Mendeley  

Zotero  

Visual Manifestation of the Architect’s Standing as an Artist in the Inscriptions of the Safavid Period. athar https://doi.org/10.22034/45.1.89
URL: http://journal.richt.ir/article-1-1835-fa.html

تاریخ معماری امری چندبعدی است و برای شناخت صحیح آن لازم است جنبه‌های گوناگونش بررسی و تحلیل شود. یکی از زمینه‌های مطرح در این حوزه شخص معمار و جایگاه او در دوره‌های مختلف است. دورۀ صفویه به‌سبب تحولاتش مقطع مهمی در تاریخ معماری ایران است که در آن نسبت به دوره‌های پیش‌تر معمارانِ شناحته‌شدۀ بیشتری مطرح شدند و نیز نوعی از تاریخ هنر با محور نام هنرمندان در این دوره پدید آمد. توجه بیشتری که در این عصر به هنرمندان در نوشته‌های تاریخ هنر به‌وجود آمد این سؤال را پیش می‌آورد که این افزایش توجه در آثار معماران چه بازتابی داشته است؟ آنچه در این آثار بیش‌از هرچیز می‌تواند نمایانگر این امر باشد، کتیبه‌های حاوی نام معماران است که همانند صحنه‌ای جایگاه معمار به‌مثابه یک هنرمند را نمایش می‌دهند. به‌این‌ترتیب هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه معماران در دوره صفوی ازجهت جلوه بصری آن در کتیبه‌های معماری با تمرکز بر کتیبه‌های حاوی نام معماران است. این پژوهش از نوع کیفی و با شیوه تحلیل محتوا انجام شده است. داده‌های آن نیز با شیوه اسنادی گردآوری شده‌اند. بررسی حضور نام معماران در کتیبه‌های دورۀ صفوی و در قیاس با پیش‌از آن روشن می‌سازد که تغییر در محل قرارگیری و محتوای آن‌ها شامل نحوه نام بردن از معمار و نوع صفاتِ استفاده‌شده برای او و همراهی اسامی شاهان و حامیان حکومتی تغییرات عمده در نمونه‌های بررسی‌شده است که افزایش جایگاه معمار را همگام با آغاز تاریخ‌نویسی هنر و پرداختن بیشتر به هنرمندان در نوشته‌ها نشان می‌دهد.