fa بنای یادمانی تل آجری در بخش فیروزی شهر پارسه، رویکرد چندرشته‌ای جامع به تختگاه تخت جمشید و شهر پارسه بخش دوم تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">&nbsp;ناحیۀ باغ فیروزی در فضایی به وسعت بیش از 130 هکتار گسترده شده است که درون آن 10 محوطۀ شناخته‌شدۀ هخامنشی وجود دارد. از این میان هفت محوطه دارای عناصر معماری سنگی هستند، در یک محوطه بقایای آجر روی سطح دیده می‌شود، و دو محوطه تپه‌هایی مدور به ارتفاع 3 متر هستند. تل آجری در حاشیۀ شرقی باغ فیروزی در موضعی واقع شده که محوطۀ فیروزی در 300 متری جنوب شرقی آن و تل جنگی ب در 400 متری شمال غربی آن قرار دارد. این محوطه طی هشت سال (1390-1397) بررسی و کاوش باستان‌شناسی، مورد مطالعه واقع شد. نتایج کاوش‌های باستان‌شناسی در این بخش از شهر پارسه نشان داد که محدودۀ معروف به باغ فیروزی را از نظر تاریخی و کارکرد بنای مکشوفه در تل آجری، می‌توان به دوره‌های آغازین و حتی پیش از ساخت بنای تختگاه تخت جمشید منسوب و تاریخ‌گذاری کرد. بنای تل آجری یکی از یافته‌های ارزشمند باستان‌شناسی است که خلا اطلاعاتی در خصوص شکل‌گیری شهر پارسه پیش از دورۀ داریوش اول را پر می‌کند. با توجه به آجرهای لعاب‌دار و نقشمایه‌های اسطورهایِ حیواناتِ ترکیبی به‌کاررفته در این بنا، قدمت ساختمان تل آجری به دورۀ پیش از ساخت آپادانای شوش و تخت جمشید [بازمی‌گردد] و بیشتر به بنای دروازۀ ایشتار در بابل در آغاز سدۀ ششم قم مشابه است. از این منظر مقایسۀ سبک ساخت، شیوه‌های معماری و مطالعات باستان‌سنجی در خصوص چگونگی ساخت و شناخت مواد آجرهای لعاب‌دار از سه محوطۀ تل آجری و شوش و بابل نقش تعیین‌کنندهای در شناخت تاریخ و درک روابط فرهنگی این دوره در جنوب غرب ایران داشته است. &nbsp;بنای تل آجری همراه با بناهای پیرامونی آن در بافت مکانی خود در فاصلۀ 5/3 کیلومتری تختگاه تخت جمشید، چشم‌انداز بافت شهری این قسمت را به عنوان کهن‌ترین مرحلۀ استقراری شهر پارسه حائز اهمیت ساخته است. این شناخت برای نخستین بار در پی کشفیات جدید باستان‌شناسی با اتکاء به روش‌های مطالعات پژوهشی چندرشته‌ای هیئت باستان‌شناسی مشترک ایرانی‌ـ ایتالیایی در شهر پارسه تخت جمشید و در چارچوب تفاهم‌نامۀ همکاری دانشگاه بولونیا، پژوهشکدۀ باستان‌شناسی و با همکاری سازمان میراث فرهنگی، دانشگاه شیراز و پایگاه میراث جهانی تخت جمشید انجام شده است.&nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;">The Bāgh-e Fīrūzi area spreads over 130 ha and includes 10 known Achaemenid sites: seven with stone architectural elements, one with baked bricks on the surface, and two corresponding to 3 m-high rounded tepes. Tol-e Ājori is located on the eastern fringe of Bāgh-e Fīrūzi, on a border defined by Bāgh-e Fīrūzi located 300 m to the SE and Tol-e Jangī B located 400 m to the NW. This area was studied and excavated over 8 years. Comprehensive study of Tol-e Ājori, located 3 km west of the Persepolis Terrace, must be approached by taking into account former research on Pārsa. Like various scholars before us, we think that the Bāgh-e Fīrūzi area should be seen as a part of the city linked to the royal residence of Persepolis. Remains of Achaemenid occupation near the village of Fīrūzi have gradually been brought to light by archaeologists surveying the vicinity of the Terrace in the attempt to place it within the perspective of wider town planning. The archaeological excavation results in this part of the city of Pārsa showed that in both historical and functionality sense, the discovered building in Tol-e Ājori in the area known as Bāgh-e Fīrūzi, can go back to the early phases or even before the construction of the Persepolis terrace. The Tol-e Ājori is one of the valuable archaeological finds that fills the gap in the formation of the city of Pārsa before Darius I. Paying attention to the glazed bricks and the figurative imagery of fantastical animals used in this building, the building in Tol-e Ājori goes back to before the construction of Āpādānā in Susa and Persepolis, and it resembles the Ishtar gate in Babylon at the beginning of the sixth century BC. In this regard, the comparison of the construction method; architectural trend; and analytical archaeological information with regards to the construction methods; and identification of the the materials used for glazed bricks from the three areas of Tol-e Ājori, Susa and Babylon will have a critical role in understanding the history and the cultural connections of this era in South- Western Iran. The Tol-e Ājori building and the surrounding structures are located 3.5 kilometres from Persepolis, and they highlight the importance of the cityscape in this part as the oldest urban area within Pārsa. This research is conducted for the first time after new archaeological discoveries by using multidisciplinary research studies of the joint Iranian- Italian archaeological teams in the Pārsa city of Persepolis , and within the framework of the cooperation agreement between University of Bologna, Archaeology Research Centre, cooperation of Cultural Heritage Organisation, Shiraz University, and Persepolis World Heritage site.</div> بنای تل آجری, فیروزی, شهر پارسه, تخت جمشید, مطالعات چندرشته‌ای. Tol-e Ājori building, Pārsa, Persepolis, multidisciplinary study 63 74 http://journal.richt.ir/athar/browse.php?a_code=A-10-1659-3&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Askari Chaverdi علیرضا عسکری چاوردی No Associated Professor, Shiraz University, Iran دانشیار باستان شناسی، عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Pierfrancesco Callieri پی یر فرانچسکو کالیری Yes Professor of Archaeology, Bologna University, Italy استاد باستان شناسی، عضو هیأت علمی دانشگاه بولونیا، ایتالیا Sébastien Gondet سباستین گنده No Assistant Professor of Archaeology, National research center of France استادیار باستان شناسی دانشگاه لیون، مرکز تحقیقات ملی فرانسه