یزد به واسطه اینکه کمتر دچار فراز و نشیب‌های اجتماعی شده، معماری در یک بستر آرام به استمرار و تداوم خود ادامه داده است. دور بودن از دغدغه‌های امنیتی و ایجاد آرامش نسبی در طی قرون میانی و حفر قنوات متعدد، زمینه را برای ظهور باغ در شهر یزد فراهم نموده است. با توجه به کاربرد زیاد باغ در متون تاریخی یزد و عدم انجام پژوهشی درباره باغ‌های قرون میانی یزد، در این مقاله به این موضوع پرداخته ‌شده است. هدف این مقاله پاسخ‌گویی به این سوال است که به استناد متون تاریخی باغ‌های یزد دارای چه ویژگی‌هایی هستند و مؤلفه‌های سازنده این باغ‌ها چه بوده است؟ روش تحقیق این مقاله بر مبنای اسناد و مدارک تاریخی و همچنین مطالعات کتابخانه‌ای است. روش این پژوهش تحلیلی-تاریخی و منبع اصلی آن، منابع تاریخی مانند کتاب «تاریخ یزد» و «تاریخ جدید یزد» و «جامع مفیدی» است. این مقاله باغ‌های تاریخی را از جنبه‌های عملکردی، شکلی، اجزاء و عناصر معماری مورد کنکاش قرار داده است. محدوده تاریخی این پژوهش از زمان پیدایش یزد تا قرن دهم هجری بوده و شامل باغ‌های قرون اولیه هجری، دوره آل کاکوئیه، اتابکان، آل مظفر، تیموریان و صفوی است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد که باغ‌های یزد دارای ویژگی‌های محلی هستند که در این ناحیه رواج داشته است. شیوه‌های معماری و تزیینات بومی در داخل ساختمان باغ‌ها به کار گرفته می‌شده است. همچنین تحولات باغ‌ها در طول تاریخ و به‌کارگیری فعالیت‌های متنوع در باغ‌های یزد نشان از چند عملکردی بودن برخی باغ‌ها دارد. در نهایت حاکمان محلی و اشراف به‌عنوان بانی‌های باغ‌ها نقش اصلی در حفر قنوات و در نهایت شکل‌گیری باغ‌های تاریخی داشته‌اند.