براساس گزارشهایی که از ارگانهای مسئول در زمینۀ میراثفرهنگی در افغانستان، ازجمله وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، مؤسسه باستانشناسی افغانستان، مؤسسه فرهنگی آقاخان، سازمان یونسکو و... ارائه کردهاند در طول این سالها با به تاراج رفتن و غارت شدن موزههای این کشور، هزاران قطعه از آثار باستانی آن به سرقت رفته و در بازارهای مختلف جهان به فروش رسیدهاند. پس از سقوط رژِیم طالبان در دهۀ 70 م. حضور نیروهای خارجی در دهۀ 80م. و هجوم سیلآسای ارزشهای غربی در قالب دموکراسی با سلاح رسانه، بخش دیگری از میراثفرهنگی این کشور (میراثفرهنگی ناملموس) را هدف قرار داده است. این همه درحالی صورت گرفته است که اسناد بینالمللی متعدد در رابطه با میراثفرهنگی به تصویب رسیده و درحال اجرا میباشند. پرسش پژوهش حاضر این است که چگونه بحرانهای متعدد، میراثفرهنگی افغانستان را تحتتأثیر قرار دادهاند و چگونه میتوان به مدیریت بهینۀ این میراث برای حفظ هویت ملی و توسعه پایدار دستیافت؟ هدف پژوهش حاضر تحلیلی بر بحرانهای میراثفرهنگی افغانستان میباشد. این پژوهش در طبقهبندی تحقیقات برمبنای هدف، از نوع پژوهش کاربردی و از لحاظ روش پژوهش، بهصورت توصیفی-پیمایشی انجام شد. یافتههای پژوهش نشاندادند؛ مدیریت میراثفرهنگی در افغانستان یک فرصت برای تقویت هویت ملی و توسعۀ پایدار است. با توجه به چالشهای موجود، این پژوهش نشان میدهد که مدیریت ضعیف، کمبود آگاهی عمومی و تخصصی، و قبیلهگرایی از عوامل اصلی تهدید میراثفرهنگی افغانستان هستند. برای حفاظت مؤثر از این میراث، نیاز به تقویت جامعۀ مدنی و ملیگرا، به دور از قبیلهگرایی و با تمرکز بر آموزش و آگاهیبخشی وجود دارد. این امر نهتنها برای حفظ هویت فرهنگی کشور، بلکه برای ترویج صلح و ثبات نیز حیاتی است. لازم است دولت افغانستان بههمراه جامعه جهانی و سازمانهای بینالمللی، در راستای حفاظت و مدیریت این میراث، گامهای مؤثری بردارند.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
پژوهش های مرتبط با میراث فرهنگی دریافت: 1403/3/4 | پذیرش: 1403/4/29 | انتشار: 1403/6/10