دوره 1، شماره 2 - ( ویژه‌نامه شماره 1.1 1396 )                   جلد 1 شماره 2 صفحات 27-12 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Torabi S. Study and Analysis of the Wall Paintings Technology in the Chelleh-Khaneh of Pir-e Bakran Shrine. KCR 2017; 1 (2) :12-27
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-251-fa.html
ترابی سامان. مطالعه و بررسی فن‌شناسی دیوارنگاره‌های موجود در چله‌خانه بقعه پیربکران. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1396; 1 (2) :12-27

URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-251-fa.html

مطالعه و بررسی فن‌شناسی دیوارنگاره‌های موجود در چله‌خانه بقعه پیربکران
سامان ترابی
چکیده:   (1551 مشاهده)
مطالعه و بررسی دیوارنگاره‌های ایرانی با توجه به قدمت و ارزش بصری و هنری‌شان، همواره مورد توجه پژوهشگران و تاریخ‌دانان هنر بوده است. زمانی‌که موضوع نقاشی ایرانی مطرح می‌شود، تصاویر موجود بر نسخ خطی و مرقعات به اذهان خطور می‌کند. اما نباید فراموش کرد که هنرمندان ایرانی از دیرباز در زمینه‌های گوناگون هنر تصویری و تزئینی فعالیت داشته‌اند. شواهد گویای آن است که هنر دیوارنگاری بسیار کهن‌تر از سنت تصویرگری کتاب بوده است. در دوران کهن، دیوارنگاری بیشترین اهمیت را در میان انواع هنرهای تصویری داشته است. هر چند در خلال چهار قرن حکومت مغولان بر ایران اهمیت آن در مقایسه با تصویرگری کتاب بسیار کاهش یافت. تا این‌که در دوره صفویان این هنر تصویری مجدداً مورد توجه قرار گرفته و نمونه‌هایی از آن‌ها را می‌توان در کاخ‌های سلطنتی که از این دوران باقی مانده است، مشاهده کرد. همان‌طور که اشاره شد، در دوره حکومت مغولان اهمیت دیوارنگاره‌­ها در مقایسه با تصویرگری کتاب بسیار کاهش یافت و با وجود آثار با ارزش نگارگری، دیوارنگاره‌های اندکی باقی مانده است. نقاشی‌های موجود در چله‌خانه بقعه پیربکران از معدود نمونه‌های تصویری به‌جای مانده از این دوران است و دارای طرح‌ها و نقوشی کاملاً مشابه با مینیاتورهای مکاتب این دوره می‌باشد. همچنین دارای تفاوت‌های چشمگیری با دیوارنگاره‌های صفوی از لحاظ نوع ترکیب‌بندی، رنگ‌های به‌کار رفته و طراحی نقوش است. از این رو لازم است علاوه بر مطالعه بر روی عناصر تصویری و مقایسه آن‌ها با مینیاتورهای به‌جای مانده از این دوره، مسائل تکنیکی و شیوه اجرا و مواد و مصالح به‌کار رفته در این اثر با ارزش هنری و تاریخی بررسی شود. در این مقاله سعی شده تا حد توان و امکانات به شناخت هر چه بیشتر اثر از لحاظ مطالعات تطبیقی- تاریخی و فن‌شناسی پرداخته شود. برای این منظر به کمک روش‌های آزمایشگاهی، انواع رنگ‌های به‌کاررفته در این اثر و چگونگی اجرای آن‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. با این حال به دلیل محدودیت در نمونه‌برداری از این اثر بسیار نفیس و منحصربه‌فرد در زمینه‌ شناخت مواد و مصالح به‌کاررفته در اجرای تزئینات این مقاله، دارای کمبود و نواقصی است که امید است در مراحل بعدی مطالعات و پژوهش‌ها برطرف شود.
واژه‌های کلیدی: بقعه‌ پیربکران، چله‌خانه، دیوارنگاره، دوره ایلخانی، مطالعات تطبیقی.
متن کامل [PDF 3102 kb]   (647 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین
دریافت: 1404/3/13 | پذیرش: 1396/4/10 | انتشار: 1396/4/10
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.