشیاء سفالی مخروطی شکل متداخل کشف‌شده در حفریات میدان عتیق اصفهان. دانشگاه هنر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی(چاپ نشده).
16. علی‌باقری، مصطفی. (1397). فن‌شناسی و آسیب‌شناسی نمونه سفال‌های به‌دست آمده از گورکان‌های طوعلی و ارائه طرح حفاظتی. دانشگاه هنر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد(چاپ نشده).
17. گلستانی‌فرد، فرهاد و بهره‌ور، محمدعلی. (1390). روش‌های شناسایی و آنالیز مواد. چاپ چهارم. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.
18. تمدن، ملیحه و سرپولکی، حسین. (1385). سفال گلابه‌ایی(بررسی کاربرد گلابه یا پوشش گلی در تاریخ سفال‌گری ایران). گلستان هنر، 1(3)، 54-70.
19. ورنیک، ورگیس بلمین. (1390). فرهنگ مصور الگوهای تخریب سنگ. ترجمه: غلامرضا وطن‌خواه و مهدی رازانی. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
20. مجیدزاده، یوسف. (1369). سنگ لاجورد و جاده بزرگ خراسان. مجله باستان‌شناسی و تاریخ. 1(2)، 2-12.
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.