✅ آرامگاه شیخ علینقی اصطهباناتی یکی از آثار ملی و هویتبخش کشور است که دستخوش دستاندازی و تخریبهای عمدی بسیاری بوده است. با گذشت ده سال از تخریب دیوار محوطۀ آن، نهتنها اقدامی برای مرمت و بازسازی آن صورت نگرفته، بلکه برخی مدعی شدهاند این بنا مسجدی قاجاری است و مدفن شیخ نیز در اصفهان است.
✅ مطالعۀ کالبد کاخدروازۀ ارگهای هخامنشی با رویکرد اسطورهشناسی نو و با روش تحلیل تاریخی به کشف مضامین و مفاهیم در پس این کالبد انجامید و نشان داد کالبد و آرایههای این بناها به مضامین فرهنگی غالب در دورۀ مذکور ارجاع میدهد، مضامینی که مبتنی بر الگوهای فکری مردمان باستان یعنی اسطورهها شکل گرفتهاند.
✅ پرسش اصلی پژوهش این است که کتیبههای درب مسجد علی چه محتوایی دارد و چه تصویری از اوضاع دینی، فرهنگی و تاریخی کاشان در آن دوران به دست میدهد. در این مقاله، برای اولین بار ضمن بازخوانی و تحلیل محتوای تمام کتیبههای درب چوبی، بانی مسجد، عبدالواحد بن محمد و هنرمند سازنده درب، محمد نقار اصفهانی و چند اثر دیگر او معرفی شدهاند.
✅ در این مقاله که بخش عمده آن براساس پژوهش کتابخانهای و اسنادی صورت گرفته است، ساختار تصویری 10 نگاره از دو نسخه خطی بررسی میشود. از نگارههای دو شاهنامه فردوسی، از نسخ خطی ارزشمند ادبی و هنری محفوظ در کاخموزه سعدآباد بررسی میشود. هدف از بررسی نگارههای این دو شاهنامه مصور، در واقع بررسی و شناساندن این دو نسخه کمیاب و ناشناخته است و از طرف دیگر معرفی گنجینههایی از هنر فاخر ایرانزمین که تاکنون شرایط معرفی آنها نبوده و این مقاله مجالی برای آشنایی مختصری با آنهاست.
✅ در پژوهش حاضر به صورت موردی سه فضای دستکند امامزاده معصوم، آباذَر و قدمگاه با روش مطالعات توصیفی- تطبیقی و تاریخی- تحلیلی مورد مطالعه و ارزیابی مجدد قرار گرفته است.
✅ پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوب مفهومی انطباقپذیر در استفاده مجدد میراث صنعت نفت آبادان با رویکرد منظر انجام گرفته است. این پژوهش مبتنی بر روش آمیخته و در دو فاز کیفی و کمی بوده است. دادههای بخش کیفی از طریق تحلیل محتوای کیفی منابع مکتوب، مطالعه نمونههای موردی و مصاحبههای نیمه ساختار یافته با 21 نفر از خبرگان حوزه میراث صنعتی و منظر جمعآوری شد.
✅ گرشاسبنامه داستانی منظوم و پهلوانی است در باب ماجراهای گرشاسب جد رستم که اسدی طوسی، شاعر سده پنجم به نظم درآورده است. از گرشاسبنامه 39 نسخه کامل و ناقص موجود است که تعداد کمی از آنها مصور شدهاند. هدف از این جستار، معرفی نسخه موزه بریتانیا به شماره or.12985 و تاریخ کتابت 981 ق/1573 م و کنکاش در ساختار بصری و مشخصات صوری نگارههای آن است تا شناخت بیشتری از اسناد تاریخی و مهجور ایرانی و آگاهی از فرهنگ بصری گذشتگان حاصل شود.
معرفی و مطالعه تحلیلی آرایههای معماری بقعه شیخ خلیفه خفر (با تأکید بر محراب کاشی آن موجود در موزه پارس شیراز)
✅ بقعه شیخ خلیفه خفر به سبب داشتن معماری و آرایههای متعددی نظیر آرایههای سنگی، دیوارنگاره، آرایههای گچی و آرایههای کاشی به ویژه محراب کاشی آن، حائز اهمیت بسیار است؛ بنابراین پژوهش پیشرو به معرفی آرایههای معماری بقعه با تأکید بر محراب کاشی منحصر به فرد آن، محفوظ در موزه پارس شیراز میپردازد؛ از این رو یکی از اهداف این مقاله، شناسایی انواع آرایههای موجود در بقعه است.
اصالتسنجی ریتون سیمین منتهی به سر شیر ماده منسوب به دوره هخامنشی موجود در موزه هگمتانه بر مبنای مطالعه تطبیقی
✅ ریتونهای هخامنشی بهعنوان یکی از مهمترین دادههای باستانشناسی زینتبخش بسیاری از موزهها در سراسر جهان هستند؛ با این حال تعداد زیادی از این ریتونها از کاوشهای علمی باستانشناسی به دست نیامدهاند؛ از این رو مطالعه آنها بهلحاظ اصالت از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این رابطه، مطالعات آزمایشگاهی بهمنظور تعیین قطعیت هنوز در ابتدای کار بوده و از طرفی روشهای جعل نیز با گسترش فناوری، پیشرفتهتر گردیده است؛ بنابراین فنشناسی و مطالعات تطبیقی هنوز یکی از مهمترین و مناسبترین شیوههای شناسایی اصالت آثار تاریخی از جمله ریتونهای هخامنشی به شمار میرود.
✅ هدف از پژوهش حاضر بازخوانی ضوابط پایداری منظر در باغ شهر اصفهان در دوره صفوی به عنوان نمونهای ارزشمند و شاخص از باغ شهرهای ایرانی بوده تا بتوان با بهرهگیری از این ضوابط در طراحی منظر پایدار در شهرهای امروزی استفاده کرد. روش تحقیق این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بر پایه منابع کتابخانهای بوده که به تدوین اصول و راهبردهای پایداری منظر پرداخته و با شیوه تطبیقی و تحلیلی، این معیارها را از باغ شهر اصفهان استخراج میکند.